Alań
Maqalalar
Kitaptar
Bıblıografıa

| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | залежь | kenish; jatyn jer (s/hoz) (termınologıalyq sózdiktiń 5-tomy) ken, shoǵyr (sozdik.kz) kenjatyn (Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný kodeksi) | залежьkenish; jatyn jer (s/hoz) (termınologıalyq sózdiktiń 5-tomy) ken, shoǵyr (sozdik.kz) kenjatyn (Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný kodeksi)ДефинициясыZálej, zálejı — selskohozáıstvennye ýgodá, ranee ıspolzovavshıesá kak pashná, no ne ıspolzýemye bolshe goda, nachınaıa s osenı, pod posev selskohozáıstvennyh kúltýr ı pod par. Usynys: kenjatyn | +10 |
| 2. | оконтуривание | keskindeý (sozdik.kz) kontýrlaý jıekteý (Termincom.kz ) | оконтуриваниеkeskindeý (sozdik.kz) kontýrlaý jıekteý (Termincom.kz )Дефинициясыnanosıt kontýr; ızobrajat na plane granısy rasprostranenıaá ıskomogo poleznogo ıskopaemogo; ocherchıvat opredelát (razmery, ochertanıaá). Usynys: kontýrlaý | +8 |
| 3. | нефтяная оторочка | julyndy shoǵyry shoǵyry munaı julyndysy (sozdik.kz) munaı julyndysy (Termincom.kz ) | нефтяная оторочкаjulyndy shoǵyry shoǵyry munaı julyndysy (sozdik.kz) munaı julyndysy (Termincom.kz )ДефинициясыNeftánoı otorochkoı nazyvaıýt neftánýıý chastdvýhfaznoı zalejı, gaz v kotoroı zanımaet namnogo bolshıı obem, chem neft. Usynys: munaı julyndysy. Usynys: munaı julyndysy | +4 |
| 4. | свабирование | pispekteý (sozdik.kz) | свабированиеpispekteý (sozdik.kz)Дефинициясыsvabırovanıe - (angl. swabbing, ot swab — shvabra, bannık) sposob dobychı neftı s pomoshú porshná, podveshennogo na trose ılı grýzovoı shtange ı oborýdovannogo obratnym klapanom ı ýplotnıtelnymı manjetamı. Usynys: suńǵylaý | +6 |
| 5. | гидропескоструйная перфорация | gıdropeskostrýınaıa ochıstka (nef) -sýqumaryndy tazalaý; gıdropeskostrýınaıa ochıstnaıa kamera (mash) - sýly qummen tazartý bólmeshesi (sozdik.kz) | гидропескоструйная перфорацияgıdropeskostrýınaıa ochıstka (nef) -sýqumaryndy tazalaý; gıdropeskostrýınaıa ochıstnaıa kamera (mash) - sýly qummen tazartý bólmeshesi (sozdik.kz)ДефинициясыV neftánoı promyshlennostı osoboe mesto otvedeno tehnologıcheskım prosesam. Tak, gıdropeskostrýınaıa perforasıa skvajın prımenáetsá, kak odın ız osnovnyh sposobov probıvanıaá otverstıı v kolonne býrovoı. Delaetsá eto naprotıv neftenosnoı oblastı s selú ýsılıt ılı je stımýlırovat potok ýglevodorodnogo syrá. Usynys: gıdroqumdy perforasıalaý. Usynys: gıdroqumdy perforasıalaý | +3 |
| 6. | нагнетательная скважина | aıdaý uńǵymasy (sozdik.kz) nagnetenıe – qysymmen aıdaý (termınologıalyq sózdiktiń 5-tomy) | нагнетательная скважинаaıdaý uńǵymasy (sozdik.kz) nagnetenıe – qysymmen aıdaý (termınologıalyq sózdiktiń 5-tomy)ДефинициясыNagnetatelnaıa skvajına prednaznachaetsá dlá zakachkı v prodýktıvnye plasy vody, gaza, teplonosıteleı, a takje vozdýshnoı ılı parokıslorodno-vozdýshnoı smesı ı dr. Usynys: qysymmen aıdaý uńǵymasy. Usynys: qysymmen aıdaý uńǵymasy | +4 |
| 7. | корродирующие компоненты | korrodırovanıe – jemirilý korozıa – jemirilý (termınologıalyq sózdiktiń 5-tomy) korozıa - zeń; korozıa; tottaný; totyǵý; totyq (sozdik.kz) korrozıonnye veshestva – korozıalyq zattar (Termincom.kz ) | корродирующие компонентыkorrodırovanıe – jemirilý korozıa – jemirilý (termınologıalyq sózdiktiń 5-tomy) korozıa - zeń; korozıa; tottaný; totyǵý; totyq (sozdik.kz) korrozıonnye veshestva – korozıalyq zattar (Termincom.kz )Дефинициясыto je, chto korrozırovat; podvergat (podvergnýt) korrozıı. Usynys: korozıa komponentteri. Usynys: korozıa komponentteri | -1 |
| 8. | обсадная колонна | shegendeý baǵany (termınologıalyq sózdiktiń 18-tomy) shegendeý baǵany (sozdik.kz) shegendeý baǵany (Termincom.kz ) | обсадная колоннаshegendeý baǵany (termınologıalyq sózdiktiń 18-tomy) shegendeý baǵany (sozdik.kz) shegendeý baǵany (Termincom.kz )ДефинициясыTehnologıcheskoe naznachenıe obsadnyh trýb – ýstanovka v svejeprobýrennoı skvajıne s selú eó ýkreplenıaá, predotvrashenıaá osypanıaá zemlı, spolzanıaá grýnta ı v ıtoge prekrashenıaá fýnksıonırovanıaá dobyvaıýshego ýchastka. V takom prımenenıı trýba eshó nazyvaetsá obsadnoı kolonnoı. Usynys: shegendeý baǵany | +5 |
| 9. | обводнение | sý basý (sozdik.kz) sýlandyrý (termınologıalyq sózdiktiń 17-tomy) sýaıdaý; sýlandyrý; sýtoǵytý (Termincom.kz ) obvodnenıe neftánogo plasa – munaıly qoınaýqatqa sý aıdaý (Termincom.kz ) | обводнениеsý basý (sozdik.kz) sýlandyrý (termınologıalyq sózdiktiń 17-tomy) sýaıdaý; sýlandyrý; sýtoǵytý (Termincom.kz ) obvodnenıe neftánogo plasa – munaıly qoınaýqatqa sý aıdaý (Termincom.kz )ДефинициясыObvodnénıe — kompleks meroprıaátıı, glavnym obrazom gıdrotehnıcheskıh, provodımyh v bezvodnyh ı malovodnyh raıonah dlá obespechenıaá ıh vodoı pýtóm osvoenıaá mestnyh resýrsov ı/ılı perebroskı eó s drýgıh terrıtorıı prı pomoshı...Usynys: sýlandyrý | +5 |
| 10. | душирующее устройство | душирующее устройствоДефинициясыNebolshoı rýchnoı dýsh, s pomoshú kotorogo smyvaıýt krýpnye ostatkı pıshı s posýdy pered zagrýzkoı v posýdomoechnýıý mashıný. Kak pravılo, ýstanavlıvaetsá vmeste so spesıalnym stolom ı vannoı. Usynys: aýa tazartqysh qondyrǵy | +2 | |
| 11. | отбойная тумба | otboınaıa plıta – toıtarýshy taqta (termınologıalyq sózdiktiń 18-tomy) otboınaıa plıta – toıtarýshy taqta (Termincom.kz ) | отбойная тумбаotboınaıa plıta – toıtarýshy taqta (termınologıalyq sózdiktiń 18-tomy) otboınaıa plıta – toıtarýshy taqta (Termincom.kz )ДефинициясыProchnye stalnye týmby dlá ýstanovkı v pomeshenıaáh, prednaznachennye dlá zashıty oborýdovanıaá ı dlá predýprejdenıaá naezda. Týmby mojno zakreplát prı pomoshı dúbeleı na betonnom polý. Usynys: urǵysh týmbalar | +2 |
| 12. | грозовое перенапряжение | грозовое перенапряжениеДефинициясыGrozovye perenaprájenıaá poıavláútsá v RÝ elektrostansıı prı prámom porajenıı ıh molnıeı, prı nabeganıı grozovyh voln s LEP, a takje v rezýltate obratnyh perekrytıı ızolásıı s opory, okazavsheısá pod vysokım potensıalom prı grozovom ýdare v ee vershıný ılı tros. Grozovye perenaprájenıaá voznıkaıýt prı razrádah molnıı. Usynys: naızaǵaıdan bolatyn asqyn kerneý | +2 | |
| 13. | громоотвод | jaıtartqysh, jaı tartqysh (Termincom.kz) naızaǵaı tartqysh (sozdik.kz) | громоотводjaıtartqysh, jaı tartqysh (Termincom.kz) naızaǵaı tartqysh (sozdik.kz)Дефинициясыgromootvod – eto jeleznyı shest, kotoryı pomeshaıýt kak mojno vyshe nad soorýjenıem ı soedınáút provodom s zemleı. I ves gıgantskıı elektrıcheskıı razrád molnıı, ne prıchınıv nıkomý vreda, ýhodıt v zemlú. Usynys: naızaǵaıtartqysh | +5 |
| 14. | преобразователь | óńdegish; túrlendirgish (sozdik.kz) preobrazovatel toka → elektr toǵyn óńdegish | преобразовательóńdegish; túrlendirgish (sozdik.kz) preobrazovatel toka → elektr toǵyn óńdegishДефинициясыPreobrazovatel elektrıcheskoı energıı - elektrotehnıcheskoe ýstroıstvo. Usynys: túrlendirgish | +6 |
| 15. | электропроводка | elektr symdar júıesi (sozdik.kz), Elektrtartylym, elektrlik sym (Termincom.kz) | электропроводкаelektr symdar júıesi (sozdik.kz), Elektrtartylym, elektrlik sym (Termincom.kz)ДефинициясыElektroprovodka – eto sovokýpnostprovodok ı kabeleı, a takje otnosáshıhsá k nım kreplenıı, kotorye podderjıvaıýtsá razlıchnymı zashıtnymı konstrýksıaámı ı detalámı. Usynys: elektr symy | +6 |

| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | дросселирование | drosseldeý | дросселированиеdrosseldeýДефинициясы1. Drosseldeý – ótý arnasy – drosseldiń tarylýy arqyly nemese keýek arajabyn arqyly ótý kezinde gaz nemese bý qysymynyń tómendeýi.2. Ázerbaıjan: döymá 3. Qyrǵyz: dem kystygýý 4. Ózbek: qisqartirish 5. Túrik: boğucu 6. Aǵylshyn: throttling 7. Ispan: estrangulamiento 8. Nemis: Drosselung 9. Fransýz: étranglement 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: drosselırovanıe – drosseldeý 12. drosselırovanıe – drosseldeý | +5 |
| 2. | дросселирование газа | gazdyń drosseldenýi | дросселирование газаgazdyń drosseldenýiДефинициясы1. Gazdyń drosseldenýi – drossel arqyly ótýi kezinde gaz aǵyny qysymynyń tómendeýi.2. Ázerbaıjan: qaz tánzimlámá 3. Qyrǵyz: gaz drosseldenýı 4. Ózbek: gazni qisqartirish 5. Túrik: gaz azaltma 6. Aǵylshyn: gas throttling 7. Ispan: estrangulamiento de gas 8. Nemis: Gasdrosselung 9. Fransýz: étranglement du gaz 10. Bekitilgen nusqasy: gaz – gaz 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: drosselırovanıe – drosseldeý; gaz – gaz 12. drosselırovanıe gaza – gazdyń drosseldenýi | +4 |
| 3. | потенциальная яма | potensıaldyq shuńqyr | потенциальная ямаpotensıaldyq shuńqyrДефинициясы1. Potensıaldyq shuńqyr – Potensıaldyq shuńqyr – bólshekter ózara áserleskende bólshekterdiń potensıaldyq energıaásynyń onyń syrtyndaǵydan az bolatyn fızıkalyq tabıǵaty anyqtalatyn keńistiktiń shekteýli bóligi. Potensıaldyq shuńqyrdyń formasy men onyń mólsherleri bólshekterdiń ózara árekettesýiniń fızıkalyq tabıǵatymen anyqtalady. «Potensıaldyq shuńqyr» túsinigi atomdyq jáne molekýlalyq fızıkada, qatty deneler men atomdyq ıadro fızıkasynda keń qoldanylady. 2. Ázerbaıjan: potensial yaxşı 3. Qyrǵyz: múmkún bolgon ań 4. Ózbek: mumkin bo'lgan quduq 5. Túrik: potansiyel iyi 6. Aǵylshyn: potential well 7. Ispan: pozo potencial 8. Nemis: Potenzial gut 9. Fransýz: bien potentiel 10. Bekitilgen nusqasy: ekonomıcheskıı potensıal – ekonomıkalyq áleýet (2016 jylǵy 8 jeltoqsan); teorıa potensıalov – potensıaálar teorıasy (1971-1981); potensıal – áleýet (1995); potensıalnyı – yqtımal, qarymdy, áleýmetti (1999 jylǵy 6 qazan); bıotermıcheskaıa ıama – bıotermıalyq shuńqyr (1971-1981) 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: potensıalnyı – áleýetti; potensıaldy 12. potensıalnaıa ıama – potensıaldyq shuńqyr | +5 |
| 4. | центр давления | qysym ortalyǵy | центр давленияqysym ortalyǵyДефинициясы1. Qysym ortalyǵy – deneniń qorshaǵan ortanyń denege tepe-teń áreket etetin qysym kúshiniń áreket etý syzyǵy men denege keltirilgen jazyqtyqty qıylysatyn núktesi.2. Ázerbaıjan: tázyiq márkázi 3. Qyrǵyz: basymdyn sentrı 4. Ózbek: bosim markazi5. Túrik: basınç merkezi 6. Aǵylshyn: pressure center 7. Ispan: centro de presión 8. Nemis: Druckzentrum 9. Fransýz: centre de pression 10. Bekitilgen nusqasy: ýgol sentralnyı – sentrlik burysh, ortalyq burysh (2015 jylǵy 11 jeltoqsan); davlenıe – qysym 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: davlenıe – qysym; sentr – ortalyq 12. sentr davlenıaá – qysym ortalyǵy | +6 |
| 5. | центр масс | massalar ortalyǵy | центр массmassalar ortalyǵyДефинициясы1. Massalar ortalyǵy – deneniń qozǵalysyn nemese bólshekter júıesin tutas nárse retinde sıpattaıtyn geometrıalyq núkte. Aýyrlyq sentri uǵymymen birdeı emes (kóbinese sáıkes kelip jatqanymen). 2. Ázerbaıjan: kütlávi márkáz 3. Qyrǵyz: massa sentrı 4. Ózbek: massa markazi 5. Túrik: kütle merkezi 6. Aǵylshyn: center of mass 7. Ispan: centro de masa 8. Nemis: Schwerpunkt 9. Fransýz: centre de masse 10. Bekitilgen nusqasy: ýgol sentralnyı – sentrlik burysh, ortalyq burysh (2015 jylǵy 11 jeltoqsan); massa – salmaq; massa 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: sentr – ortalyq; massa – salmaq; massa 12. sentr mass – massalar ortalyǵy | +4 |
| 6. | центральная сила | ortalyq kúsh | центральная силаortalyq kúshДефинициясы1. Ortalyq kúsh – áreket etý syzyǵy deneniń kez kelgen qalpynda «kúsh ortalyǵy» dep atalatyn núkte arqyly ótetin kúsh. 2. Ázerbaıjan: márkázi qüvvá 3. Qyrǵyz: sentırlık kých 4. Ózbek: markaziy kuch 5. Túrik: central force 6. Aǵylshyn: central force 7. Ispan: fuerza central 8. Nemis: zentrale Kraft 9. Fransýz: force centrale 10. Bekitilgen nusqasy: ýgol sentralnyı – sentrlik burysh, ortalyq burysh (2015 jylǵy 11 jeltoqsan); sıla – kúsh 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: sıla – kúsh; sentr – ortalyq; 12. sentralnaıa sıla – ortalyq kúsh | +3 |
| 7. | истина двойственная | qosarlas aqıqat, qosarlas aqıqat, ekijar aqıqat | истина двойственнаяqosarlas aqıqat, qosarlas aqıqat, ekijar aqıqatДефинициясы1. (nemese qosarlas shyndyq) ortaǵasyr dáýirinde paıda bolǵan jáne ǵylymnyń, aqyldyń dinnen táýelsiz ekenin, derbestigin paıymdaýǵa baǵyttalǵan fılosofıa aqıqaty men dinı aqıqattyń ózara baılanysty emestigi týraly ilimdi bildiretin termın. Ol arab fılosofıasynda aıqyn berilgen.2. Ázerbaıjan:háqiqát dualistdir 3. Qyrǵyz:chynygy kosh 4. Ózbek:haqiqat dualistik 5. Túrik:gerçek, dualisttir 6. Aǵylshyn:the truth is dualistic 7. Ispan:la verdad es dualista 8. Nemis:Die Wahrheit ist dualistisch 9. Fransýz:la vérité est dualiste 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: qosarlas aqıqat | +3 |
| 8. | двухполюсник | ekipolústik | двухполюсникekipolústikДефинициясы1. Ekipolústik – basqa tizbektermen jalǵaýǵa arnalǵan eki núktesi bolatyn elektr tizbegi. 2. Ázerbaıjan: iki terminal şábákási 3. Qyrǵyz: ekı polústýk 4. Ózbek: ikki terminalli tarmoq 5. Túrik: iki terminalli ağ 6. Aǵylshyn: two-terminal network 7. Ispan: red de dos terminales 8. Nemis: Zwei-Terminal-Netzwerk 9. Fransýz: réseau à deux terminaux 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: dvýhpolúsnık – eki polústi 12. dvýhpolúsnık – ekipolústik | 0 |

"Ekipolústik" ornyna "qospolústi" ataýyn usynamyn.

Eger bizdi qorshaǵan álem qos nemese qosarlanǵan dúnıeden (aspan men jer, ómir men ólim, erkek pen áıel t.b.) turatyndyǵyn eskersek, onda "qospolısti" degen termın kóńilge qonymdyraq shyǵar.

| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | депозитарная расписка | depozıtarlyq qolhat | депозитарная распискаdepozıtarlyq qolhatДефинициясыBaǵaly qaǵazdardyń banktiń depozıtarııinde saqtaýǵa ornalastyrylǵanyn rastaıtyn qujat. 2. Ázerbaıjan: depozit alınması 3. Qyrǵyz: depozıtardyk alýý 4. Ózbek: depozitariy olish 5. Túrik: depo makbuzu 6. Aǵylshyn: depositary receipt 7. Ispan: recibo de depósito 8. Nemis: Hinterlegungsschein 9. Fransýz: récépissé de dépôt 10. Bekitilgen nusqasy: depozıtarnyı sertıfıkat – depozıttik sertıfıkat, salym sertıfıkaty (2006 jylǵy 27 qazan); hranenıe depozıtarnoe dokýmentov – qujattardy depozıtarlyq saqtaý (2016 jylǵy 8 jeltoqsan); raspıska – qolhat, tilhat (is júrg.) (1971-1981); 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: depozıtarnaıa raspıska – depozıtarıılik qolhat 12. depozıtarnaıa raspıska – depozıtarıılik qolhat | +3 |
| 2. | обращение капитала | kapıtal aınalysy | обращение капиталаkapıtal aınalysyДефинициясыKapıtaldyń aqshalaı nysannan taýarǵa jáne taýar nysanynan aqshaǵa aınalatyn qozǵalysta bolý prosesi 2. Ázerbaıjan: kapital dövriyyási 3. Qyrǵyz: kapıtaldyn dattanýý 4. Ózbek: kapital aylanishi 5. Túrik: sermaye dolaşımı 6. Aǵylshyn: capital circulation 7. Ispan: circulación de capital 8. Nemis: Kapitalumlauf 9. Fransýz: circulation du capital 10. Bekitilgen nusqasy: obrashenıe – ótinish; júginý, aınalys; kapıtal – kapıtal 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: kapıtal – kapıtal; obrashenıe – aınalym, aınalymǵa shyǵarý; aınalys 12. obrashenıe kapıtala – kapıtal aınalysy | +3 |
| 3. | таргетирование | targetteý | таргетированиеtargetteýДефинициясыOrtalyq banktiń aqsha júıesiniń nysanaly baǵdarlaryn belgileý, aqsha massasynyń ósimin retteý úshin ustanatyn saıasaty 2. Ázerbaıjan: hedefleme 3. Qyrǵyz: bagyttalgan 4. Ózbek: nishonlash 5. Túrik: hedeflemesi 6. Aǵylshyn: targeting 7. Ispan: apuntando 8. Nemis: Targeting 9. Fransýz: ciblage 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: targetırovanıe – targetteý 12. targetırovanıe – targetteý | +2 |
| 4. | миноритарный акционер (инвестор) | mınorıtarlyq aksıoner (ınvestor) | миноритарный акционер (инвестор)mınorıtarlyq aksıoner (ınvestor)ДефинициясыAksıonerlik qoǵamnyń daýys beretin aksıalarynyń 10 (on) paıyzynan azy tıesili aksıoner.2. Ázerbaıjan: azlıq sáhmdarı (investor) 3. Qyrǵyz: azchylyktardyn aksıonerı (ınvestory) 4. Ózbek: ozchilik aktsiyadorlari (investor) 5. Túrik: azınlık hissedarı (yatırımcı) 6. Aǵylshyn: minority shareholder (investor) 7. Ispan: accionista minoritario (inversor) 8. Nemis: Minderheitsaktionär (Investor) 9. Fransýz: actionnaire minoritaire (investisseur) 10. Bekitilgen nusqasy: aksıoner – aksıoner; ınvestor – ınvestor 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: mınorıtarnyı ınvestor – mınorıtarlyq ınvestor 12. mınorıtarnyı aksıoner (ınvestor) – mınorıtarlyq aksıoner (ınvestor) | +2 |
| 5. | корреляция | korrelásıaá, ózara baılanys | корреляцияkorrelásıaá, ózara baılanysДефинициясыEki nemese birneshe shamanyń ózara baılanysy, onyń bireýiniń nemese birnesheýiniń ózgerýi basqasynyń nemese basqalarynyń ózgerýine ákep soǵady. 2. Ázerbaıjan: korrelyasiya 3. Qyrǵyz: óz ara baılanysh 4. Ózbek: korrelyatsiya 5. Túrik: bağıntı 6. Aǵylshyn: correlation 7. Ispan: correlación 8. Nemis: Korrelation 9. Fransýz: corrélation 10. Bekitilgen nusqasy: korrelásıaá – korrelásıaá (2015 jylǵy 6 qazan) 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: korrelásıaá – korrelásıaá; baılanystyrý; 12. korrelásıaá – korrelásıaá (zat esim); korrelásıaá – korrelásıaálaý (etistik) | +2 |
| 6. | депонент | deponent | депонентdeponentДефинициясыQundylyqtaryn mekemeniń depozıtine salǵan jeke nemese zańdy tulǵa.2. Ázerbaıjan: ámanátçi 3. Qyrǵyz: amanachchy 4. Ózbek: depozitor 5. Túrik: emanet eden kimse 6. Aǵylshyn: depositor 7. Ispan: depositante 8. Nemis: Einleger 9. Fransýz: déposant 10. Bekitilgen nusqasy: deponent – deponent, depozıt salýshy, salymshy (2006 jylǵy 27 qazan) 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: deponent – deponent 12. deponent – deponent | +2 |
| 7. | кредитное сжатие | kredıt berýdi azaıtý | кредитное сжатиеkredıt berýdi azaıtýДефинициясыAqsha-kredıt mekemesiniń beriletin kredıttiń tolyq somasyn azaıtý úshin isteıtin áreketi.2. Ázerbaıjan: kredit siqnalı 3. Qyrǵyz: kredıttık sygýý 4. Ózbek: kredit siqish 5. Túrik: kredi sıkmak 6. Aǵylshyn: credit squeeze 7. Ispan: apretón de crédito 8. Nemis: Kreditklemme 9. Fransýz: resserrement du crédit 10. Bekitilgen nusqasy: kredıt – nesıe; kredıt; sjatıe ınformasıı – aqparatty syǵymdaý (2015 jylǵy 6 qazan); sjatıe dannyh – derekterdi syǵymdaý (2016 jylǵy 28 maýsym); 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: kredıt – kredıt, sjatıe – syǵý; syǵymdaý 12. kredıtnoe sjatıe – kredıtti syǵymdaý | +2 |
| 8. | арбитражирование | arbıtraj jasaý | арбитражированиеarbıtraj jasaýДефинициясыTaýarlardy, jyljymaıtyn múlikti, resýrstardy bir naryqta birshama tómen baǵamen satyp alyp, ekinshi bir naryqta neǵurlym joǵary baǵamen qaıta satý jolymen paıda tabýdy kózdeıtin kásipkerlik qyzmet.2. Ázerbaıjan: arbitraj 3. Qyrǵyz: arbıtrajdoo 4. Ózbek: arbitraj 5. Túrik: arbitraj 6. Aǵylshyn: arbitration 7. Ispan: arbitraje 8. Nemis: Schlichtung 9. Fransýz: arbitrage 10. Bekitilgen nusqasy: Bırjevoı arbıtraj – bırjalyq tórelik (2003 jylǵy 4 naýryz); Valútnyı arbıtraj – valútalyq arbıtraj (2006 jylǵy 27 qazan); arbıtrajnoe reshenıe – tórelik sheshim (2016 jylǵy 7 jeltoqsan) 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: arbıtraj – arbıtraj; tórelik 12. arbıtrajırovanıe – arbıtrajdaý | +2 |

"Depozıtarlyq qolhatty" - "saqtaý qolhaty", "kapıtal aınalysyn" - "kapıtal aınalymy", "deponentti" - "salymshy", "kredıt berýdi azaıtýdy" - "nesıeni syǵymdaý" ("syǵymdaýdyń" aýys. maǵynasy "az-azdap, tam-tumdap" degendi bildiredi), "arbıtraj jasaýdy" - "arbıtrajdaý" túrinde bekitýdi usynamyn.

| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | абдукция | abdýksıaá | абдукцияabdýksıaáДефинициясыpaıymdaýlardy ortaǵa salýdyń tanymdyq prosedýrasy. Fızıka jáne astronomıada energıaá, úderisterdiń jutylýy, taralyp ketýi, ózge ǵalamsharlyqtar tarapynan urlaný maǵynalaryn beredi. 2. Ázerbaıjan: abdüksiyon 3. Qyrǵyz: abdýksıaá 4. Ózbek: abduksiya 5. Túrik: abdüksiyon 6. Aǵylshyn: Abduction 7. Ispan: Abducción 8. Nemis: Abduktion 9. Fransýz: Abduction 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: - 12. abdýksıaá – abdýksıaá | +5 |
| 2. | абсорбциометр | absorbsıametr | абсорбциометрabsorbsıametrДефинициясы1. Absorbsıametr – HİH ǵ. nemis hımıgi Robert Vılgelm Býnzen tarapynan oılap tabylǵan, gazdardyń suıyqtyqtardaǵy erý koeffısentin anyqtaýǵa arnalǵan ólsheý aspaby. 2. Ázerbaıjan: absorbsiyometre 3. Qyrǵyz: absorbsıometr 4. Ózbek: absorbsiyometre 5. Túrik: absorpiometre 6. Aǵylshyn: absorptiometer 7. Ispan: absorciometría 8. Nemis: Absorptiometer 9. Fransýz: absorptiomètre 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: absorbsıometr – absorbsıometr 12. absorbsıometr – absorbsıametr | +4 |
| 3. | авиаль | avıal | авиальavıalДефинициясы1. Avıal – quramynda 1,2%-ke deıin magnıı jáne 1,2%-ke deıin kremnııi bar deformasıalanyp eskiretin, tozatyn, alúmındi quımalar. Mehanıkalyq qasıetteri joǵary bolǵandyktan olardy samolet, keme, avtomobıl jáne mashına jasaý t.b. salalarda paıdalanady. 2. Ázerbaıjan: avial 3. Qyrǵyz: avıal 4. Ózbek: avial 5. Túrik: avial 6. Aǵylshyn: avial 7. Ispan: avial 8. Nemis: avial 9. Fransýz: avial 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: - 12. avıal – avıal | +4 |
| 4. | авиаэлектроника | avıaelektronıka | авиаэлектроникаavıaelektronıkaДефинициясы1. Avtoelektronıka – avtokólikterde qoldanylatyn elektronıka. Berilgen sanattaǵy elektronıka talaptaryna jalpylama tán belgilerine ıe. 2. Ázerbaıjan: avioniklár 3. Qyrǵyz: avıaelektronıka 4. Ózbek: avioniklar 5. Túrik: havacılık elektroniği 6. Aǵylshyn: avionics 7. Ispan: aviónica 8. Nemis: Avionik9. Fransýz: avionique 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: - 12. avıaelektronıka – avıaelektronıka | +1 |
| 5. | авогадро число | avogadro sany | авогадро числоavogadro sanyДефинициясы1. Avogadro sany (ıtalán fızıgi A. Avogadronyń qurmetine atalǵan) – kez kelgen zattyń gram-molekýlasyndaǵy molekýlalar ne hımıalyq jaı zattyń gram- atomyndaǵy atomdar sany. A.s. N = 6,0225 h 10 23 mol – 1. Bul – fızıka men hımıadaǵy turaqty ýnıversal shamalardyń eń mańyzdylarynyń biri. 2. Ázerbaıjan: avogadro nömrási 3. Qyrǵyz: avogadro sany 4. Ózbek: avogadro raqami 5. Túrik: avogadro numarası 6. Aǵylshyn: avogadro number 7. Ispan: numero de avogadro 8. Nemis: Avogadro-Nummer 9. Fransýz: numéro d'avogadro 10. Bekitilgen nusqasy: chıslo – san 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: chıslo avogadro – avogadro sany 12. avogadro chıslo – avogadro sany | +4 |
| 6. | авометр | avometr | авометрavometrДефинициясы1. Avometr – turaqty jáne aýyspaly elektr tok tizbekteriniń: tok kúshi, kerneý men kedergi sıaqty túrli parametrlerdi esepteýge arnalǵan ámbebap aspap. 2. Ázerbaıjan: avtomat 3. Qyrǵyz: avometr 4. Ózbek: avometr 5. Túrik: avometr 6. Aǵylshyn: avometer 7. Ispan: avómetro 8. Nemis: Avometer 9. Fransýz: avomètre 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: avometr – avometr 12. avometr – avometr | +4 |
| 7. | автогамма-радиометр | avtogamma-radıımetr | автогамма-радиометрavtogamma-radıımetrДефинициясы1. Avtogamma-radıometr – radıoaktıvti element oryndaryn avtomobıl kómegine júginý arqyly ári gamma-sáýle shyǵarýdyń jer betindegi ıntensıvtiligin ólsheý men tirkeý jolymen jer beti izdestirýine arnalǵan aspap. 2. Ázerbaıjan: autogamma radiometr 3. Qyrǵyz: avtogamma-radıometr 4. Ózbek: autogam radiometr 5. Túrik: otogamma radyometre 6. Aǵylshyn: autogamma radiometer 7. Ispan: radiometro autogamma 8. Nemis: Autogamma-Radiometer 9. Fransýz: radiomètre autogame 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: - 12. avtogamma-radıometr – avtogamma-radıımetr | +4 |
| 8. | автогезия | avtogezıaá | автогезияavtogezıaáДефинициясы1. Avtogezıaá molekýlalar árekettesýi men dıfýzıasynyń bir kólemnen ekinshi kólemge ótýi nátıjesinde paıda bolatyn, túrli zattardyń kólemi betteriniń ózara jabysýy. 2. Ázerbaıjan: autogenez 3. Qyrǵyz: avtogezıaá 4. Ózbek: avtogenez 5. Túrik: avtogeziya 6. Aǵylshyn: autogenesis 7. Ispan: autogénesis 8. Nemis: Autogenese 9. Fransýz: autogenèse 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: 12. avtogezıaá – avtogezıaá | +4 |
| 9. | автоген | avtogen | автогенavtogenДефинициясы1. Avtogen – shamamen 3150⁰S janý temperatýrasyndaǵy joǵary temperatýraly ot jalynyn alýǵa arnalǵan qurylǵy. 2. Ázerbaıjan: autogen 3. Qyrǵyz: avtogen 4. Ózbek: autogen 5. Túrik: autogen 6. Aǵylshyn: autogen 7. Ispan: autogen 8. Nemis: autogen 9. Fransýz: autogène 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: avtogen – avtogen 12. avtogen – avtogen | +4 |
| 10. | автогенератор | avtogenerator | автогенераторavtogeneratorДефинициясы1. Avtogenerator – bul elektromagnıtti aýytqýlardy alýǵa baǵyttalǵan generator. Avtogenerator aýytqýlardy óz betimen týdyra otyryp, olardy energıaá kózderiniń energıaásynan túrlendiredi. 2. Ázerbaıjan: avtomatik generator 3. Qyrǵyz: avtogenerator 4. Ózbek: avtomatik generator 5. Túrik: otomatik jeneratör 6. Aǵylshyn: auto generator 7. Ispan: generador de auto 8. Nemis: Auto Generator | +4 |
| 11. | автодин | avtodın | автодинavtodınДефинициясы1. Avtodın – generatordy úlginiń teńselmeli kontýryna ornalastyrý men ıadrolyq rezonanstan ótýi barysyndaǵy reaksıǵa negizdelgen, ıadrolyq magnıttik rezonansty baqylaýǵa arnalǵan avtoteńselmeli qurylǵy (álsiz teńselýler generatory). 2. Ázerbaıjan: autodyne 3. Qyrǵyz: avtodın 4. Ózbek: autodyne 5. Túrik: avtodina 6. Aǵylshyn: autodyne 7. Ispan: autodino 8. Nemis: Autodyne 9. Fransýz: autodyne 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: - 12. avtodın – avtodın | +4 |
| 12. | автожир | avtojır | автожирavtojırДефинициясы1. Avtojır ushý barysynda qozǵaltqysh vınttiń avtorotasıaásy rejıminde erkin aınalmaly negiz betke súıenetin vıntqanatty ushý quraly. 2. Ázerbaıjan: autogyro 3. Qyrǵyz: avtojır 4. Ózbek: autogyro 5. Túrik: otojiro 6. Aǵylshyn: autogyro 7. Ispan: autogiro 8. Nemis: Autogyro 9. Fransýz: autogyre 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: avtojır – avtojır 12. avtojır – avtojır | +4 |
| 13. | автоионизация | avtoıondaný | автоионизацияavtoıondanýДефинициясы1. Avtoıondaý – gaz atomdary men molekýlalarynyń kúshti elektr óristerindegi ıondalýy úderisi. 2. Ázerbaıjan: autoionizasiya 3. Qyrǵyz: avtoıondanýý 4. Ózbek: avtonomizatsiya 5. Túrik: öziyonlaşma 6. Aǵylshyn: autoionization 7. Ispan: autoionización 8. Nemis: Autoionisierung 9. Fransýz: autoionisation 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: - 12. avtoıonızasıaá – avtoıondaný | +4 |
| 14. | автокатод | avtokatod | автокатодavtokatodДефинициясы1. Avtokatod – avtoelektrli emısıa qubylysy negizinde jumys isteıtin elektrondardyń erkin emıtteri. 2. Ázerbaıjan: avtomobil katotu 3. Qyrǵyz: avtokatod 4. Ózbek: avtomobil katodi 5. Túrik: araba katodu 6. Aǵylshyn: car cathode 7. Ispan: cátodo del coche 8. Nemis: Autokathode 9. Fransýz: cathode de voiture 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: - 12. avtokatod – avtokatod | +4 |
| 15. | автокоагуляция | avtokoagýlásıaá | автокоагуляцияavtokoagýlásıaáДефинициясы1. Avtokoagýlásıaá – syrtqy ásersiz ózdiginen ótetin koagýlásıaá. 2. Ázerbaıjan: otokoagulyasiya 3. Qyrǵyz: avtokoagýlásıaá 4. Ózbek: avtokoagulyatsiya 5. Túrik: avtokoagulyatsiya 6. Aǵylshyn: autocoagulation 7. Ispan: autocoagulación 8. Nemis: Autokoagulation 9. Fransýz: autocoagulation 10. Bekitilgen nusqasy: - 11. Zańnamadaǵy qoldanysy: - 12. avtokoagýlásıaá – avtokoagýlásıaá | +4 |

"Avtoterbelister" sózindegi kóptik maǵyna týdyratyn -ter jalǵaýy artyq. Óıtkeni "terbelis" leksemasynyń "terbelip qımylǵa túsý, qozǵalys, shaıqalys" degen maǵynany bildiretinin eskersek, "terbelis" sóziniń ishki semasynda bir emes, birneshe ret júzege asyrylatyn Tolyǵyraq ... is-áreket bar. Osy sekildi qozǵalys (qozǵalystar emes) leksemasyn mysalǵa keltirýimizge bolady. Kelesi, bekitýge usynylǵan "fazalyq aýysýlar" termıniniń zańnamadaǵy qoldanysy "fazovyı – fazalyq"; "perehod – ótý, aýysý" túrinde tildiń zańdylyǵyna sáıkes durys qoldanylǵan, olaı bolsa, osy termın quramyndaǵy -lar kóptik jalǵaýynyń qandaı qajettiligi bar?

"Zattyń agregattyq kúıi" degendi "zattyń agregat kúıi" dep ózgertýdi usynamyn. Syn esim týdyrýshy -tyq jurnaǵynsyz-aq osy tirkeste zattyń kúıin anyqtap tur. "Kvanttyq sandar" ornyna "kvant sandaryn" qoldansaq qalaı bolady?
addıvtilik emes, addıvtik dese qalaı?

| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | мегаполис | megapolıs, iri qala | мегаполисmegapolıs, iri qalaДефинициясы1. kóptegen qalalar men eldi mekenderdiń qosylýy nátıjesinde paıda bolatyn iri qonystaný aımaǵy. Qalalyq aglomerasıaǵa qaraǵanda megalopolıste qonystaný formasynyń ıerarhıalyq deńgeıi joǵary bolady. Megalopolıs tek qalalyq qurylystardan ǵana turmaıdy. Shamamen aýmaǵynyń onnan toǵyz bóligi ǵana ashyq jerler bolady. Dúnıejúzinde qalyptasqan megalopolısterge Tokıo — Osoka (Japonıaá), Reın ózeniniń orta jáne tómengi aǵysynda (Germanıaá — Nıderland), London — Lıverpýl (Ulybrıtanıaá), Uly kólder (AQSH — Kanada) jáne Kalıfornıaá (AQSH) aýdandary jatady. Megalopolıs Ejelgi Grekıaányń 35 eldi mekeniniń tutasyp ketýi nátıjesinde qalyptasqan Megalopol qalasynyń ataýynan paıda bolǵan. 2. Ázerbaıjan: metropolis 3. Qyrǵyz: megapolıs 4. Ózbek: metropol 5. Túrik: megalopolis 6. Aǵylshyn: metropolis 7. Ispan: metrópolis 8. Nemis: Metropole 9. Fransýz: métropole 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: megapolıs- megapolıs 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: megapolıs | +2 |
| 2. | медиакультура | medıamádenıet | медиакультураmedıamádenıetДефинициясы1. medıamádenıet 20 ǵasyrda buqaralyq aqparat quraldarynyń yqpalymen paıda bolǵan jáne qurylǵan batystyń zamanaýı kapıtalısik qoǵamyn bildiredi. Termın BAQ-tyń (negizinen, televıdenıe, sondaı-aq baspasóz, radıo jáne kıno) qoǵamdyq pikirge ǵana emes, sondaı-aq talǵam men qundylyqtarǵa da jalpy jáne ıntellektýaldy turǵydan áser etetinin bildiredi. 2. Ázerbaıjan: media mádániyyáti 3. Qyrǵyz: medıa madanıaát 4. Ózbek: media madaniyati 5. Túrik: medya kültürü 6. Aǵylshyn: media culture 7. Ispan: cultura de los medios 8. Nemis: Medienkultur 9. Fransýz: culture médiatique 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: medıamádenıet | +2 |
| 3. | медиапространство | medıakeńistik | медиапространствоmedıakeńistikДефинициясы1. jeke adamdar nemese olardyń toptary jáne basqa da qaýymdastyqtar birge jáne bir jerde áreket ete alatyn elektrondy aınala. Bul keńistikte olar naqty keńistikke áser ete alatyn vızýaldy jáne dybystyq orta qura alady. Olar bul keńistikte tıisinshe, jazýdy iske asyra alady jáne baqylaı alady, beıne men dybysty jańǵyrta alady, sondaı-aq oǵan qol jetkize alady. 2. Ázerbaıjan: media sahási 3. Qyrǵyz: medıa-meıkındık 4. Ózbek: media maydoni 5. Túrik: medya alanı 6. Aǵylshyn: media space 7. Ispan: espacio multimedia 8. Nemis: Medienraum 9. Fransýz: espace média 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: medıakeńistik | +2 |
| 4. | медиум | medıým | медиумmedıýmДефинициясы1. spırıtýalızm izbasarlarynyń pikirinshe, materıaldyq jáne rýhanı sıaqty eki álem arasyn baılanystyryp otyratyn sezimtal jeke tulǵa. Sondaı-aq medıýmızm tájirıbesi výda, kandombla, ýmband jáne basqa da ezoterıaályq dástúrlerde qoldanylady. 2. Ázerbaıjan: orta 3. Qyrǵyz: orto 4. Ózbek: o'rta 5. Túrik: orta 6. Aǵylshyn: medium 7. Ispan: medio 8. Nemis: mittel 9.Fransýz: moyen 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: medıým | -1 |
| 5. | межгосударственные отношения | memleketaralyq qatynastar | межгосударственные отношенияmemleketaralyq qatynastarДефинициясы 1. – qoǵam ishindegi qarym-qatynastar men aýmaqtyq qurylymdardyń sheńberinen shyǵyp ketetin qoǵamdyq qarym-qatynastardyń erekshe túri. 2. Ázerbaıjan: dövlátlárarası münasibátlár 3. Qyrǵyz: ókmóttór aralyk mamıleler 4. Ózbek: davlatlararo munosabatlar 5. Túrik: eyaletler arası ilişkiler 6. Aǵylshyn: interstate relations 7. Ispan: relaciones interestatales 8. Nemis: zwischenstaatliche Beziehungen 9. Fransýz: relations interétatiques 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: mejgosýdarstvennye otnoshenıaá-memleketaralyq qatynastar 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: | +1 |
| 6. | международная безопасность | halyqaralyq qaýipsizdik | международная безопасностьhalyqaralyq qaýipsizdikДефинициясы1. — barlyq memleketterdiń halyqaralyq quqyqtyń kópshilik maquldaǵan qaǵıdattary men normalaryn saqtaýǵa negizdelgen halyqaralyq qatynastar júıesi, oǵan kúsh nemese qaýip-qaterdiń kómegimen olardyń arasyndaǵy daýly máseleler men qarama-qaıshylyqtardy sheshý kirmeıdi. 2. Ázerbaıjan: beynálxalq táhlükásizlik 3. Qyrǵyz: el aralyk koopsýzdýk 4. Ózbek: xalqaro xavfsizlik 5. Túrik: uluslararası güvenlik 6. Aǵylshyn: international security 7. Ispan: seguridad internacional 8. Nemis: internationale Sicherheit 9. Fransýz: sécurité internationale 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: halyqaralyq qaýipsizdik | +1 |
| 7. | международная вежливость | halyqaralyq izettilik | международная вежливостьhalyqaralyq izettilikДефинициясы1. — «comitas gentium», qatań zań normalarymen rettelmeıtin, ózara tilektestikpen tynyshtalatyn memleketter arasyndaǵy qarym-qatynastardyń jıyntyǵy; oǵan memleketterdiń aýmaqtyq ulyqtylyǵy sheńberindegi erikti sheginisteri jatady. 2. Ázerbaıjan: beynálxalq xeyirxahlıq 3. Qyrǵyz: elderdın múmkúnchúlúgún yıgaryp 4. Ózbek: xalqaro xolislik 5. Túrik: uluslararası nezaket 6. Aǵylshyn: international politeness 7. Ispan: cortesía internacional 8. Nemis: internationale höflichkeit 9. Fransýz: politesse internationale 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: halyqaralyq izettilik | +1 |
| 8. | международная интеграция | halyqaralyq ıntegrasıa, yqpaldastyq | международная интеграцияhalyqaralyq ıntegrasıa, yqpaldastyqДефинициясы1. ındıvıdter, fırmalar, ártúrli eldiń naryqtary men úkimetteri arasyndaǵy myqty baılanysty damytý. 2. Ázerbaıjan: beynálxalq inteqrasiya 3. Qyrǵyz: el aralyk baılanyshtardy 4. Ózbek: xalqaro integratsiya 5. Túrik: uluslararası entegrasyon 6. Aǵylshyn: international integration 7. Ispan: integración internacional 8. Nemis: internationale integration 9. Fransýz: intégration internationale 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: mejdýnarodnaıa ıntegrasıa- halyqaralyq ıntegrasıa 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: halyqaralyq yqpaldastyq | 0 |
| 9. | международная конкуренция | halyqaralyq báseke | международная конкуренцияhalyqaralyq básekeДефинициясы1. bul ulttyq jáne transulttyq ekonomıkalyq sýbektilerdiń óndiristiń anaǵurlym tıimdi sharttary úshin jáne álemdik naryqtaǵy ekonomıkalyq ıgilikterdi iske asyrý úshin básekege túsýi. 2. Ázerbaıjan: beynálxalq müsabiqá 3. Qyrǵyz: el aralyk meldesh 4. Ózbek: xalqaro tanlov 5. Túrik: uluslararası rekabet 6. Aǵylshyn: international competition 7. Ispan: competencia internacional 8. Nemis: internationaler Wettbewerb 9. Fransýz: concours international 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: mejdýnarodnaıa konkýrensıaá- halyqaralyq báseke 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: halyqaralyq báseke | +1 |
| 10. | международная миграция | halyqaralyq kóshi-qon | международная миграцияhalyqaralyq kóshi-qonДефинициясы1. Adamdardyń basqa elde turaqty ómir súrý nemese ýaqytsha ómir súrý maqsatymen týǵan elin nemese ádette, ómir súrip jatqan elin tastap ketýi. Mundaı jaǵdaıda mıgranttar halyqaralyq shekaradan ótedi. 2. Ázerbaıjan: beynálxalq miqrasiya 3. Qyrǵyz: el aralyk mıgranttar 4. Ózbek: xalqaro miqyosda 5. Túrik: uluslararası göç 6. Aǵylshyn: international migration 7. Ispan: migración internacional 8. Nemis: internationale Migration 9. Fransýz: migration international 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: Mejdýnarodnaıa mıgrasıa-Halyqaralyq mıgrasıa 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: halyqaralyq kóshi-qon | +1 |
| 11. | международная политика | halyqaralyq saıasat | международная политикаhalyqaralyq saıasatДефинициясы1. Adamdardyń basqa elde turaqty ómir súrý nemese ýaqytsha ómir súrý maqsatymen týǵan elin nemese ádette, ómir súrip jatqan elin tastap ketýi. Mundaı jaǵdaıda mıgranttar halyqaralyq shekaradan ótedi. 2. Ázerbaıjan: beynálxalq miqrasiya 3. Qyrǵyz: el aralyk mıgranttar 4. Ózbek: xalqaro miqyosda 5. Túrik: uluslararası göç 6. Aǵylshyn: international migration 7. Ispan: migración internacional 8. Nemis: internationale Migration 9. Fransýz: migration international 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: Mejdýnarodnaıa mıgrasıa-Halyqaralyq mıgrasıa 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: halyqaralyq kóshi-qon | +1 |
| 12. | международное общество | halyqaralyq qoǵam | международное обществоhalyqaralyq qoǵamДефинициясы1. aǵylshyndardyń halyqaralyq qarym-qatynas mektebiniń negizgi konsepsıaásy. Negizgi ıdeıa mynada – memleketter jalpy norma jáne ortalyq ınstıtýttar quryp, osy nusqaýlarǵa qoldaý kórsetýge ózara múddeli ekenin moıyndap, qaýymdastyq qura alady. 2. Ázerbaıjan: beynálxalq ictimaiyyát 3. Qyrǵyz: el aralyk koom 4. Ózbek: xalqaro jamiyat 5. Túrik: uluslararası toplum 6. Aǵylshyn: international society 7. Ispan: sociedad internacional 8. Nemis: internationale Gesellschaft 9. Fransýz: société internationale 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: Mejdýnarodnoe obshestvo-halyqaralyq qoǵamy 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: halyqaralyq qoǵam | +1 |
| 13. | международные организации | halyqaralyq uıymdar | международные организацииhalyqaralyq uıymdarДефинициясы1. kelisim negizinde qurylǵan memleketaralyq nemese memleketaralyq emes birlestik (mysaly, BUU jarǵysy bar, al qyzmet ereksheligine baılanysty EQYE jarǵysy joq). Halyqaralyq uıymdar kelesideı bólinedi: halyqaralyq úkimetaralyq (memleketaralyq) uıymdar jáne halyqaralyq úkimettik emes (memlekettik emes, qoǵamdyq) uıymdar. 2. Ázerbaıjan: beynálxalq táşkilatlar 3. Qyrǵyz: el aralyk ýıýmdar 4. Ózbek: xalqaro tashkilotlar 5. Túrik: uluslararası kuruluşlar 6. Aǵylshyn: international organizations 7. Ispan: organizaciones internacionales 8. Nemis: internationale Organisationen 9. Fransýz: organisations internationales 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: mejdýnarodnye organızasıı-halyqaralyq uıymdar 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: halyqaralyq uıymdar | +1 |
| 14. | международный конгресс | halyqaralyq kongres | международный конгрессhalyqaralyq kongresДефинициясы1. mańyzdy saıası jáne soǵan baılanysty máselelerdi retteý úshin elbasy, syrtqy ister mınıstrleri jáne dıplomatıa ókilderiniń sıezerin belgileý úshin dıplomatıalyq praktıkada qoldanylatyn termın. 2. Ázerbaıjan: beynálxalq konqres 3. Qyrǵyz: el aralyk kongres 4. Ózbek: Xalqaro Kongress 5. Túrik: uluslararası kongre 6. Aǵylshyn: international congress 7. Ispan: congreso internacional 8. Nemis: internationaler Kongress 9. Fransýz: congrès international 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: halyqaralyq kongres | +1 |
| 15. | международный пакт | halyqaralyq pakt | международный пактhalyqaralyq paktДефинициясы1. belgili bir paktini qaǵıda boıynsha, aýyzeki sóılesý formasynda jasaıtyn taraptardyń kelisimi boıynsha ýaqyt jaǵynan shekteýli, saıası mańyzy orasan zor halyqaralyq sharttyń ártúrli ataýlarynyń biri. 2. Ázerbaıjan: beynálxalq müqavilá 3. Qyrǵyz: el aralyk pakt 4. Ózbek: xalqaro pakt 5. Túrik: uluslararası anlaşma 6. Aǵylshyn: international pact 7. Ispan: pacto internacional 8. Nemis: internationaler pakt 9. Fransýz: pacte international 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: Mejdýnarodnyı pakt-halyqaralyq pakt 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: halyqaralyq pakt | +1 |

Kóne grek mıfologıasyndaǵy keıipker ataýy Mentor (jalqy esimi) jalpylyq sıpatty ıelenip, aýyspaly maǵynada jumsalyp , termın sóz retinde qoldanysqa engen. Mıfologıa mazmunyna sáıkes keıipkerdiń tálimger, jastardy tárbıeleýshi beınesinde somdalatynyn Tolyǵyraq ...eskersek, "mentor" sóziniń ornyna "tálimger" leksemasyn qoldanýǵa bolady. Al "aqylaıtqysh" sózinde keri baǵalaýyshtyq mán ańǵarylatyndyqtan, bul sózdi termın retinde bekitýdi qoldamaımyn.

Mıstıfıkatordy túrkitildes halyqtar aǵylshyn tilindegi nusqasyn alyp, óz tiline ıkemdepti. biz de solaı alýymyz kerek edi.

Monoteızm demeı-aq birqudaılyqty qoldansa bolady ǵoı. Onsyz da balamasyz termınder jeterlik,
"Gromootvodtyń" balamasy retinde "jaıtartqysh" sózin usynamyn. "Naızaǵaı tartqyshqa" qaraǵanda yqsham ári aıtýǵa da, jazýǵa da yńǵaıly. Termınjasamda tildegi únemdeý zańdylyǵyn eskerip otyrý qajet.
"Jıek" - bir nárseniń shetin bildiredi. Sondyqtan paıdaly qazbalardyń taralý aımaǵyn naqty kórsetýde "okontýrıvanıe" sózine "jıekteý" termıni sáıkes keledi.
"Elektroprovodka" bir ǵana symnan turmaıdy. "Sovokýpnostquot; sózi bir nárseniń jınaqtalyp, biriktirilip, úılesim tapqan degen maǵyna beredi. Iaǵnı, bul jerde "sym" ǵana emes "symdar júıesi" degen maǵyna tur. Basty maqsat yqshamdaý Tolyǵyraq ...emes, naqty maǵynasyn jetkizý bolý kerek. Sondyqtan, "Elektrli symdar júıesi" termınin usynar edim.
Басқа пікірлерді көрсету