Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.

Сарапшы мамандар

Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Республикалық терминология комиссиясының III-отырысында қаралатын терминдер

МӘДЕНИЕТ ЖӘНЕ ӨНЕР САЛАСЫНЫҢ ТЕРМИНДЕРІНЕ ЖАСАЛҒАН ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ САРАПТАМА ҚОРЫТЫНДЫСЫ
#Орысша нұсқасыҚазақша нұсқасыРейтинг
1.«галле» стекло  «галле» шынысы
«галле» стекло 
«галле» шынысы
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Галлешынысы. Эмиль Галле (1846-1904) атты француз дизайнерінің есіміменбайланысты безендендірілген, әдемі суреттер салынған шыны түрі. 2. Әзербайжан: Şüşə Galle3. Қырғыз: Галле айнеги4. Өзбек: Galle shisha5. Түрік: Hallecam 6. Ағылшын: Galle Glass7. Испан: Cristal DeGalle8. Неміс: Galle Glas9. Француз: Galle Glass10. Бекітілген нұсқасы: 11. Заңнамадағықолданысы: 12. «галле» стекло – «галле» шынысы
Дефинициясы
Рейтинг
+10
2.«галльский дух»  «галлдықжан» галл рухыгалдық рух
«галльский дух» 
«галлдықжан» галл рухыгалдық рух
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Галлдық жан2. Әзербайжан: Gal ruhu3. Қырғыз: Галл руху4. Өзбек: Gali ruh5. Түрік: Gali ruhu6. Ағылшын: Gali spirit7. Испан: Espíritu deGali8. Неміс: Gali Geist9. Француз: Gali esprit10. Бекітілген нұсқасы: 11. Заңнамадағықолданысы: 12. «галльскийдух» – «галлдық жан»
Дефинициясы
Рейтинг
+5
3.гамма римского-корсаковаримский-корсаков гаммасы
гамма римского-корсакова
римский-корсаков гаммасы
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Римский-корсаков гаммасы. НиколайАндреевич Римский-Корсаков (1844-1908) Ресей композиторы, дирижер. Римский-Корсаковтыңесімімен байланысты гамма, – ретімен орналасқан музыка әуендерінің қатары,тон-жартылай тон.  2. Әзербайжан:Rimski-Korsakovun qamması3. Қырғыз:  Римский-корсаковгаммасы4. Өзбек: Rim-Korsakovgammasi5. Түрік: Rimsky-Korsakov gaması6. Ағылшын: Rimsky-Korsakovscale7. Испан: Escala deRimsky-Korsakov8. Неміс:Rimsky-Korsakow-Skala9. Француз: Échelle deRimsky-Korsakov10. Бекітілген нұсқасы: 11.Заңнамадағықолданысы: 12. гаммаримского-корсакова – римский-корсаков гаммасы
Дефинициясы
Рейтинг
+7
4.«гамма черномора»«черномор гаммасы»
«гамма черномора»
«черномор гаммасы»
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Черномор гаммасы. Музыкалықтермин. Баспалдақтары тұтас тондардың бірізділігін құрайтын дыбыс, гамма.Кейде «целотондық гамма» деп аталады.  2. Әзербайжан: Çernomorqamması 3. Қырғыз: Черномиоргаммасы4. Өзбек: Chernomor gammasi5. Түрік: Tüm ton ölçeği6. Ағылшын: Whole tonescale7. Испан: Escala de tonocompleta8. Неміс: Ganze Tonskala9. Француз: Toute l`échellede ton10. Бекітілген нұсқасы: 11. Заңнамадағықолданысы:12. гаммачерномора – черномор гаммасы
Дефинициясы
Рейтинг
+7
5.Гардский мост Гард көпірі
Гардский мост
Гард көпірі
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Гард көпірі – негізгіатауы «Пон-дю-Гар» (фр. Pont du Gard, – «Гар арқылы көпір») - ең жақсысақталған ежелгі Рим акведуктары. Францияның Гар деген жерінде орналасқан,көпір Гардон (бұрыңғы Гар) өзені арқылы өтеді. Ұзындығы 275 метр, биіктігі 47метр. 1985 жылдан бастап ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұрасы болып саналады. 2. Әзербайжан: Qard körpüsü 3. Қырғыз: Гард көпүрө4. Өзбек: Gard ko`prigi5. Түрік: Pont du Gard6. Ағылшын: Pont du Gard7. Испан: Puente del Gard8. Неміс: Pont du Gard9. Француз: Pont du Gard10. Бекітілген нұсқасы: 11. Заңнамадағықолданысы: 12. Гардскиймост – Гард көпірі
Дефинициясы
Рейтинг
+7
6.Гармодий и Аристогитон» Гармодий мен Аристогитон
Гармодий и Аристогитон»
Гармодий мен Аристогитон
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Гармодий мен Аристогитон (көнегрек. Ἁρμόδιος και Ἀριστογείτων; Афины – 514 б.з.д) тиранға қарсыкүресушілер, азат етушілер. Б.з.д. 514 жылы ағайынды-тирандар Гиппия менГиппархқа қарсы күрескен ежелгі грек Афина қаһармандары. Күрес нәтижесіндеГипархты өлтіріп, өздері қаза тапты. Тиранияны құлатқаннан кейін Гармодий менАристогитон тиранияға қарсы күрестің маңызды фигураларына айналды. Оларұлттық батырлар және еркін мемлекеттің негізін қалаушылар болып құрметтелді,олардың құрметіне культтар орнатылды, әндер шырқалды, олардың ұрпақтарысалықтан босатылды. XII ғасырдан бастап, әсіресе XVI ғасырда Еуропадаабсолюттікпен күрес және конституционализмнің қалыптасуы аясында «Тиранғақарсы күрес» теориясы дамыды. Грек кейіпкерлері Гармодий мен Аристогитонканондық образдарға айналды. 2. Әзербайжан: Garmodium vəAristogiton3. Қырғыз: Гармодий жанаАристогитон4. Өзбек: Harmodius vaAristogeiton5. Түрік: Tiran katilleri6. Ағылшын: Harmodius andAristogeiton7. Испан: Harmodius ogAristogeiton8. Неміс: Tyrannenmörder9. Француз: Harmodius etAristogeiton10. Бекітілген нұсқасы: 11. Заңнамадағықолданысы: 12. Гармодий иаристогитон – Гармодий мен Аристогитон
Дефинициясы
Рейтинг
+6
7.Гауди стиль Гауди стилі
Гауди стиль
Гауди стилі
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Гауди стилі – Каталонсәулетшісі (Испания) Анто́ни Пла́сид Гильéм Гауди́-и-Корне́ттің (1852-1926)қалыптастырған сәулет стилі. 2. Әзербайжан: Gaudi Stil3. Қырғыз: Гауди Стили4. Өзбек: Gaudi Uslubi5. Түрік: Gaudi Tarzı6. Ағылшын: Gaudi Style7. Испан: Gaudí Estilo8. Неміс: Gaudi-Stil9. Француз: Le Style DeGaudi10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. Гауди стиль – Гаудистилі
Дефинициясы
Рейтинг
+8
8.Гвельфов сокровища Гвельфтер қазынасы»
Гвельфов сокровища
Гвельфтер қазынасы»
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Гвельфтер қазынасы (неміс:Welfenschatz) – ортағасырлық шіркеу өнерінің коллекциясы. Бастапқы кездеГерманияның Брауншвейгеқаласының соборында орналастырылған еді. Көптеген нысан XVII ғасырдасобордан алынып, 1930 жылдары әр жаққа таратылып кетті. 2. Әзербайжан: Guelfa Xəzinəsi3. Қырғыз: Гвельфтерқазынасы4. Өзбек: Guelph Xazina5. Түрік: Guelph Hazine6. Ағылшын: Guelph Treasure7. Испан: El Tesoro DeGuelph8. Неміс: Welfenschatz9. Француз: Le Trésor DeGuelph10. Бекітілген нұсқасы:-11.Заңнамадағықолданысы: - 12. Гвельфовсокровища – Гвельфтер қазынасы
Дефинициясы
Рейтинг
+7
9.Гебальский стиль  Гебаль стилі
Гебальский стиль 
Гебаль стилі
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Гебаль стилі (Библ,Гебал (Губл) (финик. gebal; грек.Βύβλος, Byblos) – Ежелгі Финикий қаласы. Жерорта теңізінің жағалауындаорналасқан. Ливанның қазіргі астанасы Бейрутан 32 км қашықтықта болған ежелшіқала атауы. Қазіргі уақытта ежелгі Гебал/Библ орнында Джебейль (Джубейль)қаласы орналасқан. Гебаль стилі «ежелгі Гебаль қаласының стилі» дегендіаңғартады.   2. Әзербайжан: Qəbələ stili3. Қырғыз: Гебаль стили4. Өзбек: Gebalikuslubi5. Түрік: Gebal tarzı6. Ағылшын: Gebal style7. Испан: Estilo Gebal8. Неміс: Gebali Stil9. Француз: Style gebal10. Бекітілген нұсқасы:-11.Заңнамадағы қолданысы: - 12. Гебальский стиль–Гебальстилі
Дефинициясы
Рейтинг
+5
10.«гелиопольская эннеада» богов «гелиопольдық тоғыздық» құдайлары Гелиополь құдайлары
«гелиопольская эннеада» богов
«гелиопольдық тоғыздық» құдайлары Гелиополь құдайлары
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Гелиопольдықтоғыздық құдайлары – Эннеада (грек. Ἐννεάς – «тоғыздық»),сондай-ақ Ұлы эннеада немесе Гелиополь пантеоны деп аталып жүр. ЕжелгіМысырдағы ең басты тоғыз құдай. Бастапқыда Гелиополь қаласында пайда болған. 2. Әзербайжан: Enneadatanrıları 3. Қырғыз: Эннеада4. Өзбек: Enneada5. Түрік: Enneada6. Ағылшын: Ennead7. Испан: Enéada8. Неміс: Neunheit vonHeliopolis9. Француз: Ennéade10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. Гелиопольская эннеада богов –гелиопольдық тоғыздық құдайлары
Дефинициясы
Рейтинг
+7
11.Генуи звезда Генуи жұлдызы Генуя жұлдызы
Генуи звезда
Генуи жұлдызы Генуя жұлдызы
СаласыМәдениет және өнер
Этимологиясы1. Генуи жұлдызы (Генуя(итал. Genova – Италиядағы қала, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Генуяпровинциясында орналасқан) – жылы жерде өсетін, жылдам пісетінжасыл түсті райхан (базилик) сорты.  2. Әзербайжан: Genuya ulduz3. Қырғыз: Генуи жылдызы4. Өзбек: Genuya yulduz5. Түрік: Cenova yıldız6. Ағылшын: Genoa star7. Испан: Estrella deGénova8. Неміс: Genua Stern9. Француз: Gênes étoiles10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. генуизвезда  – генуи жұлдызы
Дефинициясы
Рейтинг
+7
12.Геракловы столбыГераклдер бағаны
Геракловы столбы
Гераклдер бағаны
СаласыМәдениет және өнер
ЭтимологиясыГераклдер бағаны (Геркулестербағаны), (лат. Columnae Herculis) – Гибралтар бұғазына кіруді шектейтінбиіктіктерді белгілеу үшін қолданылған антикалық атау. Солтүстік жартас (Еуропа жағынан) – Гибралтаржартасы (Ұлыбритания иелігінде орналасқан Гибралтар), ал оңтүстік бағанретінде (Солтүстік Африка жағынан) Мароккодағы Джебель-Муса тауы немесеСеутаның жанында орналасқан Абила тауы.2. Әзербайжан: Heraclessütunları3. Қырғыз: Геракл устуну4. Өзбек: Herkulustunlari5. Түрік: Herkül sütünleri6. Ағылшын: Pillars ofHercules7. Испан: Columnas deHércules8. Неміс: Säulen desHerakles9. Француз: Colonnesd`Hercule10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. Геракловы столбы – Гераклдер бағаны
Дефинициясы
Рейтинг
+8
13.горлица    горлица
горлица    
горлица
СаласыМәдениет және өнер
ЭтимологиясыГорлица (лат.Streptopelia, көне грек. στρεπτο- +πέλεια «әшекей тағынған көгершін») –көгершін тектес құс түрі.2. Әзербайжан: Qurqur3. Қырғыз: Бактектер4. Өзбек: Gʻurraklar5. Түрік: Kaplumbağagüvercin6. Ағылшын: Streptopelia7. Испан: Streptopelia8. Неміс: Turteltauben9. Француз: Streptopelia10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. горлица – горлица
Дефинициясы
Рейтинг
+5
14.габа, габардингаба, габардин
габа, габардин
габа, габардин
СаласыМәдениет және өнер
ЭтимологиясыГабардин (исп.gabardina)– су өткізбейтін пальто мен костюм тігуге арналған арналған мата түрі. 2. Әзербайжан: Qabardin3. Қырғыз: Габардин4. Өзбек: Gabardin5. Түрік: Gabardin6. Ағылшын: Gabardine7. Испан: Gabardina(tejido)8. Неміс: Gabardine9. Француз: Gabardine10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. габа, габардин – габа, габардин
Дефинициясы
Рейтинг
+6
15.габброгаббро
габбро
габбро
СаласыМәдениет және өнер
ЭтимологиясыГаббро (итал. gabbro)– интрузиялық толықкристалды магмалық тау жынысы; терең қабаттарда жататын магмалықтау жынысы. 2. Әзербайжан: Qabbro3. Қырғыз: Габбро4. Өзбек: Gabbro5. Түрік: Gabro6. Ағылшын: Gabbro7. Испан: Gabro8. Неміс: Gabbro9. Француз: Gabbro10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. габбро – габбро
Дефинициясы
Рейтинг
+7
Аркалык Тилдер, Әскербек Әбдіғалиев, Abjanova Gúlbahira және 4
  • "Галантный стиль - сырбаздық стиль" делінген. Ал, "Галантность" сөзінің өзінің аудармасында "сырбаздық" деген мүлдем жоқ - наздылық, сыпайылық, ізеттілік, әдептілік. Онда, логика бойынша, "наздылық стиль, сыпайылық стиль, ізеттілік стиль, әдептілік Толығырақ ...стиль" - дердің бірі болуы керек қой?

  • Омашұлы Дәуітәлі 2 ай бұрын

    "гелиопольдық тоғыздық" құдайлары деген баламасын қолдаймын

  • Madi Aiymbetov 2 ай бұрын

    галл рухы - дұрыс

Басқа пікірлерді көрсету

Тілімізді парсының өзі дәріптемейтін ХАНА мен НАМАларды қаптатып жібердік. «ОПРОСты" намалатып "сауалнама» дедік.
Дұрысы кәдімгі СҰРАҚТАМА ғой. Опросить - сұрақтау, допросить - сұрамалау, допрос - сұрама, вызвать к допросу Толығырақ ...- сұрамаға шақыру; опрос - сұрақтама.
Психолингвистика тарапынан қабылдауға құлақ дайын емес, бірақ сөзжасам өзіміздікі! Бұралқы емес. Талай сөзді тудырып тұр.
«Делопроизводствоны» іс жүргізу деген сөз тіркесімен баламалап жүрміз. Бұл термин емес, тіркес, болымсыз сөйлем.
Делопроизводство - ісжүргізім
Интернетті «ғаламтор» деп неге бар ұғымды былықтырып жүрміз: ғалам - вселенной (астрономиялық термин), тор - сетка. Сонда не ұттық.
Ең болмаса ӘЛЕМЖЕЛІ деп калька жасаған дұрыс қой
Порталдың қабылеті нашар. Пікір жазғанда тыныс белгілерін қойсаң, сөйлем өтпей тұрып алады, балықтың қылқаны құсап.
Сосын Бекітуге ұсынылған терминдерге қатысты пікір білдіру жалпылама емес, әр терминге қатысты жіктелетіндей болуы керек. Жамыратып Толығырақ ...бар терминге былықтырып пікір білдіру тіпті тиімсіз
РАССРОЧКА<br>
«Рассрочка« дегенді "бөліп төлеу" деп жүрміз. Негізі рассрочка - расстянуть срок дегеннің қысқарған түрі, мерзімді созып төлеу. "Бөліп төлеу" дефиницияны бұзып тұр, мерзімді созбай-ақ бір күнде 3-4 рет бөліп төлеуге Толығырақ ... <a class=»more-link">Толығырақ ...</a><span class="hidden-text">болады, бірақ ол рассрочка емес!<br>
Сондықтан оны "созып төлеу» деген барынша дұрысырақ</span>
Сұрақ: Терминдерді БІРІЗДЕНДІРУ ма ? әлде БІРІЗДІЛЕНДІРУ ма ?
  • Серік Ерғали 14 сағат бұрын

    Біріздендіру. Калькасы керек болса - бірізділендіру, бірақ оған дені дұрыс қазақтың тілі келмес

Іс жүргізу ісі
  • Серік Ерғали 15 сағат бұрын

    "Галле шыны" деп алу керек. Өйткені ол Галленің жеке шынысы емес, соны атын ғана білдіріп тұр

  • Серік Ерғали 14 сағат бұрын

    Делопроиводства дұрыс аударылмағасын оның ісі де оңбай тұр.

  • Серік Ерғали 14 сағат бұрын

    Делопроиводства дұрыс аударылмағасын оның ісі де оңбай тұр

«Банк терминдерін аудару барысындағы қордаланған мәселелер» онлайн-семинары

Тадлқылауға салған жазбам жоғалып кетті
МӘДЕНИЕТ ЖӘНЕ ӨНЕР САЛАСЫНЫҢ ТЕРМИНДЕРІ
#Орысша нұсқасыҚазақша нұсқасыРейтинг
1.гардский мостгард көпірі

Барлық қатысушылар