Салалар тізімі

Алаң

САУДА/ПРОДАЖА,ТОРГОВЛЯ МЕН САТЫҚ/ПОКУПКА

«Покупка", "покупатель" сөздерінің бүгінде баламасы жоқ, шатып-бұтып жүрміз.   Шын мәнінде ол тілімізде бұрыннан бар.
Қазақ тіліндегі қос сөздер архаизмге айналған талай сөздердің қоймасы, оны аршып, іздеп, аралап,  Толығырақ ...керек сөздерді таба білу керек. Соның бірі:  САУДА-САТЫҚ.
Бірақ бұл қос сөзді "сауда-саттық" деп бұрмалап жібергенбіз.
Аталған қос сөз екі амалды/операцияны білдіреді: сауда - сату, сатық - сатып алу. 
"Сауда" сөзі қазақтың ақша "сауу" сөзінен туындайды. Әке-шешеміз ақша жұмсауды "сауу" сөзімен білдіретін: "мен бәлен ақшаны сауып қойыппын..." сықылды сөйлемдер бүгінде ерсі естілер...
 Сонда бұйрық райлы етістікке -та, -те, -да, -де жұрнақтары жалғанып жаңа сөз құрайтын сөзжасаммен сауда жасалып тұр: сау+да, бал+та, піл+те,, күр+те ...
Ал бұйрық райлы етіктікке -ық,-ік жұрнақтары жалғанып жасалатын сөзге САТ+ЫҚ жатады: қат+ық, жат+ық, кет+ік...  - жатады.
Ал бүгінгідей "сауда-саттық" десек, қос сөздің мәні түбімен тәрк етіледі:  "сауданы саттық» дегендей...
Сонымен:  САУДА - торговля, продажа, САТЫҚ - покупка, саудагер - торговец, продавец, сатушы да  - продавец/совет дәуірінде пайда болған сөз, сатықшы - покупатель.
Сатық сәтті болсын, ағайын!!!
Серік Ерғали САУДА/ПРОДАЖА,ТОРГОВЛЯ МЕН САТЫҚ/ПОКУПКА «Покупка", "покупатель" сөздерінің бүгінде баламасы жоқ, шатып-бұтып жүрміз. Шын мәнінде ол тілімізде бұрыннан бар. Қазақ тіліндегі қос сөздер архаизмге айналған талай сөздердің қоймасы, оны аршып, іздеп, аралап, Толығырақ ...керек сөздерді таба білу керек. Соның бірі: САУДА-САТЫҚ. Бірақ бұл қос сөзді "сауда-саттық" деп бұрмалап жібергенбіз. Аталған қос сөз екі амалды/операцияны білдіреді: сауда - сату, сатық - сатып алу. "Сауда" сөзі қазақтың ақша "сауу" сөзінен туындайды. Әке-шешеміз ақша жұмсауды "сауу" сөзімен білдіретін: "мен бәлен ақшаны сауып қойыппын..." сықылды сөйлемдер бүгінде ерсі естілер... Сонда бұйрық райлы етістікке -та, -те, -да, -де жұрнақтары жалғанып жаңа сөз құрайтын сөзжасаммен сауда жасалып тұр: сау+да, бал+та, піл+те,, күр+те ... Ал бұйрық райлы етіктікке -ық,-ік жұрнақтары жалғанып жасалатын сөзге САТ+ЫҚ жатады: қат+ық, жат+ық, кет+ік... - жатады. Ал бүгінгідей "сауда-саттық" десек, қос сөздің мәні түбімен тәрк етіледі: "сауданы саттық» дегендей... Сонымен: САУДА - торговля, продажа, САТЫҚ - покупка, саудагер - торговец, продавец, сатушы да - продавец/совет дәуірінде пайда болған сөз, сатықшы - покупатель. Сатық сәтті болсын, ағайын!!!
10.09.2020 10:55 | 0 | 1