«Кэш» терминіне талдау (терминологиялық сөздіктерге сүйене отырып)
«Кэш» термині ағылшын тіліндегі cache сөзінен шыққан. Ақпараттық технологиялар саласында бұл термин компьютер жүйесінде немесе құрылғыда жиі қолданылатын деректерді уақытша сақтайтын жедел жад түрін Толығырақ ...білдіреді. Кэштің негізгі мақсаты – ақпаратқа қол жеткізу жылдамдығын арттыру және жүйенің жұмысын тиімді ету.
Терминологиялық сөздіктерде «кэш» ұғымы көбінесе «жедел аралық жад» немесе «уақытша жад» ретінде түсіндіріледі. Бұл жадта жиі қолданылатын мәліметтер сақталып, оларды қайта жүктеу немесе қайта іздеу уақытын азайтады. Соның нәтижесінде компьютер бағдарламалары мен интернет-браузерлер жылдамырақ жұмыс істейді.
Қазақ тіліндегі терминжасам қағидалары бойынша халықаралық терминдерді кей жағдайда сол күйінде қабылдау да кездеседі. Сондықтан «кэш» сөзі ақпараттық технология саласында халықаралық термин ретінде кең қолданылып келеді. Дегенмен ғылыми мәтіндерде оның мағынасын нақтылау үшін «жедел аралық жад» деген түсіндірме баламасын бірге қолдану орынды деп есептеймін.
Внимание! Чтобы оставить сообщение, надо войти в сайт.
Эксперты
«Эмоциональные качели» термині туралы пікір
«Эмоциональные качели» – адамның эмоциялық жағдайының жиі өзгеріп отыруын білдіретін психологиялық ұғым. Бұл жағдайда адам бірде қатты қуанып, бірде кенеттен көңіл-күйі түсіп, эмоциялары тұрақсыз болады. Мұндай Толығырақ ...жағдай көбіне адамдар арасындағы қарым-қатынаста байқалады.
Қазақ тіліне бұл терминді «эмоциялық тербеліс», «көңіл-күйдің құбылуы» немесе «сезім тұрақсыздығы» деп аударуға болады. Менің ойымша, «эмоциялық тербеліс» нұсқасы мағынаны дәл әрі ғылыми тұрғыдан дұрыс жеткізеді.
Сондықтан психология саласында бұл терминді қазақ тілінде «эмоциялық тербеліс» деп қолдану орынды деп есептеймін. Бұл нұсқа қазақ тілінің нормаларына сай және түсінікті.
«Эмоциональные качели» – адамның эмоциялық жағдайының жиі өзгеріп отыруын білдіретін психологиялық ұғым. Бұл жағдайда адам бірде қатты қуанып, бірде кенеттен көңіл-күйі түсіп, эмоциялары тұрақсыз болады. Мұндай Толығырақ ...жағдай көбіне адамдар арасындағы қарым-қатынаста байқалады.
Қазақ тіліне бұл терминді «эмоциялық тербеліс», «көңіл-күйдің құбылуы» немесе «сезім тұрақсыздығы» деп аударуға болады. Менің ойымша, «эмоциялық тербеліс» нұсқасы мағынаны дәл әрі ғылыми тұрғыдан дұрыс жеткізеді.
Сондықтан психология саласында бұл терминді қазақ тілінде «эмоциялық тербеліс» деп қолдану орынды деп есептеймін. Бұл нұсқа қазақ тілінің нормаларына сай және түсінікті.
Эмоция тұрақсыздығы
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
2. Манипулятор термині туралы пікір
«Манипулятор» термині адамның басқа адамдарды өз мақсатына жету үшін жасырын түрде басқаруын немесе ықпал етуін білдіреді. Қазақ тілінде бұл сөзді «айлакер», «ықпал етуші» немесе «айламен басқарушы» Толығырақ ...деп аударуға болады.
Менің пікірімше, «айлакер» немесе «айламен ықпал етуші» нұсқалары бұл терминнің мағынасын жақсы жеткізеді. Терминдерді аударғанда олардың мағынасы дәл әрі халыққа түсінікті болуы маңызды. Сондықтан қазақ тілінің заңдылықтарына сай балама қолдану орынды деп ойлаймын.
«Манипулятор» термині адамның басқа адамдарды өз мақсатына жету үшін жасырын түрде басқаруын немесе ықпал етуін білдіреді. Қазақ тілінде бұл сөзді «айлакер», «ықпал етуші» немесе «айламен басқарушы» Толығырақ ...деп аударуға болады.
Менің пікірімше, «айлакер» немесе «айламен ықпал етуші» нұсқалары бұл терминнің мағынасын жақсы жеткізеді. Терминдерді аударғанда олардың мағынасы дәл әрі халыққа түсінікті болуы маңызды. Сондықтан қазақ тілінің заңдылықтарына сай балама қолдану орынды деп ойлаймын.
Алдаусыратқыш
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
1. Абьюзер термині туралы пікір
«Абьюзер» термині ағылшын тіліндегі abuser сөзінен шыққан және адамның басқа біреуге психологиялық, физикалық немесе эмоционалдық қысым көрсетуін білдіреді. Қазақ тілінде бұл ұғымды «қорлаушы», «қысым көрсетуші» немесе Толығырақ ...«зәбір көрсетуші» деп аударуға болады.
Менің ойымша, «зәбір көрсетуші» немесе «қысым көрсетуші» нұсқалары мағына жағынан қазақ тіліне жақынырақ және түсінікті болып келеді. Сондықтан ғылыми және қоғамдық мәтіндерде осы сияқты қазақша баламаларды қолдану дұрыс деп есептеймін.
«Абьюзер» термині ағылшын тіліндегі abuser сөзінен шыққан және адамның басқа біреуге психологиялық, физикалық немесе эмоционалдық қысым көрсетуін білдіреді. Қазақ тілінде бұл ұғымды «қорлаушы», «қысым көрсетуші» немесе Толығырақ ...«зәбір көрсетуші» деп аударуға болады.
Менің ойымша, «зәбір көрсетуші» немесе «қысым көрсетуші» нұсқалары мағына жағынан қазақ тіліне жақынырақ және түсінікті болып келеді. Сондықтан ғылыми және қоғамдық мәтіндерде осы сияқты қазақша баламаларды қолдану дұрыс деп есептеймін.
Қиянатшыл
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Кэш – кэш
Дереккөз: Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Республикалық терминология комиссиясының бюллетені. Терминологиялық хабаршы, №1 (60) 2021.
«Кэш» сөзі ақпараттық технологиялар саласында халықаралық деңгейде орныққан және кеңінен қолданылатын атау. Оның мазмұны жиі пайдаланылатын деректерді уақытша сақтап, жүйенің жұмыс өнімділігін арттыруға негізделеді. Сөзді осы қалпында қолдануға болады.