Qazirgi ǵylym men tehnologıanyń qarqyndy damýy jańa uǵymdar men termınderdiń paıda bolýyna alyp keldi. Ǵylymı termınder belgili bir ǵylym salasyndaǵy arnaıy uǵymdardy naqty jáne dál bildirý úshin qoldanylady.
«Globalızasıaá» sózi latyn Tolyǵyraq ...tilindegi globus – «jer shary», «álem» degen maǵynany bildiredi. Bul termın álem elderiniń ekonomıkalyq, mádenı jáne saıası baılanystarynyń kúsheıý prosesin sıpattaıdy. Termın qazaq tiline orys jáne aǵylshyn tilderi arqyly engen. [3, 95]
Qazirgi ýaqytta «globalızasıaá» termıni saıasattaný, ekonomıka, sosıologıaá jáne halyqaralyq qatynastar salasynda jıi qoldanylady. Keıbir ǵalymdar bul uǵymdy «jahandaný» dep aýdaryp qoldanady. Degenmen ǵylymı ádebıetterde eki nusqa da qatar kezdesedi.
«Sıfrlandyrý» termıni latyn tilindegi digitus – «san», «sandyq belgi» degen sózinen shyqqan. Bul termın aqparatty sandyq formatqa kóshirý nemese tehnologıalyq prosesterdi sandyq júıe arqyly basqarý maǵynasynda qoldanylady. Termın qazaq tiline negizinen orys jáne aǵylshyn tilderi arqyly engen. [3, 203]
Qazirgi kezde «sıfrlandyrý» sózi memlekettik basqarý, ekonomıka, bilim berý jáne aqparattyq tehnologıa salalarynda keńinen qoldanylady. Qazaqstandaǵy memlekettik baǵdarlamalarda da bul termın jıi kezdesedi. Sondyqtan onyń qoldanysy ǵylymı jáne qoǵamdyq tilde turaqty qalyptasqan.
«Kıber» sózi grek tilindegi kybernetes – «basqarýshy», «jetekshi» degen maǵynany bildiredi. Al «qaýipsizdik» sózi belgili bir júıeni nemese aqparatty qaýipten qorǵaý maǵynasynda qoldanylady. Bul termın kompúterlik júıeler men aqparattyq jelilerdi qorǵaý ǵylymyn bildiredi. Termın qazaq tiline negizinen aǵylshyn jáne orys tilderi arqyly engen. [4, 278]
Qazirgi ýaqytta «kıberqaýipsizdik» termıni aqparattyq tehnologıa, memlekettik basqarý jáne áskerı salada keńinen qoldanylady. Ǵylymı eńbekterde jáne halyqaralyq qujattarda da jıi kezdesedi. Sondyqtan bul termınniń qazaq tilindegi qoldanysy ǵylymı aınalymda durys qalyptasqan dep aıtýǵa bolady.
«Kıbernetıka» sózi grek tilindegi kybernetike – «basqarý óneri» degen maǵynany bildiredi. Bul termın ǵylymda ártúrli júıelerdi, ásirese tehnıkalyq, bıologıalyq jáne áleýmettik júıelerdi basqarý men baılanys prosesterin zertteıtin ǵylym salasyn bildiredi. Termın qazaq tiline orys tili arqyly engen. [1, 198]
Qazirgi kezde «kıbernetıka» termıni ınformatıka, ınjenerıaá jáne basqarý teorıasy salalarynda keńinen qoldanylady. Ýnıversıtet oqýlyqtarynda, ǵylymı zertteýlerde jáne tehnıkalyq ádebıetterde jıi kezdesedi. Termın halyqaralyq sıpatqa ıe bolǵandyqtan, qazaq tilinde de sol kúıinde qoldanylyp keledi. Sondyqtan onyń qoldanysy ǵylymı tilde turaqty qalyptasqan dep aıtýǵa bolady.
Mundaı termınder álemdik ǵylymı qaýymdastyqta birizdi qoldanylatyndyqtan, olardyń bastapqy nusqasyn saqtaý ǵylymı komýnıkasıanyń dáldigi men túsiniktiligin qamtamasyz etedi.