| 1. | адсорбер | adsorber | адсорберadsorberДефинициясы1. Adsorber – adsorbsıaá prosesi ótetin gazdardy, býlardy nemese eritindilerdi qatty sorbentke sińirý úshin qoldanylatyn qurylǵy.
2. Etımologıasy: adsorber (lat. ad jáne sorbeo) – "jutylý".
3. Ózbek: adsorber
4. Túrik: adsorban
5. Aǵylshyn: adsorber
6. Nemis: Adsorber
7. Bekitilgen nusqasy: adsorber – adsorber (2018)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń 2021 jylǵy 18 maýsymdaǵy № 294 buıryǵy. ... adsorberge qoljetimdilikti ... .
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2023 jylǵy 27 jeltoqsandaǵy № 1202 qaýlysy. ... az adsorber ... .
Qaraǵandy oblysy ákimdiginiń 2016 jylǵy 18 tamyzdaǵy № 61/01 qaýlysy. ... adsorberler, bólgishter, ... .
9. Usynystar: sóz maǵynasyn, anyqtamasyn negizge ala otyryp, usynylǵan termındi qoldaımyz.
10. Qoldanylý salasy: Hımıa
| +11 |
| 2. | антиклинальный купол | antıklınaldy kúmbez | антиклинальный куполantıklınaldy kúmbezДефинициясы1. Antıklınaldy kúmbez – jer qyrtysynyń qatparlanýynan paıda bolatyn geologıalyq qurylym. Ol qabattardyń joǵary qaraı ıilip, kúmbez tárizdi pishinge ıe bolýymen sıpattalady. Mundaı qurylymdar ádette taý jynystarynyń ishki kúshter áserinen (mysaly, tektonıkalyq qysym) qalyptasady.
2. Etımologıasy: antıklınal (ej. grek. ἀντι-+κλίνω) – "qarsy" + "qısaıý, jantaıý"
3. Ózbek: –
4. Túrik: antiklinal kubbe
5. Aǵylshyn: anticlinal dome
6. Nemis: antiklinale Kuppel
7. Bekitilgen nusqasy: kýpolnaıa akrobatıka – kúmbezdi akrobatıka (2019)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Investısıalar jáne damý mınıstriniń 2018 jylǵy 18 mamyrdaǵy № 342 buıryǵy. ...antıklınaldyq emes...
Almaty oblysy ákimdiginiń 2021 jylǵy 25 qazandaǵy № 394 qaýlysy....kýpol ekstra...
9. Usynystar: zańdaǵy qoldanystary men aýdarmalaryn negshizge ala otyryp osy nusqany usynamyz.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa, Hımıa
| +11 |
| 3. | бентос | bentos | бентосbentosДефинициясы1. Bentos – teńizder men muhıttardyń túbinde, sondaı-aq tushshy sý qoımalarynyń túbinde tirshilik etetin organızmderge qatysty qoldanylady. Bentosqa ártúrli mıkroorganızmder, baldyrlar, mollúskalar, shaıan tárizdiler jáne basqa da túptik organızmder jatady. Olar sý túbindegi shógindilerde nemese qatty betkeılerde ómir súredi. Geologıada bentos zertteýi mańyzdy, sebebi bentos qaldyqtary ejelgi teńiz túbindegi ekologıalyq jaǵdaılar týraly aqparat beredi. Teńiz túbindegi shógindilerde saqtalǵan bentos qaldyqtary paleontologıa men stratıgrafıaáda qoldanylady, munda olar shógindi jynystardyń jasyn anyqtaý men ejelgi ekojúıelerdi zertteýge kómektesedi.
2. Etımologıasy: bentos (ej.gr. bénthos βένθος) – «tereńdik».
3. Ózbek: bentos
4. Túrik: bentik
5. Aǵylshyn: benthos
6. Nemis: benthos
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2017 jylǵy 11 mamyrdaǵy № 197 buıryǵy
.... Bentos rekýltıvasıaá jasalǵannan keıin ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy 2002 jylǵy 29 jeltoqsan N 1429. .... jáne bentosyn aıqyndaý ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2003 jylǵy 28 naýryzdaǵy N 302 qaýlysy. ... shelf aımaǵy bentostyq organızmderdiń júzdegen ...
9. Usynystar: termın buryn bekitilmegen. Termındik tirkes quramynda da kezdespedi. Basqa tildegi aýdarmalaryn, zańnamalyq qujattardaǵy qoldanysyn qarastyra kele, «bentos» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Bıologıa
| +11 |
| 4. | берег | jaǵalaý | берегjaǵalaýДефинициясы1. Jaǵalaý – qurlyq pen teńiz (kól, ózen jóne t.b.) arasyndaǵy jer bederiniń qazirgi jáne ejelgi zamandardaǵy nysandar taralǵan shekaralyq jolaq.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: qirg'oq
4. Túrik: kıyısı
5. Aǵylshyn: coast
6. Nemis: Ufer
7. Bekitilgen nusqasy: bereg levyı - 2005 – sol jaǵalaý (kólik jáne qatynas joldary) (2015), bereg navetrennyı – jel jaǵa (sý sharýash) (2005)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 14 mamyrdaǵy N 160-IV Zańy. ... Kaspıı jaǵalaýy gaz qubyryn salýdaǵy yntymaqtastyq ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2008 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy N 722 Jarlyǵy. ... "Esil ózeniniń sol jaq jaǵalaýynda," ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 9 shildedegi N 481 Kodeksi. ... jaǵalaý jıeginen eni jıyrma metr qurlyq beldeýi ...
9. Usynystar: termındik tirkes quramynda bekitilgen nusqalaryn, basqa tildegi aýdarmalaryn, zańnamalyq qujattardaǵy qoldanysyn qarastyra kele, «jaǵalaý» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Sý sharýashylyǵy, Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ekologıa
| +11 |
| 5. | биогерм | bıogerm | биогермbıogermДефинициясы1. Bıogerm – sý qoımasynyń túbindegi ák ósindisi, ák túzetin jáne ólgennen keıin tirshilik kúıin saqtaıtyn aǵzalar.
2. Etımologıasy: bıogerm (gr. bίος+γερμα) – «ómir»+ «sý astyndaǵy qatpar-tóbe».
3. Ózbek: biogerm
4. Túrik: biyogerm
5. Aǵylshyn: biogerm
6. Nemis: bioherm
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: –
9. Usynystar: termınniń bekitilgen nusqasy, zańnamadaǵy qoldanysy kezdespedi. Basqa tildegi qoldanysyna sáıkes «bıogerm» dep bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Hımıa
| +11 |
| 6. | биолиты | bıolıtter, bıolıt | биолитыbıolıtter, bıolıtДефинициясы1. Bıolıt – tiri organızmderdiń tirshilik áreketteriniń nátıjesinde qalyptasqan nemese olardyń qaldyqtarynan quralǵan shógindi jynystar. Bıolıtterge organıkalyq materıaldar, mysaly, kómir, áktas, shymtezek jáne munaı kózderi jatady. Olar ósimdikterdiń, janýarlardyń, nemese mıkroorganızmderdiń qaldyqtarynan jınalyp, ýaqyt óte kele shógindi qabattarǵa aınalady. Bıolıtter shógindi jynystardyń mańyzdy kategorıasy, óıtkeni olar ejelgi organıkalyq ómirdiń izderi men qaldyqtaryn saqtaıdy, bul paleontologıa men geohımıada ótken zamandardaǵy ekologıalyq jáne klımattyq jaǵdaılardy zertteýge múmkindik beredi.
2. Etımologıasy: bıolıt (grek. bίος + lithos) – «ómir» + «tas».
3. Ózbek: biolitlar
4. Túrik: biyolitler
5. Aǵylshyn: bioliths
6. Nemis: biolite
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: –
9. Usynystar: termınniń bekitilgen nusqasy, zańnamadaǵy qoldanysy kezdespedi. Basqa tildegi aýdarmalaryna sáıkes «bıolıtter» dep bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa, Bıologıa
| +11 |
| 7. | битуминизация | taýshaıyrlaný,
bıtýmdený | битуминизацияtaýshaıyrlaný,
bıtýmdenýДефинициясы1. Bıtým – 1) jer asty sýlaryn oqshaýlaý úshin taý jynystaryndaǵy jaryqtardy balqytylǵan munaı bıtýmymen jasandy toltyrý; 2) kómirtegi men sýtegi mólsheri artyp, parafınder men naftender túziletin organıkalyq zattardyń ydyraýy.
2. Etımologıasy: bıtým (lat. bitūmen) – «taý shaıyry».
3. Ózbek: bituminizatsiya
4. Túrik: bitüminizasyon
5. Aǵylshyn: bituminization
6. Nemis: bituminisierung
7. Bekitilgen nusqasy: bıtým – bıtým (2023)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2021 jylǵy 13 qyrkúıektegi № 334 buıryǵy. ... gıdrooqshaýlaǵysh materıaldar men bıtýmınızırlengen qaǵazdy daıyndaý prosesin ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2014 jylǵy 11 sáýirdegi № 187-V QRZ. ... tabıǵı bıtýmnyń, munaı bıtýmynyń, mıneraldy shaıyr ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2013 jylǵy 30 mamyrdaǵy № 574 Jarlyǵy. ... Bıtým jáne tabıǵı asfált...
9. Usynystar: termınniń bekitilgen nusqasy joq. Zańnamalyq qujatta «býtımınızerlengen» termıni ushyrasqanymen, aıtýǵa da, qoldanysqa aýyr, sátsiz kálka aýdarma degen oıdamyz. Mamandar kelisse, «bıtýmdený» termınin bekitýge usynamyz. «Taýshaıyrlaný» qazaqy uǵymǵa jaqyn bolǵanmen, termın retinde belsendi qoldanysqa ıe bolý máselesin mamandarmen keńesý qajet.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +9 |
| 8. | битуминозный, битуминозная (порода) | taýshaıyrly, bıtýmdy, bıtýmınozdy (jynystar) | битуминозный, битуминозная (порода)taýshaıyrly, bıtýmdy, bıtýmınozdy (jynystar)Дефинициясы1. Taýshaıyrly, bıtýmdy – quramynda bıtýmdar bar; B-jynystar - qatty nemese suıyq tabıǵı bıtýmdardy qorshaıtyn shógindi taý jynystary (qumdar, qumtastar, taqtatastar, áktastar, dolomıtter).
2. Etımologıasy: bıtýmınozdy (lat. bituminosus) – «shaıyrǵa baı»
3. Ózbek: bitumli
4. Túrik: katranlı
5. Aǵylshyn: bituminous
6. Nemis: bituminös
7. Bekitilgen nusqasy: bıtým – bıtým (2023), magmatıcheskaıa poroda – magmalyq jynys (2023)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2016 jylǵy 24 aqpandaǵy № 461-V QRZ. ... Bıtýmınozdy jynystardan alynǵan shıki munaı ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2011 jylǵy 10 tamyzdaǵy № 134 Jarlyǵy. ... kómirdi nemese bıtýmınozdyq taqtatastardy ...
Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2021 jylǵy 13 qyrkúıektegi № 334 buıryǵy. ... bıtýmınozdy oramdy jabyn ...
9. Usynystar: termınniń bekitilgen nusqasy joq. «Bıtýmdy-bıtýmnyı» - bıtýmy bar maǵynasynda, al «bıtýmınoznyı-bıtýmınozdy» etımologıasy boıynsha «bıtýmǵa baı» degendi bildiredi, ıaǵnı maǵynalyq reńkte aıyrmashylyq bar. «Bıtýmınozdy» syndyq maǵynany bildirgendikten, «bıtýmınozdy (jynystar)» dep bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +9 |
| 9. | битуминология | taýshaıyrtanym,
bıtýmınologıaá,
taýshaıyrtaný | битуминологияtaýshaıyrtanym,
bıtýmınologıaá,
taýshaıyrtanýДефинициясы1. Taýshaıyrtanym, bıtýmınologıaá – tabıǵı taý shaıyryn zertteıtin ǵylym.
2. Etımologıasy: bıtýmınologıaá (lat. bitūmen+logos) – «taý shaıyry» + «oqý, ilim».
3. Ózbek: bituminologiya
4. Túrik: bitminoloji
5. Aǵylshyn: bituminology
6. Nemis: bituminologie
7. Bekitilgen nusqasy: bıtým – bıtým (2023)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Investısıalar jáne damý mınıstriniń 2014 jylǵy 30 jeltoqsandaǵy № 355 buıryǵy ... lúmınesenttik bıtýmınologıaályq saraptaý; ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2021 jylǵy 30 jeltoqsandaǵy № 96-VII QRZ. ... jol bıtýmyn qospaǵanda, munaı ónimderiniń ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2013 jylǵy 1 tamyzdaǵy № 607 Jarlyǵy. ... jol bıtýmyn óndiretin ...
9. Usynystar: zańnamadaǵy qoldanysyna, basqa tildegi qoldanysyna sáıkes «bıtýmınologıaá» dep bekitý usynylady. Al «taýshaıyrtanym" nemese "taýshaıyrtaný» termıniniń qoldanysqa túsý múmkindigi týraly mamandardyń pikiri qajet.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +9 |
| 10. | битумогены | taýshaıyrtekter,
bıtýmınogender | битумогеныtaýshaıyrtekter,
bıtýmınogenderДефинициясы1. Taýshaıyrtekter, bıtýmınogender – hloroform jáne basqa da uqsas eritkishter shyǵaratyn bıtýmınozdy zattardyń sıngenetıkalyq kategorıasy.
2. Etımologıasy: bıtýmogeny (lat. bitūmen + ej.gr.γένος) – «taý shaıyry» + «tuqym, tek».
3. Ózbek: bitumogenlar
4. Túrik: bitüminojenler
5. Aǵylshyn: bituminogens
6. Nemis: bituminogene
7. Bekitilgen nusqasy: bıtým – bıtým (2023), dreıf genov – genderdiń dreıfi (2024)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń 2012 jylǵy 25 qazandaǵy № 46-V Zańy. ... Munaı bıtýmy ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2022 jylǵy 13 qyrkúıektegi № 1008 Jarlyǵy. ... bıtýmmen irkilissiz qamtamasyz etý ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 28 mamyrdaǵy № 517 qaýlysy. ... negizindegi bıtýmdy qospalar ...
9. Usynystar: termınniń bekitilgen nusqasy, zańnamadaǵy qoldanysy kezdespedi. Basqa tildegi qoldanysyna sáıkes «bıtýmogender» dep bekitý usynylady. Al «taýshaıyrtekter» termıniniń qoldanysqa túsý múmkindigi týraly mamandardyń pikiri qajet.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa
| +8 |
| 11. | битумоиды | taýshaıyr tektesteri,
bıtýmoıdtar | битумоидыtaýshaıyr tektesteri,
bıtýmoıdtarДефинициясы1. Taýshaıyr tektesteri, bıtýmoıdtar – shógindi jynystardan ekstraksıa ádisimen alynatyn organıkalyq zattardyń jıyntyǵy.
2. Etımologıasy: bıtýmoıdy (lat. bitūmen + ej.gr. εἶδος) – «taý shaıyry» + «túr, beıne, obraz.
3. Ózbek: bitumoidlar
4. Túrik: bitümoidler
5. Aǵylshyn: bitumoids
6. Nemis: bitumoide
7. Bekitilgen nusqasy: bıtým – bıtým (2023)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2014 jylǵy 30 maýsymdaǵy № 215-V QRZ. ... munaılyq bıtým ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2018 jylǵy 19 shildedegi № 718 Jarlyǵy. ... bıtým taqtatastardy gazdandyrýǵa ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2019 jylǵy 30 qazandaǵy № 809 qaýlysy. ... Bıtýmdarǵa arnalǵan teben – 10 dana ...
9. Usynystar: termınniń bekitilgen nusqasy, zańnamadaǵy qoldanysy kezdespedi. Basqa tildegi qoldanysyna sáıkes «bıtýmoıdtar» dep bekitý usynylady. Al «taýshaıyrtektester» termıniniń qoldanysqa túsý múmkindigi týraly mamandardyń pikiri qajet.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Hımıa
| +10 |
| 12. | битумоиды остаточные | qaldyq taýshaıyr tektesteri,
qaldyq bıtýmoıdtar | битумоиды остаточныеqaldyq taýshaıyr tektesteri,
qaldyq bıtýmoıdtarДефинициясы1. Qaldyq taýshaıyr tektesteri – munaıdyń nemese basqa da organıkalyq zattardyń ydyraýynan qalǵan tabıǵı organıkalyq zattar. Bıtýmoıdtar munaıdyń tolyqtaı nemese jartylaı ydyraýy jáne mıgrasıasy nátıjesinde shógindi jynystarda jınalady. Olar quramynda shaıyr, asfált, bıtým jáne basqa da organıkalyq komponentter bar tyǵyz jáne tutqyr zattar. Qaldyq bıtýmoıdtar, ásirese, munaıdyń ashyq jerlerge taralyp, ushpa komponentteriniń býlanyp ketýinen qalyptasady. Olar munaıly shógindilerdiń eskirýin jáne ýaqyt óte kele munaı ken oryndarynyń qasıetteriniń ózgerýin kórsetedi. Sonymen qatar, qaldyq bıtýmoıdtar munaı geologıasynda munaı mıgrasıasynyń baǵyttaryn, qaınar kózderin jáne ken oryndarynyń qalyptasýyn zertteý úshin qoldanylady.
2. Etımologıasy: bıtýmoıdy (lat. bitūmen + ej.gr. εἶδος) – «taý shaıyry» + «túr, beıne, obraz.
3. Ózbek: qoldiq bitumoidlar
4. Túrik: artık bitümoidler
5. Aǵylshyn: residual bitumoids
6. Nemis: rest-Bitumoide
7. Bekitilgen nusqasy: bıtým – bıtým (2023), vodoem ostatochnyı – qaldyq sýaıdyn (2024), ostatok – qaldyq (2021)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2013 jylǵy 1 tamyzdaǵy № 607 Jarlyǵy. ... qaldyqtardy keshendi qaıta óńdeý ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2021 jylǵy 30 jeltoqsandaǵy № 96-VII QRZ. ... jol bıtýmyn" degen ...
Qazaqstan Respýblıkasy Investısıalar jáne damý mınıstrligi Avtomobıl joldary komıteti Tóraǵasynyń 2019 jylǵy 22 qańtardaǵy № 20 buıryǵy. ... taý jynystaryn ýaqtaý qaldyqtarynan alynǵan ...
9. Usynystar: «qaldyq taýshaıyr tektesteri» termıniniń qoldanysqa túsýin mamandarmen keńesý kerek. Basqa tilderdegi aýdarmany basshylyqqa ala otyryp, «qaldyq bıtýmoıdtar» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa, Hımıa
| +9 |
| 13. | битумоиды паравтохтонные | paravtohtondyq taýshaıyr tektesteri,
paravtohtondyq bıtýmoıdtar | битумоиды паравтохтонныеparavtohtondyq taýshaıyr tektesteri,
paravtohtondyq bıtýmoıdtarДефинициясы1. Paravtohtondyq taýshaıyr tektesteri – bıtýmınozdy zattardyń erekshe genetıkalyq kategorıasy, "mıkromunaı" oqshaýlanýynyń alǵashqy kezeńderine jaýap beredi.
2. Etımologıasy: paravtohton (gr. autos + chtōn ) – "sol sıaqty, dál sondaı» + «jer, el»; bıtýmoıdy (lat. bitūmen + ej.gr. εἶδος) – «taý shaıyry» + «túr, beıne, obraz.
3. Ózbek: paraavtoxton bitumoidlari
4. Túrik: paraotokton bitümoidler
5. Aǵylshyn: paraautochthonous bitumoids
6. Nemis: bitumoide paraautochthone
7. Bekitilgen nusqasy: bıtým – bıtým
(2023)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2014 jylǵy 30 maýsymdaǵy № 215-V QRZ. ... munaılyq bıtým ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2018 jylǵy 19 shildedegi № 718 Jarlyǵy. ... bıtým taqtatastardy gazdandyrýǵa ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2019 jylǵy 30 qazandaǵy № 809 qaýlysy. ... Bıtýmdarǵa arnalǵan teben – 10 dana ...
9. Usynystar: basqa tilderdegi aýdarmany basshylyqqa ala otyryp, «paravtohtondyq bıtýmoıdtar» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Hımıa
| +8 |
| 14. | битумы асфальтовые | shaıyrtasty taýshaıyrlar,
asfált bıtýmder,
asfált bıtýmdar | битумы асфальтовыеshaıyrtasty taýshaıyrlar,
asfált bıtýmder,
asfált bıtýmdarДефинициясы1. Shaıyrtasty taýshaıyrlar, asfált bıtýmder – suıyq, tutqyr, jartylaı qatty jáne qatty qosylystar joǵary molekýlaly kómirsýtekterdiń kúrdeli qospasynan (negizinen gıbrıdti qurylym) jáne asfált-shaıyrly zattardan turady, olardyń quramyna kómirtegi men sýtekten basqa ottegi, kúkirt, azot turaqty elementter retinde, al keıbir jaǵdaılarda ártúrli metaldar (V, Ni, Fe, Ca, Cr, Mg jáne t.b.) kiredi.
2. Etımologıasy: asfált (gr. asphaltos) – «shaıyr»; bıtým (lat. bitūmen) – «taý shaıyry».
3. Ózbek: asfalt bitumlari
4. Túrik: asfalt bitümler
5. Aǵylshyn: asphalt bitumen
6. Nemis: asphalt-Bitumen
7. Bekitilgen nusqasy: bıtým – bıtým (2023), asfált prırodnyı – tabıǵı asfált (kólik jáne qatynas joldary) (2015)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2016 jylǵy 24 aqpandaǵy № 461-V QRZ. ... Tabıǵı asfált, tabıǵı bıtým ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2013 jylǵy 30 mamyrdaǵy № 574 Jarlyǵy. ... asfáltıtter men asfáltty jynystar ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2008 jylǵy 14 qazandaǵy N 943 Qaýlysy. ... asfálttan nemese soǵan uqsas materıaldardan (mysaly, munaı bıtýmynan nemese tas kómir pispesinen ...
9. Usynystar: basqa tilderdegi aýdarmany, zańnamalyq qujattardaǵy qoldanysty basshylyqqa ala otyryp, «asfált bıtýmdar» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa
| +10 |
| 15. | бифенил (дифенил) | bıfenıl (dıfenıl) | бифенил (дифенил)bıfenıl (dıfenıl)Дефинициясы1. Bıfenıl (dıfenıl) – organıkalyq qosylys, molekýlalyq formýlasy ????12????10. Ol eki benzol saqınasynan (fenıl saqınalarynan) turady, olar bir-birimen kómirtek-kómirtek baılanysy arqyly jalǵasqan. Bıfenıl tússiz krıstaldy zat túrinde bolady, sýda erimeıdi, biraq organıkalyq eritkishterde jaqsy erıdi.
2. Etımologıasy: bıfenıl (dıfenıl) (gr. bi+lat. phenyl) – «qos»+ «benzol týyndysy».
3. Ózbek: bifenil (difenil)
4. Túrik: bifenil (difenil)
5. Aǵylshyn: biphenyl (diphenyl)
6. Nemis: biphenyl (Diphenyl)
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Eýrazıalyq ekonomıkalyq komısıa Alqasynyń 2022 jylǵy 11 qańtardaǵy № 8 sheshimi. ... dıfenılder (PHD) (polıhlorırlengen bıfenılder ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2024 jylǵy 11 naýryzdaǵy № 159 qaýlysy. ... polıhlorlanǵan bıfenılder (PHB shyǵaryndylary) ...
Qazaqstan Respýblıkasy Ekologıa, geologıa jáne tabıǵı resýrstar mınıstriniń 2022 jylǵy 24 qarashadaǵy № 717 buıryǵy.. ... dıfenılder (polıhlorıdti dıfenılder) ...
9. Usynystar: basqa tilderdegi aýdarmany, zańnamalyq qujattardaǵy qoldanysty basshylyqqa ala otyryp, «bıfenıl (dıfenıl)» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Tamaq ónerkásibi jáne turmystyq qyzmet, Hımıa
| +10 |
| 16. | блок висячий | aspaly betkeı,
aspaly blok | блок висячийaspaly betkeı,
aspaly blokДефинициясы1. Aspaly betkeı, aspaly blok – burǵylaý prosesinde qoldanylatyn jabdyqtyń bir bóligi. Ol ádette burǵylaý quraly men qubyrlardy ustaýǵa jáne basqarýǵa kómektesetin burǵylaý júıesiniń quramdas bóligi.
2. Etımologıasy: blok (fr. bloc) – «blok, birigý, massa».
3. Ózbek: osilgan blok
4. Túrik: asılı blok
5. Aǵylshyn: hanging block
6. Nemis: block des Hanging
7. Bekitilgen nusqasy: blok – blok (2018), blok-sqema – blok-syzba (2022), vısáchıe peshkı – aspaly sarbazdar (2020)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń 2021 jylǵy 29 qyrkúıektegi № 476 buıryǵy. ... aspaly arqan joldaryn ornatý jáne ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2005 jylǵy 28 qańtardaǵy N 74 Qaýlysy. ... aspaly kópirdi paıdalanýǵa ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2015 jylǵy 3 jeltoqsandaǵy № 432-V QRZ. ... bloktar nemese jalpy ken orny ...
9. Usynystar: «blok» termıni buryn bekitilgendikten, sonymen birge basqa tilderdegi aýdarmany eskere otyryp, «aspaly blok» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Mehanıka jáne mashınataný, Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +10 |
| 17. | блок геологический | geologıalyq blok | блок геологическийgeologıalyq blokДефинициясы1. Geologıalyq blok – kóp nemese az birdeı geologıalyq jáne óndiristik parametrlermen sıpattalatyn ken órisiniń, ken ornynyń ýchaskesi.
2. Etımologıasy: blok (fr. bloc) – «blok, birigý, massa».
3. Ózbek: geologik blok
4. Túrik: jeolojik blok
5. Aǵylshyn: the block is geological
6. Nemis: geologischer Block
7. Bekitilgen nusqasy: blok
– blok (2018), blok-sqema – blok-syzba (2022), zapas geologıcheskıı – geologıalyq qor (kólik. qatynas.) (2015)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksi 2017 jylǵy 27 jeltoqsandaǵy № 125-Vİ QRZ. ... jer qoınaýyn geologıalyq zertteýge ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksi 2017 jylǵy 25 jeltoqsandaǵy № 120-Vİ QRZ. ... geologıalyq barlaý jumystaryn ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2014 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy № 271-V QRZ. ... bir blok sheginde oryndalýy ...
9. Usynystar: basqa tilderdegi aýdarmany, bekitilgen nusqalardy, zańnamalyq qujattardaǵy qoldanysty eskere otyryp, «geologıalyq blok» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +10 |
| 18. | блок лежачий (крыло лежачее) | aspaly qaptal,
jataǵan blok | блок лежачий (крыло лежачее)aspaly qaptal,
jataǵan blokДефинициясы1. Aspaly qaptal, jataǵan blok – kran betiniń astynda ornalasqan, ilýli-aralastyrǵyshtyń ústinde ornalasqan blok túri.
2. Etımologıasy: blok (fr. bloc) – «blok, birigý, massa».
3. Ózbek: yotgan blok (yotgan qanot)
4. Túrik: yaslanmış blok (kanat yaslanmış)
5. Aǵylshyn: recumbent block (recumbent wing)
6. Nemis: block liegend (Flügel liegend)
7. Bekitilgen nusqasy: blok – blok (2018), blok-sqema – blok-syzba (2022), vısáchıe peshkı – aspaly sarbazdar (2020), stelúshaıasá kúltýra – jataǵan daqyl (2022)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary - Ulttyq ekonomıka mınıstriniń 2024 jylǵy 21 aqpandaǵy № 4 buıryǵy. ... aspaly destelegishterden basqa ...
Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2021 jylǵy 6 qańtardaǵy № QR DSM-4 buıryǵy. ... Jataǵan pálma preparaty ...
Eýrazıalyq ekonomıkalyq komısıa Keńesiniń 2020 jylǵy 30 qańtardaǵy No 10 sheshimi. ... bloktarǵa biriktiriledi jáne olardyń ...
9. Usynystar: basqa tilderdegi aýdarmany, bekitilgen nusqalardy, zańnamalyq qujattardaǵy qoldanysty eskere otyryp, «jataǵan blok» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Mehanıka jáne mashınataný, Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +10 |
| 19. | блок-диаграмма | blok-dıagramma,
blok dıagramsy | блок-диаграммаblok-dıagramma,
blok dıagramsyДефинициясы1. Blok-dıagramma – jer qyrtysynyń geologıalyq qımasymen birge jer betiniń qandaı da bir ýchaskesiniń perspektıvalyq beınesi. Ol negizinen relef pen geologıalyq qurylymnyń baılanysyn zertteýde qoldanylady.
2. Etımologıasy: blok (angl. block) - "bóget jasaý, buǵattaý"; dıagrámma (ej. gr. Διάγραμμα (diagramma) – "beıne, keskin, sýret".
3. Ózbek: blok diagrammasi
4. Túrik: blok diyagramı
5. Aǵylshyn: block diagram
6. Nemis: blockdiagramm
7. Bekitilgen nusqasy: blok – blok (2018), dıagram – dıagram (2016), krýgovaıa dıagram – sheńber dıagram (2022)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2003 jylǵy 10 shildedegi N 1149 Jarlyǵy. ... blokty uıymdastyrý ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2016 jylǵy 24 aqpandaǵy № 461-V QRZ. ... blok- polıstıroldyń ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksi 2014 jylǵy 5 shildedegi № 235-V QRZ. ... dıagramlyq dıskilermen nemese buryn ...
9. Usynystar: basqa tilderdegi aýdarmany, zańnamalyq qujattardaǵy qoldanysty eskere otyryp, «blok dıagramsy» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +10 |
| 20. | болото | batpaq | болотоbatpaqДефинициясы1. Batpaq – shamadan tys ylǵalmen, ylǵal súıgish tiri jer jamylǵysymen sıpattalatyn landshaft aımaǵy.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: botqoq
4. Túrik: bataklık
5. Aǵylshyn: swamp
6. Nemis: Sumpf
7. Bekitilgen nusqasy: boloto – mı batpaq (kólik jáne qatynas joldary) (2015)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń 2005 jylǵy 13 jeltoqsandaǵy N 94 Zańy. ... batpaqty alqaptar týraly konvensıaǵa ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2018 jylǵy 19 shildedegi № 718 Jarlyǵy. ... sýly-batpaqty alqaptar týraly ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 9 shildedegi N 481 Kodeksi. ... sortańdanǵan, batpaqty, artyq ylǵaldy ...
9. Usynystar: termın buryn «mı batpaq» túrinde bekitilgenmen, «mı batpaq» pen «batpaqtyń» maǵynalyq reńkinde sál de bolsa aıyrmashylyq bar. Sol sebepti basqa tilderdegi aýdarmany, zańnamalyq qujattardaǵy qoldanysty eskere otyryp, «batpaq» sózin termın retinde bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ekologıa, Bıologıa
| +10 |
| 21. | бораты | borattar | боратыborattarДефинициясы1. Borat – bor qyshqylynyń tuzy, sýdy jumsartý úshin, kir jýǵysh zattardyń bóligi retinde shyny ónerkásibinde qoldanylady.
2. Etımologıasy: borat (lat. borax, arab. بورق, bӯrak) – «mıneral,borat».
3. Ózbek: boratlar
4. Túrik: boratlar
5. Aǵylshyn: borates
6. Nemis: Borate
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksi 2017 jylǵy 25 jeltoqsandaǵy № 120-Vİ QRZ. ... Borattar, onyń ishinde bor angıdrıti ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2016 jylǵy 24 aqpandaǵy № 461-V QRZ. ... borattardan basqa, tabıǵı borattar ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2019 jylǵy 9 qazandaǵy № 185 Jarlyǵy. ... borat rýdalarynyń, janǵysh slanesterdiń ...
9. Usynystar: basqa tilderdegi aýdarmany, zańnamalyq qujattardaǵy qoldanysty eskere otyryp, «borattar» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Tamaq ónerkásibi jáne turmystyq qyzmet, Hımıa
| +10 |
| 22. | брахиантиклиналь | brahıantıklın | брахиантиклинальbrahıantıklınДефинициясы1. Brahıantıklın – ol qysqa ári sımmetrıaály kúmbezge uqsas qatparly qurylymdy bildiredi. Bul qurylymda jynys qabattary dóńgelenip nemese kúmbez tárizdi kóterilip, ortalyq bólikten shetke qaraı eńistenedi. Mundaı qurylymdar kóbinese munaı men gaz jınaqtalǵan oryndarda kezdesedi, sebebi olardyń kúmbez tárizdi pishini munaı men gazdyń joǵary qaraı kóterilýine jáne jynys qabattarynyń joǵary bóliginde shoǵyrlanýyna yqpal etedi.
2. Etımologıasy: brahıantıklın (gr. brachs + anti + klinein) – «qysqa» + «qarsy» + «eńkeıtý».
3. Ózbek: braxiantiklinal
4. Túrik: brakiantiklinal
5. Aǵylshyn: brachianticline
6. Nemis: brachiantiklinal
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: –
9. Usynystar: termınniń bekitilgen nusqasy, zańnamalyq qujattaǵy qoldanysy kezdespedi. Basqa tildegi aýdarmalardyń negizinde «brahıantıklın» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +4 |
| 23. | брахисинклинорий | brahısınklınorıı | брахисинклинорийbrahısınklınorııДефинициясы1. Brahısınklınorıı – geologıalyq qurylym, ol birneshe kishirek sınklınaldardan turatyn, tómen qaraı eńistengen keń aýqymdy qatparly qurylym. Bul qurylymda jynys qabattary ortalyq bólikke qaraı oıysyp, tómen túsedi. Brahısınklınorıı qurylymy jer qabattarynyń sınklınaldy (oıys) qatparlanýymen sıpattalady, biraq «brahı-» prefıksi onyń salystyrmaly túrde qysqa, shaǵyn aýqymda bolatynyn kórsetedi.
2. Etımologıasy: brahısınklınorıı (gr. brachs+ synclinus) – «qysqa»+ «kólbeý».
3. Ózbek: braxisinklinoriy
4. Túrik: brakisinklinori
5. Aǵylshyn: brachysynclinorium
6. Nemis: brachisinclinum
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: –
9. Usynystar: termınniń bekitilgen nusqasy, zańnamalyq qujattaǵy qoldanysy kezdespedi. Basqa tildegi aýdarmalardyń negizinde «brahısınklınorıı» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +10 |
| 24. | брахискладки | brahıqatparlar | брахискладкиbrahıqatparlarДефинициясы1. Brahıqatparlar – jer qabattarynyń shaǵyn, qysqa qatparlary nemese kúmbez tárizdi qurylymdary. «Brahı-» prefıksi grek tilinen aýdarǵanda «qysqa» degen maǵynany bildiredi, sondyqtan bul termın salystyrmaly túrde shaǵyn jáne aýqymy úlken emes qatparly qurylymdardy sıpattaý úshin qoldanylady. Brahıqatparlar ádette jer qabattarynyń kóldeneń baǵytta syǵylýy nemese qysymǵa ushyraýy nátıjesinde paıda bolady.
2. Etımologıasy: brahıskladkı (gr. brachs) – «qysqa».
3. Ózbek: braxikatlar
4. Túrik: brahikatlar, brakiyal kıvrımlar
5. Aǵylshyn: brachyfolds
6. Nemis: brachy Falten
7. Bekitilgen nusqasy: skladka – qatpar (jer ǵylymy) (1995)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2016 jylǵy 24 aqpandaǵy № 461-V QRZ. ... qoldanýmen alynǵan, qatparlary bar ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2021 jylǵy 31 mamyrdaǵy № 583 Jarlyǵy. ... bóligi qatparlary bar ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń 2020 jylǵy 7 shildedegi № 360-VI QRZ Kodeksi. ... qatparlarynyń semýine ...
9. Usynystar: analıtıkalyq tásil arqyly jasalǵan týyndy termınniń bekitilgen nusqasy, zańnamalyq qujattaǵy qoldanysy kezdespedi. Tek termınniń «qatpar» bóligi bekitilgen jáne zańnamalyq qujattarda bar. Basqa tildegi aýdarmalardyń negizinde «brahıqatparlar» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +9 |
| 25. | брекчии внутриформационные осадочные | formasıaishtik shógindi brekchıaálar,
formasıaishilik shógindi brekchıaálar | брекчии внутриформационные осадочныеformasıaishtik shógindi brekchıaálar,
formasıaishilik shógindi brekchıaálarДефинициясы1. Formasıaishtik shógindi brekchıaálar, formasıaishilik shógindi brekchıaálar – shógindi baseınniń ishinen materıaldyń erozıaásy, tasymaldanýy jáne shógýi nátıjesinde paıda bolatyn taý jynysy.
2. Etımologıasy: brekchıaá (ıtalán. breccia) – "buzylý, buzý".
3. Ózbek: intraformatsion cho'kindi breccias
4. Túrik: formasyon içi tortul breşler
5. Aǵylshyn: intra-formation sedimentary brecchias
6. Nemis: intraformative Sedimentbrekcia
7. Bekitilgen nusqasy: brekchıaá – jentek tas (ken isi) (1971), formasıa – formasıa (2018), vnýtrıvıdovaıa borba – túrishilik kúres (2023), osadok – shógindi, tunba(hım) (2006), osadochnye gornye porody – shógindi taý jynystary (2022)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2007 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy N 1402 Qaýlysy. ... Kendený magmalyq brekchıaálarǵa ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2007 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy N 1402 Qaýlysy. ... alúvilik-prollúvıılik shógindilermen ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2007 jylǵy 12 jeltoqsandaǵy N 1224 Qaýlysy. ... ónimderdiń formasıalyq júıesin ...
9. Usynystar: termındik tirkestiń bekitilgen syńarlaryn, sondaı-aq zańnamalyq qujattardaǵy qoldanylǵandardy eskere otyryp, «formasıaishilik shógindi brekchıaálar» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +10 |
| 26. | брекчии осадочные | shógindi brekchıaálar,
shógindi brekchıaá | брекчии осадочныеshógindi brekchıaálar,
shógindi brekchıaáДефинициясы1. Shógindi brekchıaá – bul shógindi jynystar, olardyń quramynda iri, ótkir buryshty synyqtar men usaq bólshekter (topyraq, qum, saz) bolady. Shógindi brekchıaá negizinen, basqa jynystardyń mehanıkalyq úgilýi, jaryqtanýy jáne tozýy nátıjesinde paıda bolady, sondaı-aq, sý, jel nemese muz sıaqty kúshterdiń áserinen tasymaldanǵan.
2. Etımologıasy: brekchıaá (ıtalán. breccia) – "buzylý, buzý".
3. Ózbek: breccia cho'kindi
4. Túrik: tortul breşler
5. Aǵylshyn: sedimentary breccias
6. Nemis: sedimentäre Brekcia
7. Bekitilgen nusqasy: brekchıaá – jentek tas (ken isi) (1971), osadok – shógindi, tunba (hım) (2006), osadochnye gornye porody – shógindi taý jynystary (2022)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Investısıalar jáne damý mınıstriniń 2018 jylǵy 29 mamyrdaǵy № 402 buıryǵy. ... Kvarsty sementpen kvarsty brekchıler ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń 2021 jylǵy 2 qańtardaǵy № 400-VI QRZ Kodeksi. ... sý túbindegi shógindilerdiń fızıkalyq ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 7 maýsymdaǵy N 259 Zańy. ... sýlar qaldyqtary men shógindilerin ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2023 jylǵy 2 aqpandaǵy № 121 Jarlyǵy. ... Shógindilerdi óńdeýge jáne kádege jaratýǵa ...
9. Usynystar: termındik tirkestiń bekitilgen syńarlaryn, sondaı-aq zańnamalyq qujattardaǵy qoldanylǵandardy eskere otyryp, «shógindi brekchıaálar» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +10 |
| 27. | брекчии соляных куполов | tuz kúmbezderiniń brekchıaálary,
tuz kúmbezder brekchıaásy | брекчии соляных куполовtuz kúmbezderiniń brekchıaálary,
tuz kúmbezder brekchıaásyДефинициясы1. Tuz kúmbezderiniń brekchıaálary, tuz kúmbezder brekchıaásy – tuz kúmbezderin (sabaqtaryn) qalyptastyrý prosesinde paıda bolatyn epıgenetıkalyq brekchıaányń bir túri.
2. Etımologıasy: brekchıaá (ıtalán. breccia) – "buzylý, buzý".
3. Ózbek: tuzli gumbazli breccia
4. Túrik: tuz kubbeli breşler
5. Aǵylshyn: breccias of salt domes
6. Nemis: breccia Salzkuppeln
7. Bekitilgen nusqasy: brekchıaá – jentek tas (ken isi) (1971), solı – tuzdar (2023), kýpolnaıa akrobatıka – kúmbezdi akrobatıka (2019)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Sıfrlyq damý, ınovasıalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstriniń m.a. 2023 jylǵy 29 naýryzdaǵy № 113/NQ buıryǵy. ... erıtin taý jynystarynda - tas tuzdarynda ...
Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary - Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2023 jylǵy 1 qyrkúıektegi № 364 buıryǵy. ... tuz quramy jáne ózge de ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2003 jylǵy 28 naýryzdaǵy N 302 qaýlysy. ... tuzdy kúmbezdi qurylymdardy belgileýge ...
9. Usynystar: termındik tirkestiń bekitilgen syńarlaryn, basqa tilderdegi aýdarmalaryn, sondaı-aq zańnamalyq qujattardaǵy qoldanylǵandardy eskere otyryp, «tuz kúmbezder brekchıaásy» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +3 |
| 28. | брекчии сопочные (сопочная брекчия) | shoqylyq brekchıaálar,
shoqyly brekchıaálar | брекчии сопочные (сопочная брекчия)shoqylyq brekchıaálar,
shoqyly brekchıaálarДефинициясы1. Shoqylyq brekchıaálar – balshyq-alevrıt massasyndaǵy ártúrli ýaqytta paıda bolǵan taý jynystarynyń ótkir buryshty synyqtarynan turatyn balshyq janartaýlarynyń ónimi.
2. Etımologıasy: brekchıaá (ıtalán. breccia) – "buzylý, buzý".
3. Ózbek: tepalik brechcias
4. Túrik: tepe breşleri
5. Aǵylshyn: hill breccias
6. Nemis: Hügelbrekzien
7. Bekitilgen nusqasy: brekchıaá – jentek tas (ken isi) (1971), sopka
– shoqy (geog.) (1998)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Investısıalar jáne damý mınıstriniń 2018 jylǵy 29 mamyrdaǵy № 402 buıryǵy. ... Kvarsty sementpen kvarsty brekchıler ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2017 jylǵy 8 qarashadaǵy № 726 qaýlysy. ... usaq shoqyly aýmaqta shyǵystan ...
Qazaqstan Respýblıkasy Ekologıa, geologıa jáne tabıǵı resýrstar mınıstriniń 2022 jylǵy 5 jeltoqsandaǵy № 729 buıryǵy. ... Baıan-Qarqaraly ońtústik usaqshoqyly ...
9. Usynystar: termındik tirkes bekitilmegen, zańnamalyq qujattarda qoldanysta kezdespedi. Basqa tildegi aýdarmalardy negizge ala otyryp, «shoqyly brekchıaálar» termınin bekitýdi usynamyz.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +9 |
| 29. | брекчии тектонические | tektonıkalyq brekchıaá | брекчии тектоническиеtektonıkalyq brekchıaáДефинициясы1. Tektonıkalyq brekchıaá(lar) – aqaýly aımaqtarda taý jynystarynyń synǵysh buzylýy kezinde paıda bolǵan brekchıaá.
2. Etımologıasy: tektonıka (gr. τεκτονικός) – «qurylys óneri»; brekchıaá (ıtalán. breccia) – "buzylý, buzý".
3. Ózbek: breccia tektonikasi
4. Túrik: tektonik breşler
5. Aǵylshyn: tectonic breccias
6. Nemis: tektonische Brekcia
7. Bekitilgen nusqasy: brekchıaá – jentek tas (ken isi) (1971), arhıtektonıka – arhıtektonıka (2018)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Investısıalar jáne damý mınıstriniń 2018 jylǵy 29 mamyrdaǵy № 402 buıryǵy. ... Kvarsty sementpen kvarsty brekchıler ...
Qazaqstan Respýblıkasy Investısıalar jáne damý mınıstriniń 2018 jylǵy 29 mamyrdaǵy № 402 buıryǵy. ... Albıtofırler týfobrekchıler ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 1999 jylǵy 11 mamyr N 381. ... sıpatty tektonıkalyq qurylymdar ...
9. Usynystar: bekitilgen «jentek tas» termıni defınısıaásyna tolyq sáıkes kelmeıdi. Zańnamalyq qujattarda termındik tirkes kezdespedi, termındik tirkes syńarlary qoldanysta bar. Basqa tildegi aýdarmalardyń negizinde «tektonıkalyq brekchıaá» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +10 |
| 30. | брекчии эпигенетические | epıgenetıkalyq brekchıaá | брекчии эпигенетическиеepıgenetıkalyq brekchıaáДефинициясы1. Epıgenetıkalyq brekchıaá – negizgi jynystarǵa qaraǵanda kesh paıda bolǵan brekchıaálar. Olar shógindi jynystardyń ártúrli hımıalyq túrlenýi kezinde paıda bolady (gıdratasıaá, angıdrıttiń gıpske aýysýy, dolomıtızasıaá, qaıta krıstaldaný jáne basqalar).
2. Etımologıasy: epıgenetıka (gr. ἐπί+γένεσις) – «ústinde, joǵary»+ «paıda bolýy, bastapqy kózi, bastapqy»; brekchıaá (ıtalán. breccia) – "buzylý, buzý".
3. Ózbek: epigenetik breccia
Túrik: epigenetik breşler Aǵyl epigenetic breccias Nem. epigenetische Brekcia
4. Túrik: epigenetik breşler
5. Aǵylshyn: epigenetic breccias
6. Nemis: epigenetische Brekcia
7. Bekitilgen nusqasy: brekchıaá – jentek tas (ken isi) (1971), epıgenetıcheskıı – epıgenetıkalyq (2019)
8. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Investısıalar jáne damý mınıstriniń 2018 jylǵy 29 mamyrdaǵy № 402 buıryǵy. ... Kvarsty sementpen kvarsty brekchıler ...
Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2023 jylǵy 25 qańtardaǵy № 29 buıryǵy. ... epıgenetıkalyq faktorlardyń rólin anyqtaýmen ...
Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstriniń 2018 jylǵy 15 maýsymdaǵy № 239 buıryǵy. ... epıgenetıkalyq ken oryndary ...
9. Usynystar: bekitilgen «jentek tas» termıni defınısıaásyna tolyq sáıkes kelmeıdi. Zańnamalyq qujattarda termındik tirkes kezdespedi. Basqa tildegi aýdarmalardyń negizinde «epıgenetıkalyq brekchıaá» termınin bekitý usynylady.
10. Qoldanylý salasy: Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa
| +10 |
