Eskertý! Habarlama qaldyrý úshin saıtqa kirý kerek.
Sarapshy mamandar
Sizderdiń nazarlaryńyzdy «ekssýdat" termınine aýdarǵym keledi. Qarapaıym halyqqa uǵynyqsyz bul sózdiń qazaqsha aýdarmasyn medısına qyzmetkerleriniń ózi de túsinbeıdi. Eń aldymen bul sózdiń anyqtamasyna nazar aýdaraıyq. Ekssýdat - aǵzanyń kez kelgen Tolyǵyraq ...bóliginde qabyný prosesi kezinde bólinetin suıyqtyq ne qandy bólinis. Ony "jalqyq» dep ataǵan eken. Ońtústik-shyǵysta qoldanylatyn bul dıalekt sózdiń termınniń balamasy retinde qoldanylýy orynsyz degen pikirdemin. Qandy bólinis, suıyqtyq dep aýdarýǵa ábden bolatyn edi.
| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń |
|---|---|---|---|
| 1. | экссудат | jalqyq/qandy bólinis, suıyqtyq |
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Qazirgi kezeńde ult tilinde termın jasaýdyń jandanyp jatqany belgili. Qazaq tilin ǵylym tiline aınaldyrýdy kózdesek, ár sala termınderine qazaqsha balama taýyp qana qoımaı, sol sala qyzmetkerleri men jalpaq jurtqa uǵynyqty, Tolyǵyraq ...termınniń mánin anyq ashatyn ataý usynǵanymyz abzal. Sondaı-aq, birneshe nusqalylyq degen máseleden de arylýymyz qajet. Bir termın, bir balama nusqasy bolýy shar. Máselen, medısınadaǵy sımptom sózin alaıyq. Medısınalyq jetekshi kitaptardy ashyp qarasaq, áıgilinim dep aýdarylǵanyn kóremiz. Durysy, «aýrý belgisi" bolýy qajet dep oılaımyn. Sebebi, "syrtqy belgi» desek, al sózdikterde solaı berilgen, aýrýdyń ishki belgisi de bolatyny eskerilmeı qalady.
| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń |
|---|---|---|---|
| 1. | симптом | aýrý belgisi |
Osy termınniń qazaqsha ataýy «sımptom» dep bekitilgen eken. Bekitilgen qazaqsha ataýy men medısına kategorıasyndaǵy nusqasyna sáıkes «Sımptom» dep qaldyrǵan jón. Elımınasıaálaýshy sımptom – elımınırýıýshıı sımptom (2022 jyly bekitilgen termın), psıhıkalyq Tolyǵyraq ...sımptomdar – psıhıcheskıe sımptomy (2022 jyly bekitilgen termın).
Sımptom (lat: simptom, grek. symptōma) z a t. m e d. Aýrýdyń ne bir qubylystyq syrtqy belgisi, nyshany. Azıaá obasynyń s ı m p t o m y ertedegi sanskrıttik kitaptarda óte aıqyn jazylǵan (Juqpaly. aýrý). – Kórdińiz ǵoı, nevrologıalyq ortalyqta da, shetkeri nervte de normadan aýytqyǵan s ı m p t o m joq (E.Orazaqov, Dáriger.). Qazaq ádebı tiliniń sózdigi. On bes tomdyq. 13-tom / Qurast. A. Fazyljanova, N. Ońǵarbaeva, Q. Ǵabıthanuly jáne t.b. - Almaty, 2011. - 752 b.
Sımptom (lat: Sımptom) – Aýrýdyń belgisi. Oryssha-qazaqsha veterınarlyq sózdik / Djanabekov K., Djanabekova G.K. – Almaty, «Sózdik-Slovar», 2013, - 288 bet.
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Ekssýdat – ekssýdat, jalqaq, isiný suıyqtyǵy. Qazaqsha ataýy bolǵanymen, medısına salasynyń mamandarymen aqyldasqan jón.
Jalqaq (lat: Jalqaq) – z a t. s ó ı l. Jalqaıaq (kólkildep turatyn suıqyltym jalqyldaǵan nárse). Tolyǵyraq ...Jambasymdaǵy jaranyń ishin jalqaq iriń keýlep, ystyǵym kúrt kóterilip ketti de, basymdy kótere almaı tósek tartyp taǵy da jatyp qaldym (Z.Jákenov, Qaıta aınalyp.). Derttiń kózi jarylyp ketken soqyr ishek bop shyqty. İsh qýysy tola jalqaq iriń (S.Ǵabbasov, Ósken uıa).
Qınala bastaǵanyn anyq sezdi.
Kóziniń ústin taǵy súrtti.
Ter emes, qan juqqandaı boldy,
Jylymshy jalqaq birdeme (D.Dosjanov, Jýsan.).
Qazaq ádebı tiliniń sózdigi. On bes tomdyq. 5-tom. / Qurast.: B.Ábilqasymov, S.Bızaqov, Á.Júnisbekov jáne t.b. – Almaty, 2011. -752 b.
Ekssýdattar. Ambýlatorıalyq jaǵdaılardaǵy mamandandyrylǵan medısınalyq kómek kórsetý qaǵıdalaryn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2022 jylǵy 27 sáýirdegi № QR DSM-37 buıryǵy; Ambýlatorıalyq jaǵdaılardaǵy mamandandyrylǵan medısınalyq kómekke engizilgen dıagnostıkalyq kórsetiletin qyzmetterdiń, onyń ishinde zerthanalyq dıagnostıkanyń tizbesin bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2020 jylǵy 30 qarashadaǵy №QR DSM-221/2020 buıryǵy.