WOK табасына пісіріп жейтін тағамдар
Вок тағамдар
Біріншіден, «вок» -ағылшындық шұңқыр, биік таба. WOK деп аталады. Солай жазған орынды.
Екіншіден, мейрамханада қонақтардың сол табаға асты өздері әзірлеуімен ерекшеленеді. Термин Толығырақ ...сол ерекшелікті аңғартып тұру қажет.
Тағам американдықтардың ойлап тапқаны болғандықтан, «WOK» табасының атауымен, тағам да «WOK» деп аталып кеткен. Дастархан үстінде тағам әзірлеу қазақтарға жат болғандықтан, американдықтар ойлап тапқандықтан, табаның атауы солай аталғандықтан, сол атаумен қалғаны дұрыс болар. Дегенмен «вок» емес, «wok» және үстел үстінде әзірленетінінен хабар беру керек.
Внимание! Чтобы оставить сообщение, надо войти в сайт.
Эксперты
Бұл - грузин ұлтының тағамдары ғана жазылған мәзір. Таңсық аттар одан сайын түсініксіз болып тұр. Тағамның атауы бөлек болғанымен, біздің тағамдарға жасау технологиясы өте ұқсас, бірдей болатын тағам түрлері де Толығырақ ...кездеседі. «Ачма» біздіңше қаттама екен.
«Ачманы» қаттама деп берсек жөн. Себебі, дәл біз жасайтын қаттамаға ұқсас, сол әдіспен жасалады. Қатпарлы. Сол қалпында қолдану халыққа түсініксіз.
«Істіктегі қозы» «ягнёнок на вертеле»-нің тікелей аудармасы.
«Істік» сөзі көпке түсініксіз болуы мүмкін деген ой келді, бірақ, керісінше бұл сөздің қолданысын кеңейту керек. «Қазақ қойдың басын істікпен үйткен».
«Ачманы» қаттама деп берсек жөн. Себебі, дәл біз жасайтын қаттамаға ұқсас, сол әдіспен жасалады. Қатпарлы. Сол қалпында қолдану халыққа түсініксіз.
«Істіктегі қозы» «ягнёнок на вертеле»-нің тікелей аудармасы.
«Істік» сөзі көпке түсініксіз болуы мүмкін деген ой келді, бірақ, керісінше бұл сөздің қолданысын кеңейту керек. «Қазақ қойдың басын істікпен үйткен».
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
1. «Сосиска» сөзі орыс тілінде тұр, қазақшалауға әбден болады.
«Колбаса» сөзін «шұжық» деп аударамыз. Ал «сосисканы» шұжықша деуге болады.
2. Орысша мәзірде «блинчики» деп тұр. Сөз соңындағы «–чик» жұрнағын тікелей аударып, Толығырақ ...құймақ сөзіне «-ша»-ны қосқан сыңайлы. «-ша» жұрнағы қазақ тілінде кішірейткіш мәнге ие. Ал мәзірде кіші құймақ емес, кәдімгі құймақтың өзі көрсетілген. «Құймақ» деп берсек, балама дәл болатын секілді. «Құймақша» емес, «құймақ» болғаны дұрыс.
3. Орыс тіліндегі сөздерді сол қалпы, дәлме-дәл аудара беруің қажеті жоқ. «свежий» сөзін міндетті түрде қолдану да қағида емес деп ойлаймын.
Біздің тілімізде «балғын салаттан» гөрі, «көкөніс салаты» атауы орын табатын секілді.
«Колбаса» сөзін «шұжық» деп аударамыз. Ал «сосисканы» шұжықша деуге болады.
2. Орысша мәзірде «блинчики» деп тұр. Сөз соңындағы «–чик» жұрнағын тікелей аударып, Толығырақ ...құймақ сөзіне «-ша»-ны қосқан сыңайлы. «-ша» жұрнағы қазақ тілінде кішірейткіш мәнге ие. Ал мәзірде кіші құймақ емес, кәдімгі құймақтың өзі көрсетілген. «Құймақ» деп берсек, балама дәл болатын секілді. «Құймақша» емес, «құймақ» болғаны дұрыс.
3. Орыс тіліндегі сөздерді сол қалпы, дәлме-дәл аудара беруің қажеті жоқ. «свежий» сөзін міндетті түрде қолдану да қағида емес деп ойлаймын.
Біздің тілімізде «балғын салаттан» гөрі, «көкөніс салаты» атауы орын табатын секілді.
Құймақшалар – блинчики, салмалы құймақшалар – блинчики с начинкой
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Авокадоны «авокадо" деп қалдыруды қолдаймын. Неге?
Тіл сол ұлттың мәдениетінен хабар беретіні белгілі. Біздің жерімізде авокадо өспеген, сәйкесінше, оның аудармасы жоқ. Аударудың да қажеті жоқ. Мысалы, Мексикада оның 400-ден астам Толығырақ ...атауы бар. Сәйкесінше, 400 атаумен тілдік қорын байытып отыр.
Сол секілді, біздің "айран» сөзімізді өзге елдер дәл сол қалпында қолданады. Бәрібір дәл аударма жасай алмас.
Айтпақшы, қазақ тілінде қатық айран, кілегей айран, шалап деген айранның түрлері кездеседі. Айран - біздің (түркі жұртының) ұлттық сусын. Сондықтан, өзге тілдер біздің тілде айтады.
Авокадо да солай.
Тіл сол ұлттың мәдениетінен хабар беретіні белгілі. Біздің жерімізде авокадо өспеген, сәйкесінше, оның аудармасы жоқ. Аударудың да қажеті жоқ. Мысалы, Мексикада оның 400-ден астам Толығырақ ...атауы бар. Сәйкесінше, 400 атаумен тілдік қорын байытып отыр.
Сол секілді, біздің "айран» сөзімізді өзге елдер дәл сол қалпында қолданады. Бәрібір дәл аударма жасай алмас.
Айтпақшы, қазақ тілінде қатық айран, кілегей айран, шалап деген айранның түрлері кездеседі. Айран - біздің (түркі жұртының) ұлттық сусын. Сондықтан, өзге тілдер біздің тілде айтады.
Авокадо да солай.
Тұшымды пікір жазған екенсіз, «Авокадо» деп қалдыруды қолдаймын.
Авокадо (lat: avokado) – жемісі жеуге жарамды лавр тұқымдас мәңгі жасыл тропикалық немесе субтропикалық ағаш. Қазақ тілінің кірме сөздер сөздігі / Құрастырғандар: Толығырақ ...Ш. Құрманбайұлы, С.Исақова, Б.Мизамхан және т.б. Алматы: «Ұлттық аударма бюросы» қоғамдық қоры, 2019. – 596 б.
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
«Қазақша мәзір" дегенде бірден есіме түскені - мәзірлерде жиі кездесіп жүрген "Тай еті" термині. Жиі кездесетіні - "Мясо по-тайский" ғой, негізі. Бірлі-жарымы қазақшалап, "Тай еті" деп аударып қойыпты. Жылқы Толығырақ ...етін сүйіп жейтін кез келген қазақ мұны тайдың еті деп түсінері анық.
Енді, қалай аудармақ керек? "Тай халқының еті" деу ұзын әрі күрделі естіледі. Одан кейін, бұл атауды біздің орыс тілінен тікелей аударғанымыз есіме түсті.
Шындығында, "тай" емес, "тәй" екен. Ағылшын тілі орфоэпиясымен жұмсартып, бұл сөзді келтіріп айтады. Орыс тілінде "ә" әрпі жоқ. Амал жоқ, "тай" деп айтады. Ал қазақ тілінде бар ғой, "ә" әрпі. Неге "тәй еті» демеске? Білем, оғаш көрінер, дегенмен мен осылай аударар едім.
Енді, қалай аудармақ керек? "Тай халқының еті" деу ұзын әрі күрделі естіледі. Одан кейін, бұл атауды біздің орыс тілінен тікелей аударғанымыз есіме түсті.
Шындығында, "тай" емес, "тәй" екен. Ағылшын тілі орфоэпиясымен жұмсартып, бұл сөзді келтіріп айтады. Орыс тілінде "ә" әрпі жоқ. Амал жоқ, "тай" деп айтады. Ал қазақ тілінде бар ғой, "ә" әрпі. Неге "тәй еті» демеске? Білем, оғаш көрінер, дегенмен мен осылай аударар едім.
Шынымен «Тай еті» десек, жылқы еті деп бірден түсінеміз. «Тай халқының еті» деген баламасы қолдануға сәл ыңғайсыздық тудырса, мынадай нұсқаны қарауға ұсынамыз:
«Таиланд» (Thailand) – 1939 жылы қолданысқа енгізілген ел атауының Толығырақ ...ағылшын тіліндегі нұсқасы «тайлықтар елі» деген мағынаны білдіреді. Тай тіліндегі нұсқасы Пратхет Тхай немесе Мыанг-Тхай деп айтылады.
Тай тіліндегі елдің ұлттық атауын негізге ала отырып, «Муанг-Таи еті», «Мыангтай еті» деп қазақша баламасы бекітілсе, тұтынушы таңсық ас ретінде қабылдайды. Таңсық ас – белгілі бір өңірдің адамдарына бейтаныс, басқа елдердің тағамдары (Қаз. тілі термин. Тамақ.)
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Қаттама – слойка, слоенный, накат, формовка