Ýa, halaıyq!
Qazaq tili búgingi tańda jańa zamanaýı syn-qaterlerge betpe-bet kelýde. Sonyń biri – shet tilderinen engen sózderdi qazaq tili zańdylyqtaryna saı beıimdeý máselesi.
Shet tilderindegi sózderdi sol kúıinde nemese orys tiliniń Tolyǵyraq ...emlesine súıenip qabyldaý tilimizdiń tabıǵı úılesimin buzyp, baılyǵyna nuqsan keltirýi múmkin. Sondyqtan barlyq kirme sózderdi qazaq tiliniń dybystyq jáne gramatıkalyq júıesine sáıkestendirý óte mańyzdy.
Bul tilimizdiń ulttyq sıpatyn saqtap, keler urpaqqa jetkizýdiń birden-bir joly. Osyǵan oraı, shet tilinen engen sózderdi beıimdeýdiń naqty erejelerin qurastyryp, ony keńinen nasıhattaýdy qolǵa alý qajet dep sanaımyn.
Kesh jaryq! Máselen, el, qala ataýlaryn qalaı beıimdegenimiz abzal?
Kesh jaryq! Eger el men qala ataýlarynyń tarıhı qazaqsha ataýlary bolsa, solardy qaıtarý kerek. Mysaly, Sırıaá – Sham, Palestına – Quddys, Rım – Urym, Saratov – Sarytaý, Gresıaá – Junanystan. Tolyǵyraq ...Al tarıhı ataýy joq elderdi qazaq tiliniń zańdylyǵyna saı beıimdegen jón. Mysaly, Alash arystary Germanıaány – Kermen, Fransıaány – Pyransy dep ataǵan.
Sálemetsiz be, Gulnaz! Orys tili arqyly engen geografıalyq ataýlar (jalqy esimder) orys tilindegi túrinde jazylady: Orehovo-Zýevo, Velıkıe Lýkı, Los-Anjelos, Rıo-de-Janeıro, Bombeı, Kýala-Lýmpýr.Atalýy burynnan qazaqsha Tolyǵyraq ...qalyptasqan keıbir jer-sý, memleket,qala t.b. attary sol qazaqsha qalyptasqan túrinde jazylady: Qytaı (Kıtaı emes), Qyrym (Krym emes), Omby (Omsk emes), Shyńjań (Sınszán emes). Rábıǵa Syzdyq. C 94 Qazaq tiliniń anyqtaǵyshy (emle, tynys belgileri, sóz sazy). Astana: Elorda, 2000,-532 b.
Басқа пікірлерді көрсету