"
Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Республикалық терминология комиссиясының IV-отырысында қаралатын терминдер

СПОРТ ТЕРМИНДЕРІНЕ ЖАСАЛҒАН ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ САРАПТАМА ҚОРЫТЫНДЫСЫ
#Oryssha nusqasyQazaqsha nusqasyReıtıń
1.

«двурукий боксер»

«qosqoldy boksshy»

«двурукий боксер»

«qosqoldy boksshy»

Sport

1. Qosqoldy boksshy - eki qolmen birdeı kúshpen soqqy beretin sportshy. Mundaı laqap at alý úshin jattyǵý kezinde soqqylaryńyzdyń kúshi men qýatyn bilýińiz kerek. Álsiz qoldyń soqqysy ony kúshtige aınaldyrady. Buǵan jetýdiń eń ońaı joly - solshyl boksshylarǵa arnalǵan. Bul qoǵamnyń tutastaı alǵanda ońshyl adamdarǵa arnalǵanyna baılanysty. Eki qolmen jumys isteıtin sportshylar, ásirese jekpe-jekterde jáne pozısıasyn ózgertken sátte ózin jaqsy kórsetedi. Sóreniń ózgerýi kezeńinde boksshy eki soqqymen birdeı kúsh pen kúshke birdeı soqqy bere alady. Biraq sonymen birge, alys qashyqtyqta jumys istegen kezde álsiz qolmen soqqylar kóp jaǵdaıda barlaý nemese qorshaý úshin de qoldanylady.

2. Ázirbaıjan tilinde: iki álli boksçu

3. Qyrǵyz tilinde: ekı-taraptýý bokser

4. Ózbek tilinde: ikki qo'lli bokschi

5. Túrik tilinde: iki elli boksör

6. Aǵylshyn tilinde: two-handed boxer

7. Ispan tilinde: boxeador a dos manos

8. Nemis tilinde: Zweihand-Boxer

9. Fransýz tilinde: boxeur à deux mains

10. Bekitilgen nusqasy:

11. Zańnamadaǵy qoldanysy:

12. «dvýrýkıı bokser» - «qosqoldy boksshy»

Дефинициясы
+5
2.

двигательная активность

qımyl belsendiligi

двигательная активность

qımyl belsendiligi

Sport

1. Qozǵalys belsendiligi - bul adamnyń kún, apta, aı ishinde jasaıtyn qozǵalystarynyń sany. Motor belsendiligi - tiri aǵzalardyń bıologıalyq qajettiligi, tamaq, sýǵa, uıqyǵa degen qajettilikten kem emes. Motorlyq belsendiliktiń shektelýi nemese bolmaýy jas jetkinshekterdiń damýyna jáne jetilgen aǵzalardyń jumysyna teris áser etedi; aýrýlardyń ártúri damıdy, qartaıý prosesi belsendiriledi jáne jedeldetiledi. Kezinde Arıstotel deneni álsiretetin jáne buzatyn eshteńe joq ekenin atap ótti. Sondyqtan ońtaıly fızıkalyq belsendilik - bul salaýatty ómir saltynyń negizin quraıtyn mańyzdy faktorlardyń biri. Birqatar zertteý belsendi ómir súrý jáne únemi joǵary jumys qabilettiligin saqtaý úshin adam kúnine keminde bir saǵat belsendi qozǵalystarǵa, dene shynyqtyrýmen aınalysýǵa týra keletinin anyqtady.

2. Ázirbaıjan tilinde: fiziki fáaliyyát

3. Qyrǵyz tilinde: fızıkalyk ısh-araketterı

4. Ózbek tilinde: jismoniy faoliyat

5. Túrik tilinde: fiziksel aktivite

6. Aǵylshyn tilinde: physical activity

7. Ispan tilinde: actividad fisica

8. Nemis tilinde: körperliche Aktivität

9. Fransýz tilinde: activité physique

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2005 jylǵy úshinshi otyrysynda dvıgatelnaıa aktıvnost– qımyl belsendiligi aýdarmasynda, areaktıvnost– qorǵanyshsyzdyq túrinde bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy: +

12. dvıgatelnaıa aktıvnost- qımyl belsendiligi

Дефинициясы
+4
3.

двигательная память

qımyl jady

двигательная память

qımyl jady

Sport

1. Ártúrli qozǵalysty jattaý, saqtaý jáne kóbeıtý. Sonymen qatar, olardyń mehanıkasy ǵana jazylmaıdy, sonymen birge olardyń qalaı oryndalǵany - amplıtýdasy, uzaqtyǵy, jyldamdyǵy jáne qaı baǵyttaekeni de este saqtalady. Keıde dáldik óte mańyzdy jáne kez kelgen aýytqý qaýipti saldarǵa ákelýi múmkin.

2. Ázirbaıjan tilinde: motor yaddaşı

3. Qyrǵyz tilinde: motor es

4. Ózbek tilinde: vosita xotirasi

5. Túrik tilinde: motor belleği

6. Aǵylshyn tilinde: motor memory

7. Ispan tilinde: memoria motora

8. Nemis tilinde: Motorspeicher

9. Fransýz tilinde: mémoire motrice

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2005 jylǵy úshinshi otyrysynda dvıgatelnaıa – qımyl aýdarmasynda túrinde bekitilgen termın. Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2004 jylǵy 31 naýryzdaǵy otyrysynda památ – jady aýdarmasynda optıcheskaıa sózimen tirkesip bekitilgen termın. Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2004 jylǵy 24 jeltoqsandaǵy otyrysynda památ – jady aýdarmasynda bekitilgen termın. Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2004 jylǵy tórtinshi otyrysynda památ – jady aýdarmasynda vırtýalnaıa sózimen tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy: +

12. dvıgatelnaıa památ – qımyl jady; Taldaýǵa túsken birneshe til arasynda termın jasaý reti, joly aıryqsha til retinde nemis tilin bólip alýǵa bolady. Atalmysh tirkestiń termındik qorǵa qanshalyqty laıyqtylyǵyn osy tildegi kórinis arqyly aıqyn bilýge bolady. Atalmysh Motor+speicher úlgini basshylyqqa ala otyryp, Qımyl+jad (qımyljat/ dybystalýy) túrinde birikken termın retinde usynýǵa bolady. Osy nusqany termın jasaýdyń ónimdi joly retinde qarastyrýǵa bolady.

Дефинициясы
+6
4.

двигательное действие

qımyl áreketi

двигательное действие

qımyl áreketi

Sport

1. Belgili bir maqsat úshin oryndalatyn bul qozǵalys (deneniń qozǵalysy jáne onyń baılanystary). Jańa qozǵaltqysh áreketin jasaý ádistemesi kelesi ádistemelik erejege negizdelgen. Jalpy pedagogıkadan: «qarapaıymnan kúrdelige», «belgisizden belgilige deıin», «ıgerilgennen damytylmaǵanǵa» qaraı qozǵalý áreketi belgili.

2. Ázirbaıjan tilinde: motor hárákáti

3. Qyrǵyz tilinde: kyımyl-araketterı

4. Ózbek tilinde: vosita harakati

5. Túrik tilinde: motor eylem

6. Aǵylshyn tilinde: motor action

7. Ispan tilinde: acción motora

8. Nemis tilinde: Motorik

9. Fransýz tilinde: action motrice

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2005 jylǵy úshinshi otyrysynda dvıgatelnaıa – qımyl aýdarmasynda túrinde bekitilgen termın. Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2002 jylǵy 20 mamyrdaǵy otyrysynda deıstvıe – is-áreket aýdarmasynda túrinde bekitilgen termın. Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2004 jylǵy 31 naýryzdaǵy otyrysynda deıstvıe - áreket aýdarmasynda shýntırýıýshee sózimen tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy: +

12. dvıgatelnoe deıstvıe-qımyl áreketi; Taldaýǵa túsken birneshe til arasynda termın jasaý reti, joly aıryqsha til retinde nemis tilin bólip alýǵa bolady. Atalmysh tirkestiń termındik qorǵa qanshalyqty laıyqtylyǵyn osy tildegi kórinis arqyly aıqyn bilýge bolady. Atalmysh Motor+ik úlgisin basshylyqqa ala otyryp, Qımyl+áreket túrinde birikken (qımyl+dyń áreket+i kúrdeli nusqasyn almaı aq) termın retinde qarastyrýǵa bolady. Osy nusqany termın jasaýdyń ónimdi joly retinde usynýǵa bolady.

Дефинициясы
0
5.

движение пловца

júzýshi qımyly

движение пловца

júzýshi qımyly

Sport

1. Qozǵalystardyń kınematıkalyq sıpattamalary bul qozǵalysty anyqtaıtyn kúshterge qaramaı ýaqyt pen onyń týyndylaryn (jyldamdyq, údeý) eskere otyryp, keńistiktegi materıaldyq denelerdiń geometrıalyq turǵydan qozǵalysyn bildiredi. «Kınematıka» sózi qozǵalysty bildiretin grek sózinen shyqqan «kıno» sózinen shyqqan. Qımyldardy taldaý úshin deneniń jeke bólikteriniń keńistiktegi qozǵalystarynyń traektorıasy erekshe qyzyǵýshylyq týdyrady. Bul jaǵdaıda deneniń qozǵalmaly bólikteriniń qozǵalysynyń kınematıkalyq sıpattamalary qıaldaǵy oster men jazyqtyqtarda boljanady. Sporttyq júzý kezinde júzýshiniń denesi sýda kóldeneń kúıde bolady, sondyqtan oster men jazyqtyqtardyń ataýlary adam anatomıasynda qabyldanǵannan ózgeshe bolady.

2. Ázirbaıjan tilinde: üzgüçü hárákát

3. Qyrǵyz tilinde: Maapka kyımyly

4. Ózbek tilinde: suzuvchi harakati

5. Túrik tilinde: yüzücü hareketi

6. Aǵylshyn tilinde: swimmer movement

7. Ispan tilinde: movimiento nadador

8. Nemis tilinde: Bewegung des Schwimmers

9. Fransýz tilinde: mouvement de nageur

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy:

12. dvıjenıe plovsa - júzýshi qımyly.

Дефинициясы
0
6.

движение постепенное

birtindeı qozǵalys

движение постепенное

birtindeı qozǵalys

Sport

1. Birte-birte jaqsyraq kúıge qaraı qozǵalý tez nasharlaýyna ákeledi. Birtindep jaqsyraq kúıge ótý kezinde nasharlaý jyldamdyǵy artady. Dirilsúzgi túıirshikterdiń kólbeý jazyqtyq boıymen sekirisimen birtindep qozǵalysyn qamtamasyz etedi. Olar qozǵalǵan kezde túıirshikter sýdan bosatylyp, keptiriledi. Ekinshi jaǵdaıda túıirshikter aýa aǵynymen sıklonǵa tasymaldanady. Qazirgi basqarý júıesin baǵalaý jáne taldaý naqty kúıden konseptýaldy modelge birtindep kóshý arqyly júzege asyrylady. Bul jaǵdaıda menedjment júıesin jetildirýdiń damý baǵyttary men sharttary anyqtalady.

2. Ázirbaıjan tilinde: tádricán hárákát

3. Qyrǵyz tilinde: progresıvdúú kyımyly

4. Ózbek tilinde: asta-sekin harakat

5. Túrik tilinde: kademeli hareket

6. Aǵylshyn tilinde: gradual movement

7. Ispan tilinde: movimiento gradual

8. Nemis tilinde: allmähliche Bewegung

9. Fransýz tilinde: mouvement progressif

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy:

12. dvıjenıe postepennoe – birtindeı qozǵalys;

Дефинициясы
+3
7.

движение поступательное

údemeli qozǵalys

движение поступательное

údemeli qozǵalys

Sport

1. Deneniń kez-kelgen eki núktesin jalǵaıtyn túzý kesindisi, qozǵalys kezinde pishini men ólshemderi ózgermeıtin núkteler júıesiniń (múldem qatty) mehanıkalyq qozǵalysy ýaqyttyń kez kelgen aldyńǵy núktesinde óziniń ornyna paralel qalady. Translásıalyq qozǵalys kezinde deneniń barlyq núkteleri birdeı traektorıany sıpattaıdy (keńistiktegi turaqty yǵysýǵa deıin) jáne kez-kelgen ýaqytta deneniń barlyq núktesi úshin sınhrondyq túrde ózgeretin baǵytta jyldamdyq pen údeý vektorlary jáne absolútti máni bar. Jalpy jaǵdaıda, translásıalyq qozǵalys úsh ólshemdi keńistikte júredi, biraq onyń basty ereksheligi - kez-kelgen kesindiniń paraleldigin saqtaý óz kúshinde qalady. Matematıkalyq progresıvtik qozǵalys onyń sońǵy nátıjesinde paralel aýysýǵa teń. Alaıda, fızıkalyq proses retinde qarastyrsaq, bul úsh ólshemdi keńistiktegi dóńgelek qozǵalystyń nusqasy.

2. Ázirbaıjan tilinde: tárcümá hárákáti

3. Qyrǵyz tilinde: progresıvdúú kyımyly

4. Ózbek tilinde: oldinga siljish

5. Túrik tilinde: ileri hareket

6. Aǵylshyn tilinde: translational movement

7. Ispan tilinde: movimiento traslacional

8. Nemis tilinde: Vorwärtsbewegung

9. Fransýz tilinde: mouvement de translation

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın. Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 1995 jylǵy otyrysynda postýpatelnoe – ilgerilemeli nusqasy bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy: +

12. dvıjenıe postýpatelnoe – údemeli qozǵalys;

Дефинициясы
+4
8.

движение разноименное

ártekti qozǵalys

движение разноименное

ártekti qozǵalys

Sport

1. Aıaq-qoldyń búıirine qarama-qarsy qozǵalysy: oń qol solǵa nemese sol qol ońǵa qaraı (ońnan solǵa nemese soldan ońǵa).

2. Ázirbaıjan tilinde: áks hárákát

3. Qyrǵyz tilinde: karama-karshy kyımyl

4. Ózbek tilinde: qarama-qarshi harakat

5. Túrik tilinde: zıt hareket

6. Aǵylshyn tilinde: opposite movement

7. Ispan tilinde: movimiento opuesto

8. Nemis tilinde: entgegengesetzte Bewegung

9. Fransýz tilinde: mouvement opposé

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy: +

12. dvıjenıe raznoımennoe – ártekti qozǵalys;

Дефинициясы
+5
9.

движение ритмичное

yrǵaqty qozǵalys

движение ритмичное

yrǵaqty qozǵalys

Sport

1. Bireýdi, bir nárseni kez kelgen baǵytta jyljytý; deneniń, qoldyń, aıaqtyń jáne t.b. jaǵdaıynyń ózgerýi.

2. Ázirbaıjan tilinde: ritmik hárákát

3. Qyrǵyz tilinde: rıtmıkalyk kyımyly

4. Ózbek tilinde: ritmik harakat

5. Túrik tilinde: ritmik hareket

6. Aǵylshyn tilinde: rhythmic movement

7. Ispan tilinde: movimiento rítmico

8. Nemis tilinde: rhythmische Bewegung

9. Fransýz tilinde: mouvement rythmique

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy: +

12. dvıjenıe rıtmıchnoe – yrǵaqty qozǵalys;

Дефинициясы
+5
10.

движение спортивное

sporttyq qozǵalys

движение спортивное

sporttyq qozǵalys

Sport

1. Sporttyq qozǵalys qoǵamdyq ómirdiń áleýmettik jáne mádenı salasynyń mańyzdy bóligi bolyp tabylady. Bul kelesi ólshemderdi qamtýy múmkin: a) geografıalyq - jahandyq jáne aımaqtyq; á) múshelik sıpaty boıynsha, ujymdyq jáne jeke; b) kásiptik músheligi boıynsha - sport boıynsha; v) dinı senimder úshin - erekshe jáne jalpyǵa birdeı. Berilgen jikteýge osy uıymdardy ýaqytsha jáne turaqty qyzmet túrine jatqyzýǵa bolatyndyǵyn qosý qajet. Ýaqytsha kategorıaǵa halyqaralyq kongres, sımpozıým, konferensıa kiredi. Mysaly, sporttyq úkimettik emes uıymdar, mysaly, Halyqaralyq sport federasıalarynyń bas asosıasıasy. Budan shyǵatyny, sporttyq uıymdardyń músheleri ulttyq jáne halyqaralyq sport uıymdary, sonymen qatar jeke tulǵalar bolyp tabylady. Sonymen qatar, jalpy sıpattaǵy qoǵamdar bar, olardyń qyzmeti ártúrli; arnaıy - sport túrleri boıynsha (halyqaralyq sport federasıalary); bilim jáne qyzmet salalary boıynsha; kásibı negizde; dinı jáne basqa birlestikter.

2. Ázirbaıjan tilinde: idman hárákáti

3. Qyrǵyz tilinde: sport kyımyly

4. Ózbek tilinde: sport harakati

5. Túrik tilinde: spor hareketi

6. Aǵylshyn tilinde: sports movement

7. Ispan tilinde: movimiento deportivo

8. Nemis tilinde: Sportbewegung

9. Fransýz tilinde: mouvement sportif

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy:

12. dvıjenıe sportıvnoe – sporttyq qozǵalys;

Дефинициясы
+6
11.

движение тела

dene qımyly

движение тела

dene qımyly

Sport

1. Adamdar erte kezden qozǵalatyn zattar áleminde ómir súretinderin baıqaǵan - aǵashtar qozǵalady, qustar ushady, kemeler júzedi, sadaqtan atylǵan oqtar ushady. Osyndaı jumbaq qubylystardyń sebepteri sol kezde ejelgi jáne ortaǵasyrlyq ǵalymdardyń oı-pikirlerinde boldy. 1638 jyly Galıleo Galıleı bylaı dep jazdy: «Tabıǵatta qozǵalýdan basqa ejelgi eshteńe joq. Fılosoftar bul týraly kólemdi jáne mańyzdy derekter jazdy». Ejelgi jáne ásirese orta ǵasyrlar men qaıta órleý dáýiriniń ǵalymdary (Leonardo da Vınchı, N. Kopernık, G. Galıleo, I. Kepler, R.Dekart jáne basqalary) qozǵalys máselelerin qazirdiń ózinde durys túsindirgen, alaıda, Galıleo zamanynda qozǵalys zańdary týraly naqty túsinik bolmady. Deneler qozǵalysynyń ilimi aldymen Evklıd geometrıasy sıaqty qatań, dáıekti ǵylym retinde paıda bolady, Isaak Nútonnyń 1687 jyly jaryq kórgen «Tabıǵı fılosofıanyń matematıkalyq prınsıpteri» atty irgeli eńbegi dáleldeýdi (aksıomalardy) qajet etpeıtin aqıqattarǵa negizdelgen. Ǵylymǵa qosqan úlesin baǵalaýda uly Núton: «Eger biz basqalardan góri kóripkel bolsaq, alpaýyttardyń ıyǵynda bolǵanymyzdyń dáleli bolmaq», - dedi. Jalpy eshqandaı qozǵalys joq, eshteńege qaramastan eshqandaı qozǵalys bolmaıdy jáne ol da bolmaıdy. Denelerdiń qozǵalysy basqa deneler men baılanysty keńistikterge qatysty ǵana bolýy múmkin. Sondyqtan, Núton óziniń jumysynyń basynda keńistik týraly túbegeıli mańyzdy máseleni sheshedi, soǵan baılanysty denelerdiń qozǵalysy zertteledi.

2. Ázirbaıjan tilinde: bádán hárákáti

3. Qyrǵyz tilinde: dene kyımyly

4. Ózbek tilinde: tana harakati

5. Túrik tilinde: vücut hareketi

6. Aǵylshyn tilinde: body movement

7. Ispan tilinde: movimiento corporal

8. Nemis tilinde: Körperbewegung

9. Fransýz tilinde: mouvement du corps

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın. Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2002 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda telo-hranıtel – kejeýil nusqasynda bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy:

12. dvıjenıe tela – dene qımyly. Taldaýǵa túsken birneshe til arasynda termın jasaý reti, joly aıryqsha til retinde nemis tilin bólip alýǵa bolady. Atalmysh tirkestiń termındik qorǵa qanshalyqty laıyqtylyǵyn osy tildegi kórinis arqyly aıqyn bilýge bolady. Atalmysh Körper+bewegung úlgisin basshylyqqa ala otyryp, Dene+qımyl túrinde birikken termın retinde usynýǵa bolady. Osy nusqany termın jasaýdyń ónimdi joly retinde qarastyrýǵa bolady.

Дефинициясы
+5
12.

движение умеренное

birkelki qozǵalys

движение умеренное

birkelki qozǵalys

Sport

1. Birkelki qozǵalys - bul bolý tásili. Qozǵalysta bolý, ózgertý, álemdegi ózgermeıtin zattar, qasıetter jáne qatynastar joq. Álem qurylady jáne ydyraıdy, ol eshqashan tolyq emes. Júıe tutastaı alǵanda tozǵan kezde, bul onyń barlyq elementi ydyraıdy degendi bildirmeıdi. Regressıaá - bul qaıshy proses: búkili ydyraıdy, al jeke elementter damı alady.

2. Ázirbaıjan tilinde: mülayim hárákát

3. Qyrǵyz tilinde: pobornıkı kyımyly

4. Ózbek tilinde: o'rtacha harakat

5. Túrik tilinde: ılımlı hareket

6. Aǵylshyn tilinde: moderate movement

7. Ispan tilinde: movimiento moderado

8. Nemis tilinde: moderate Bewegung

9. Fransýz tilinde: mouvement modéré

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy:

12. dvıjenıe ýmerennoe - birkelki qozǵalys;

Дефинициясы
+3
13.

движение физкультурное

dene tárbıesi qozǵalysy

движение физкультурное

dene tárbıesi qozǵalysy

Sport

1. Elimizde dene shynyqtyrý men sporttyń damýyn beıneleıtin áleýmettik qubylys. Ol qazan tóńkerisinen keıin birden paıda boldy. Azamattyq soǵys jáne sheteldik aralasý kezinde dene shynyqtyrý qozǵalysy Qyzyl Armıa jaýyngerleriniń dene daıyndyǵyn jaqsartýǵa, óskeleń urpaqtyń dene tárbıesin uıymdastyrýǵa baǵyttaldy. Keńes ókimetiniń alǵashqy jyldarynda kórnekti áskerı jáne revolúsıaályq qaıratkerler dene shynyqtyrý qozǵalysynyń damýyna úlken úles qosty: N. I. Podvoıskıı, N. A. Semashko, M. V. Frýnze, K. E. Voroshılov. Keńes ókimetiniń alǵashqy jyldarynda Otandy qorǵaý úshin mindetti áskerı bilim engizilip, Jalpy áskerı bilimniń bas basqarmasy uıymdastyryldy.

2. Ázirbaıjan tilinde: fiziki hárákát

3. Qyrǵyz tilinde: dene tarbıaányn kyımyly

4. Ózbek tilinde: jismoniy harakat

5. Túrik tilinde: fiziksel hareket

6. Aǵylshyn tilinde: physical movement

7. Ispan tilinde: movimiento fisico

8. Nemis tilinde: körperliche Bewegung

9. Fransýz tilinde: mouvement physique

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy: +

12. dvıjenıe fızkýltýrnoe - dene tárbıesi qozǵalysy;

Дефинициясы
+5
14.

движение художественное

kórkem qımyl

движение художественное

kórkem qımyl

Sport

1. Fızıkalyq jattyǵýlar júıesi, negizinen, bı yrǵaǵymen, serpimdiligimen, ekspresıvtiligimen jáne qımyldardyń naqtylyǵymen sıpattalady. Kórkem qımyl mýzykamen tyǵyz baılanysty.

2. Ázirbaıjan tilinde: sánát hárákatı

3. Qyrǵyz tilinde: kórkóm kyımyly

4. Ózbek tilinde: san'at harakati

5. Túrik tilinde: sanat hareketi

6. Aǵylshyn tilinde: art movement

7. Ispan tilinde: movimiento de arte

8. Nemis tilinde: Kunstbewegung

9. Fransýz tilinde: mouvement artistique

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın. Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2003 jylǵy 02 shildedegi otyrysynda hýdojestvennyı – kórkem nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy:

12. dvıjenıe hýdojestvennoe - kórkem qımyl. Taldaýǵa túsken birneshe til arasynda termın jasaý reti, joly aıryqsha til retinde nemis tilin bólip alýǵa bolady. Atalmysh tirkestiń termındik qorǵa qanshalyqty laıyqtylyǵyn osy tildegi kórinis arqyly aıqyn bilýge bolady. Atalmysh Kunst+bewegung úlgisin basshylyqqa ala otyryp, Kórkem+qımyl túrinde birikken termın retinde usynýǵa bolady. Osy nusqany termın jasaýdyń ónimdi joly retinde qarastyrýǵa bolady.

Дефинициясы
+6
15.

движения качательные

terbelmeli qozǵalystar

движения качательные

terbelmeli qozǵalystar

Sport

1. İlinisý jáne ostik frezerlik bastardyń serpimdi qozǵalysy bilikke bekitilgen K1 jáne K2 kameralarynan júzege asyrylady. Terbelmeli qozǵalys kóbinese tik ishekti ózara qımylmen aýystyrylady. Mundaı býnkerlerdi pyshaq qobdıshalary dep ataıdy. Tepe-teńdiktiń terbelmeli qozǵalysy bilikke ornatylǵan dısk kamerasymen baılanysady. Qural ustaǵyshtar kalıbr tirekteriniń qoımasynda ornalastyrylǵan. Ustaǵyshtaǵy keskishter burandalarmen bekitiledi. Keskishterdi daıyndamanyń ortasynda kesý tereńdigine deıin jáne ós boıymen ornatý burandalarmen jasalady. Almaz 24 baılaý mehanızminiń terbelmeli qozǵalysy 25 sılındr men kabel arqyly baılanysady. Ashý kezinde saýsaq sheńberiniń boıymen qozǵalatyn qozǵalys búginde búkil álemde qoldanylady.

2. Ázirbaıjan tilinde: yelláncák hárákátlári

3. Qyrǵyz tilinde: jabylýýchý kyımyly

4. Ózbek tilinde: suzuvchi harakatlar

5. Túrik tilinde: sallanan hareketler

6. Aǵylshyn tilinde: swinging movements

7. Ispan tilinde: movimientos oscilantes

8. Nemis tilinde: schwingende Bewegungen

9. Fransýz tilinde: mouvements oscillants

10. Bekitilgen nusqasy: Qazaqstan Respýblıkasy úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologıa komısıasynyń 2015 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy otyrysynda dvıjenıe –qımyl nusqasy birneshe sózben tirkesip bekitilgen termın.

11. Zańnamadaǵy qoldanysy: +

12. dvıjenıaá kachatelnye - terbelmeli qozǵalystar.

Дефинициясы
+4
Bakhytzhamal Esimseit
  • Sport termınderi ishindegi dvýstvolka-qosaýyz nusqasyn qoldaımyn

  • Baıan Sarýarovna 6 jyl buryn

    árıne osylaı aýdarylǵan durys sekildi

  • Ahmetov Muhambedıaá 6 jyl buryn

    "dvýrýkıı boksór -- oń-soldy boksshy

Басқа пікірлерді көрсету

Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.

Barlyq paıdalanýshylar

Eskertý! Habarlama qaldyrý úshin saıtqa kirý kerek.