abort degen sózdiń aýdarmasyn túsik dep jazyp júrgender bar , bul ataý durys emes dep oılaımyn.
Túsik ol tabıǵı jáne jasandy bolatyndyqtan.
Tabıǵı túsik jáne Jasandy túsik (abort) dep bólgen durys shyǵar.
Eskertý! Habarlama qaldyrý úshin saıtqa kirý kerek.
Sarapshy mamandar
aýdarmadaǵy
ekvıvalenttik sóziniń maǵynasy? jáne onyń túrleri týraly?
ekvıvalenttik sóziniń maǵynasy? jáne onyń túrleri týraly?
Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrligi men Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń tapsyrysymen daıyndalǵan 30 tomdyq qazaqsha-oryssha, oryssha-qazaqsha salalyq ǵylymı termınologıalyq sózdikter toptamasynda «ekvıvalentnost termıni «ekvıvalenttik» Tolyǵyraq ...túrinde qoldanylǵan eken.
Suraǵyńyzǵa jaýap bermes buryn aldymen «ekvıvalent» termıniniń defınısıaásyn ashyp alsaq deımin. Ol latyn tilindegi «aequivalens (æquivalens)» - «teń mándi», «teń baǵaly», «birdeı» degen sózinen shyqqan, «aequivalere» etistigi «birdeı qunǵa ıe bolý» degendi bildiredi.
Iaǵnı ekvıvalent – bir nársege balama nemese sáıkes keletin, ony almastyratyn nemese onyń órnegi retinde qyzmet etetin nárse.
Bul termın ár jyldary mynadaı nusqalarda bekitilgen eken: kommýnıkatıvnaıa ekvıvalentnost- qatysymdyq balamalylyq (2020 jyl), ekvıvalent – balama (2016 jyl), dlına ekvıvalentnaıa - barabar uzyndyq (kólik jáne qatynas joldary) 2015 jyl, shkala ekvıvalentnostı - balamalyq shákil (statısıka) (2013 jyl), Zakon ekvıvalentov - para-parlyq zańy (hım) (2006 jyl). Kórip otyrǵanymyzdaı, sońǵy qaralymda «balama» túrinde bekitilgen. Demek «aýdarmadaǵy ekvıvalenttik» sózi «aýdarmadaǵy teń mándilikti» bildiredi, ıaǵnı aýdarmadaǵy mazmun, beriletin oı túpnusqadaǵy mazmunyna dálme-dál kelý kerek.
Durys, Saıa hanym. Biraq ekvıvalentnostuǵymy birneshe salada qoldanylady, solarǵa ortaq bolatyndaı balama izdeý kerek. Keıin bir birirne qaıshy bolyp qaıta qolǵa alynbaıtyndaı áreket qajet. Ekvıvalentnyı - teńmándes (jaı Tolyǵyraq ...ǵana mándes emes), ekvıvalentnost- teńmándestik degenderdi qarastyryp kórýge bolar
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
1927 jyly N. Qaratyshqanulynyń qurastyrýymen «Pán sózderi» degen ataýmen jaryq kórgen termınder jınaǵynda «abort» sózi «bala túsirý» túrinde berilgen eken. «Abort» termınin 2005 jyly medısına salasynda «túsik» retinde, aýyl sharýashylyǵy Tolyǵyraq ...salasynda 2015 jyly «ish tastaý» (malda) túrinde qabyldanǵan. Biraq birqatar ǵalymdar «abort» termınin «abort» retinde qaldyrý týraly pikirlerin aıtyp, ýájderin keltirdi. Osynyń nátıjesinde bul termın 2018 jyly qazaq tilinde «abort» qalpynda bekitildi.
Almajannyń usynysyna keler bolsaq, jalpy medısınalyq eńbekterde «abort estestvennyı - tabıǵı túsik», «abort ıskýsstvennyı - jasandy túsik» túrinde qoldanylyp júr.
Aborttyń qazaqshasy túsik dep berilgen. Latynsha abortus – proses preryvanıaá beremennostı, al túsik – nedonosok (prejdevremenno rojdennyı plod), sondyqtan abort – túsik túsý, túsik tastaý bolý kerek (eslı proses samoproızvolnyı) Tolyǵyraq ...nemese túsik túsirý, túsik tastatý bolý kerek edi (eslı proses sovershen nasılstvenno).
Medısınalyq sózdikterden nepolnyı abort – tolyqsyz túsik, nesostoıavshıısá abort – keshikti túsik dep aýdarǵandy kórgende bul qandaı qazaqsha boldy eken deısiń. Al krımınalnyı abort – qylmysty túsik dep jazylyp júr, bir sózdikte astyrtyn túsik dep berilgen. Osylardy oqyǵanda, ózi óli, tipti keýdesinde jany bar bolǵan kúnde de túsip qalǵan sharana, ıaǵnı, túsik, ıaǵnı, jańaǵy nedonosok nendeı astyrtyn qylmys jasap qoıdy eken degen oıǵa qalasyń. Mysaly, “ý vas ýgrojaıýshıı abort” degendi qazaqqa aıtý úshin bizdiń medısınalyq sózdikterge súıenseńiz – “sizde qaýipti túsik bar” dep ishtegi uryqty qylmyskerge teńep saqaý qazaqsha shyǵarǵan bolar edińiz. Durysy – sizde túsik túsý qaýpi bar deý kerek qoı. Bul, tek qana aborttyń aınalasynan alynǵan birer mysal. Osy sıaqty qatelikter qazaqsha medısınalyq sózdikterde tolyp jatyr.
Meniń myna sózdikterimnen izdep kórińizder... Osy Termincom.kz foto degen jerge salǵam,Feısbýk paraqshamnan da izdeńiz...
Басқа пікірлерді көрсету