Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy jarıalaǵan «Qazaqy termınderdi halyq jasaıdy» atty respýblıkalyq baıqaýynyń 3-kezeńine Shúlenbaev Nurlan Qunypıaáulynyń usynǵan termın-nusqalary (2-bólim)
İ. Zatquraq bir-birimen jalǵasý qaǵıdaty men formasy MODULAR Robotics qurylymdaǵyshynyń MOSS toptamasyna Tolyǵyraq ...uqsas. Qurylymdaǵyshtyń basty tetikteri – kólemi jaǵynan birdeı teksheler, tek rettegishi bar módúl ǵana sary tústi qosarlanǵan tekshe túrinde jasalǵan. Olar bir-birimen arnaıy jalǵastyrǵysh tetik arqyly biriktirilgen. Basqa tústerdiń de maǵynalyq júgi bar. Kúshtem kók tústi teksheniń, ermejetek kógildir teksheniń, alǵysezgi men torqamaqtar ashyq jasyl teksheniń, syrtsezgi qyzyl teksheniń ishinde, al qýatqoıma tekshesi – qońyr jasyl, biriktirýshi teksheler – sary tústi.
İİ. «Pikirgóı» mamandyǵynyń aıasy ýaqyt ótken saıyn keńeıe beretinin dáleldep tur. Ielmendik pikirjıyn júrgizý – kishigirim gazet shyǵarýmen birdeı. Biraq ony jazatyn bir ǵana adam. Ielmenniń ózi ıelmen, túzetýshi, sarashy, beıneger jáne óńdeýshi bola alady. Gramatıka, stılısıka, HTML, SEO, ásemár tipti SMM pikirgóıdiń tophanasynda bolady. Ol óziniń pikirjıynyn túrli qysasqattar (zorymhattar) men aqpartutymnan saqtaýy qajet. Pikirgóıler – saýdasıpat «bilgishi». Maqala jazady, ony jarıalaıdy. Osymen bitti dep oılaısyz ba? Joq! Aýdıtorıa onyń maqalasyn oqyp, pikirlesý kerek. Osy úshin de pikirgóıler ǵalamtor-saýdasıpattyń máselelerimen tanysady: izdeý quraldary, áleýmettik jelilerdegi jarnama.
Eskertý! Habarlama qaldyrý úshin saıtqa kirý kerek.
Sarapshy mamandar
| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń |
|---|---|---|---|
| 1. | Авторлық блог | Ielmendik pikirjıyn | |
| 2. | Корректор | Túzetýshi | |
| 3. | Редактор | Sarashy | |
| 4. | Фотограф | Beıneger | |
| 5. | Дизайн | Ásemár | |
| 6. | Арсенел | Tophana | |
| 7. | Спам | Qysasqat (Zorymhat) | |
| 8. | Фишинг | Aqpartutym | |
| 9. | Интернет-маркетинг | Ǵalamtor-saýdasıpat | |
| 10. | Блогер | Pikirgóı |
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy jarıalaǵan «Qazaqy termınderdi halyq jasaıdy» atty respýblıkalyq baıqaýynyń 3-kezeńine Shúlenbaev Nurlan Qunypıaáulynyń usynǵan termın-nusqalary (1-bólim)
İ. Zatquraq bir-birimen jalǵasý qaǵıdaty men formasy MODULAR Robotics qurylymdaǵyshynyń MOSS toptamasyna Tolyǵyraq ...uqsas. Qurylymdaǵyshtyń basty tetikteri – kólemi jaǵynan birdeı teksheler, tek rettegishi bar módúl ǵana sary tústi qosarlanǵan tekshe túrinde jasalǵan. Olar bir-birimen arnaıy jalǵastyrǵysh tetik arqyly biriktirilgen. Basqa tústerdiń de maǵynalyq júgi bar. Kúshtem kók tústi teksheniń, ermejetek kógildir teksheniń, alǵysezgi men torqamaqtar ashyq jasyl teksheniń, syrtsezgi qyzyl teksheniń ishinde, al qýatqoıma tekshesi – qońyr jasyl, biriktirýshi teksheler – sary tústi.
İİ. «Pikirgóı» mamandyǵynyń aıasy ýaqyt ótken saıyn keńeıe beretinin dáleldep tur. Ielmendik pikirjıyn júrgizý – kishigirim gazet shyǵarýmen birdeı. Biraq ony jazatyn bir ǵana adam. Ielmenniń ózi ıelmen, túzetýshi, sarashy, beıneger jáne óńdeýshi bola alady. Gramatıka, stılısıka, HTML, SEO, ásemár tipti SMM pikirgóıdiń tophanasynda bolady. Ol óziniń pikirjıynyn túrli qysasqattar (zorymhattar) men aqpartutymnan saqtaýy qajet. Pikirgóıler – saýdasıpat «bilgishi». Maqala jazady, ony jarıalaıdy. Osymen bitti dep oılaısyz ba? Joq! Aýdıtorıa onyń maqalasyn oqyp, pikirlesý kerek. Osy úshin de pikirgóıler ǵalamtor-saýdasıpattyń máselelerimen tanysady: izdeý quraldary, áleýmettik jelilerdegi jarnama.
İ. Zatquraq bir-birimen jalǵasý qaǵıdaty men formasy MODULAR Robotics qurylymdaǵyshynyń MOSS toptamasyna Tolyǵyraq ...uqsas. Qurylymdaǵyshtyń basty tetikteri – kólemi jaǵynan birdeı teksheler, tek rettegishi bar módúl ǵana sary tústi qosarlanǵan tekshe túrinde jasalǵan. Olar bir-birimen arnaıy jalǵastyrǵysh tetik arqyly biriktirilgen. Basqa tústerdiń de maǵynalyq júgi bar. Kúshtem kók tústi teksheniń, ermejetek kógildir teksheniń, alǵysezgi men torqamaqtar ashyq jasyl teksheniń, syrtsezgi qyzyl teksheniń ishinde, al qýatqoıma tekshesi – qońyr jasyl, biriktirýshi teksheler – sary tústi.
İİ. «Pikirgóı» mamandyǵynyń aıasy ýaqyt ótken saıyn keńeıe beretinin dáleldep tur. Ielmendik pikirjıyn júrgizý – kishigirim gazet shyǵarýmen birdeı. Biraq ony jazatyn bir ǵana adam. Ielmenniń ózi ıelmen, túzetýshi, sarashy, beıneger jáne óńdeýshi bola alady. Gramatıka, stılısıka, HTML, SEO, ásemár tipti SMM pikirgóıdiń tophanasynda bolady. Ol óziniń pikirjıynyn túrli qysasqattar (zorymhattar) men aqpartutymnan saqtaýy qajet. Pikirgóıler – saýdasıpat «bilgishi». Maqala jazady, ony jarıalaıdy. Osymen bitti dep oılaısyz ba? Joq! Aýdıtorıa onyń maqalasyn oqyp, pikirlesý kerek. Osy úshin de pikirgóıler ǵalamtor-saýdasıpattyń máselelerimen tanysady: izdeý quraldary, áleýmettik jelilerdegi jarnama.
| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń |
|---|---|---|---|
| 1. | Элемент | Zatquraq | |
| 2. | Конструктор | Qurylymdaǵysh | |
| 3. | Серия | Toptama | |
| 4. | Модуль | Módúl | |
| 5. | Мотор | Kúshtem | |
| 6. | Сервожетек | Ermejetek | |
| 7. | Датчик | Alǵysezgi | |
| 8. | Камера | Torqamaq | |
| 9. | Сенсор | Syrtsezgi | |
| 10. | Аккумулятор | Qýatqoıma |
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Ekinshi týrǵa usynylǵan termınder
Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy jarıalaǵan «Qazaqy termınderdi halyq jasaıdy» atty respýblıkalyq baıqaýyna Shúlenbaev Nurlan Qunypıaáulynyń usynǵan termın-nusqalary.
Usynylǵan termınderdiń deni kóp maǵynaly deýge bolady. Sondyqtan olardyń árqaısysyna jeke Tolyǵyraq ...termın-nusqa tabý kerek bolady nemese barlyq maǵynasyn bir termınmen berý qajettiligi týady.
Bron sóziniń «bireýge berilgen jeńildik», «qorǵanysh qurysh saýyt» maǵynalary bar. Birinshisine «ıelenim» sózin berip, ekinshisine jińishke belgisiz «bron» sózin qaldyrǵan durys. Chat sózine «aýysjazba» sózin berer edim. Vızıtka sózin «tanysqy», «esimhat» retinde aýdarý úrdisi bar. Men «tanysqy» sózine basymdyq beremin. Bul sózdiń «kostúm» maǵynasyndaǵy da nusqasy bar eken. Bloger sózine «pikirgóı» sózin laıyq kóremin. Sebebi tilde –qor, -qoı, -ǵoı, -góı sózjasam jurnaqtary bar, jurnaqta da «aqyl aıtý» maǵynalyq reńk bar. Batereıa sóziniń de «qarýlar tizbegi (ásk.)», «jylý qurylǵysy (teh.)», «qýat qurylǵysy (teh.)» maǵynalary bar. Osylardyń bárine saı keletin qýatózek (qýatkóz) nusqasyn berýge bolar. Sýbsıdıaá sózi kóbine «súıemel qarjy, kómek qarjy, járdem qarjy» bolyp aýdarylady. Bul jerde «qaıta jańǵyrtýǵa kómek» maǵynasy baryn eskersek, oǵan «demqarjy» nusqasyn jón kóremin. Halyqta burynnan «nyspy qalý» sózi bar. Bankrot sózin osy tirkesti biriktirip «nyspyqalys», bankrotstvo sózin «nyspyqalý» retinde bersek. Qytaı qazaqtary bul sózdi «kúıreý» deıtin kórinedi. Kasa sóziniń birinshi maǵynasyna «qarjyjaı», ekinshi maǵynasyna «jıynqarjy» aýdarmasy saı keledi. Brıfıń sózi «qysqa, jedel konferensıa» maǵynasyn beredi. Olaı bolsa, bul sózge qysqa da nusqa «lezjıyn» sózin nusqalasaq. Deklarasıa sózin tıisinshe «maǵlumhat», «málimdeme», «maǵlumdama» syndy aýdarý úrdisi bar. Alaıda bul orystyń basqa da sózderiniń balamasy retinde berilip júr. Al óz tarapymnan bul sózge «jarıatabys» nusqasyn usynamyn. Nesi bar, keıbir sózderge berilgen nusqalar alǵashynda kózkórimge ersi kórinýi, dybystaýǵa yńǵaısyz bolýy múmkin. Alaıda qoldanys barysynda tilge sińip ketýi ǵajap emes. Ondaı sózderdi til ózi rettep otyrady.
Termınjasamdaǵy men basty nazarǵa alatyn talap – termınniń qysqa bolýy ári maǵynany dál berýi. Termın sóz negizgi, týyndy, birikken sózden jasalǵany jón. Belgili bir zatqa ataý berý úshin onyń san alýan qasıet-belgilerin (sapasyn, materıalyn, pishinin, t.b.) qatań eskerý qajet. Osy aıtqandar negizinde termınderge óz tarapymnan mynadaı nusqalar usynamyn:
Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy jarıalaǵan «Qazaqy termınderdi halyq jasaıdy» atty respýblıkalyq baıqaýyna Shúlenbaev Nurlan Qunypıaáulynyń usynǵan termın-nusqalary.
Usynylǵan termınderdiń deni kóp maǵynaly deýge bolady. Sondyqtan olardyń árqaısysyna jeke Tolyǵyraq ...termın-nusqa tabý kerek bolady nemese barlyq maǵynasyn bir termınmen berý qajettiligi týady.
Bron sóziniń «bireýge berilgen jeńildik», «qorǵanysh qurysh saýyt» maǵynalary bar. Birinshisine «ıelenim» sózin berip, ekinshisine jińishke belgisiz «bron» sózin qaldyrǵan durys. Chat sózine «aýysjazba» sózin berer edim. Vızıtka sózin «tanysqy», «esimhat» retinde aýdarý úrdisi bar. Men «tanysqy» sózine basymdyq beremin. Bul sózdiń «kostúm» maǵynasyndaǵy da nusqasy bar eken. Bloger sózine «pikirgóı» sózin laıyq kóremin. Sebebi tilde –qor, -qoı, -ǵoı, -góı sózjasam jurnaqtary bar, jurnaqta da «aqyl aıtý» maǵynalyq reńk bar. Batereıa sóziniń de «qarýlar tizbegi (ásk.)», «jylý qurylǵysy (teh.)», «qýat qurylǵysy (teh.)» maǵynalary bar. Osylardyń bárine saı keletin qýatózek (qýatkóz) nusqasyn berýge bolar. Sýbsıdıaá sózi kóbine «súıemel qarjy, kómek qarjy, járdem qarjy» bolyp aýdarylady. Bul jerde «qaıta jańǵyrtýǵa kómek» maǵynasy baryn eskersek, oǵan «demqarjy» nusqasyn jón kóremin. Halyqta burynnan «nyspy qalý» sózi bar. Bankrot sózin osy tirkesti biriktirip «nyspyqalys», bankrotstvo sózin «nyspyqalý» retinde bersek. Qytaı qazaqtary bul sózdi «kúıreý» deıtin kórinedi. Kasa sóziniń birinshi maǵynasyna «qarjyjaı», ekinshi maǵynasyna «jıynqarjy» aýdarmasy saı keledi. Brıfıń sózi «qysqa, jedel konferensıa» maǵynasyn beredi. Olaı bolsa, bul sózge qysqa da nusqa «lezjıyn» sózin nusqalasaq. Deklarasıa sózin tıisinshe «maǵlumhat», «málimdeme», «maǵlumdama» syndy aýdarý úrdisi bar. Alaıda bul orystyń basqa da sózderiniń balamasy retinde berilip júr. Al óz tarapymnan bul sózge «jarıatabys» nusqasyn usynamyn. Nesi bar, keıbir sózderge berilgen nusqalar alǵashynda kózkórimge ersi kórinýi, dybystaýǵa yńǵaısyz bolýy múmkin. Alaıda qoldanys barysynda tilge sińip ketýi ǵajap emes. Ondaı sózderdi til ózi rettep otyrady.
Termınjasamdaǵy men basty nazarǵa alatyn talap – termınniń qysqa bolýy ári maǵynany dál berýi. Termın sóz negizgi, týyndy, birikken sózden jasalǵany jón. Belgili bir zatqa ataý berý úshin onyń san alýan qasıet-belgilerin (sapasyn, materıalyn, pishinin, t.b.) qatań eskerý qajet. Osy aıtqandar negizinde termınderge óz tarapymnan mynadaı nusqalar usynamyn:
| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń |
|---|---|---|---|
| 1. | Бронь1.Брон2. | 1.Ielenim. 2. Bron | |
| 2. | Чат | Aýysjazba | |
| 3. | Визитка | Tanysqy (esimhat) | |
| 4. | Блогер | Pikirgóı | |
| 5. | Батерея | Qýatózek (qýatkóz) | |
| 6. | Субсидия | Demqarjy | |
| 7. | Банкрот, банкротство | Nyspyqalys, nyspyqalý | |
| 8. | Касса1.Касса2. | 1.Qarjyjaı. 2.Jıynqarjy | |
| 9. | Брифинг | Lezjıyn | |
| 10. | Декларация | Jarıatabys |
Qazaq tiliniń sózdik qory mol ekeni belgili. Qazaqtildi ortada bul sózder qoldanylyp ta júrgen bolar. Ony termındik deńgeıge kóterip otyrǵan Nurlan myrzaǵa alǵysymdy bildiremin.
Tanysqy vızıtkaǵa sátti balama
Qýatkóz jaqsy balama
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Dızaın-ásemár maǵan unady. Aıtýǵa jeńil, qulaqqa jaǵymdy estiledi. Maǵynasy da tolyq sáıkes kelip tur. Dızaınerdi qalaı ataımyz?! Ásemárshi álde ásemárger?!
Túzetýshi, sarashy buryn da boldy. Biraq belsendi qoldanysqa enbedi-aý!