"

ТЕК ТЕРМИНКОМ МҮШЕЛЕРІ ҒАНА ДАУЫС БЕРЕ АЛАДЫ! РТК 2026 жылғы 2-отырысында бекітілетін терминдер (жаратылыстану-математика бағыты)

№ САЛАСЫ ТЕРМИН САНЫ РЕТТІК САНЫ
1 Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған) 85 1-85
2 Тау-кен саласы терминдері (Қарағанды облысы әкімдігі ұсынған) 98 86-183
3 Мәшинежасау саласының терминдері (жеке азамат ұсынған) 84 184-267
4 Мұнай және газ өнеркәсібі («QazaqGaz Aimaq» ҰК ұсынған терминдер) 157 268-424
#Oryssha nusqasyQazaqsha nusqasyReıtıń
1.1) патогномоничный симптом, 2) специфический симптомtán belgi, spesıfıkalyq, patognomımonıkalyq sımptom
1) патогномоничный симптом, 2) специфический симптом
tán belgi, spesıfıkalyq, patognomımonıkalyq sımptom
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)spesıfıka (lat. species) – «túr, beıne, erekshelik»; sımptom (grek. σύμπτωμα (sýmptōma) – "belgi, kórinis".
Дефинициясы1. Patognomonıaályq sımptom – tek bir naqty aýrýǵa ǵana tán jáne sol aýrýdy dál kórsetetin belgi. Spesıfıkalyq sımptom – belgili bir aýrýǵa óte tán, biraq basqa jaǵdaılarda da kezdesýi múmkin sımptom. Ol dıagnozdy 100% dáleldemeıdi.
2. Etımologıasy: spesıfıka (lat. species) – «túr, beıne, erekshelik»; sımptom (grek. σύμπτωμα (sýmptōma) – "belgi, kórinis".
3. Ózbek: patognomonik simptom
4. Túrik: patognomonik semptom, spesifik semptom
5. Aǵylshyn: pathognomonic symptom
6. Nemis: pathognomonisches Symptom, spezifisches Symptom
7. Bekitilgen nusqasy: sımptom (2023), ózindik belgi (lıngv.) (2003)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń m.a. 2024 jylǵy 19 jeltoqsandaǵy № 108 buıryǵy. ... patognomonıkalyq sımptomdardyń sıpattamasy ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2026 jylǵy 24 aqpandaǵy № 15 buıryǵy. ... patognomonıkalyq sımptomdardyń sıpattamasy ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2020 jylǵy 12 qarashadaǵy № QR DSM - 188/2020 buıryǵy. ... patognomonıkalyq sımptomdardyń sıpattamasy ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2025 jylǵy 11 sáýirdegi № 35 buıryǵy. ... arnaıy dıagnostıkalyq test (spesıfıcheskıı dıagnostıcheskıı test) ...
5) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2025 jylǵy 11 aqpandaǵy № 7 buıryǵy. ... bıspesıfıkalyq oıyq jaraly kolıt (nespesıfıcheskıı ıazvennyı kolıt) ...
10. Usynystar: zańnama mátinderin, basqa tildegi aýdarmalardy, berilgen defınısıaálardy saralaı kele, " spesıfıkalyq, patognomımonıkalyq sımptom" termınderin berý usynylady.
-1
2.аггравация неумышленнаяoılamaı aggravasıaálaý, beısanaly aggravasıaá
аггравация неумышленная
oılamaı aggravasıaálaý, beısanaly aggravasıaá
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)aggravasıaá (lat. aggravatio) – "aýyrlaý", salmaqtaný".
Дефинициясы1. Oılamaı aggravasıaálaý – naýqastardyń shyn máninde bar aýrýdyń jeke belgilerin asyra kórsetýi. Munyń sebebi mazasyzdyq, qorqynysh, ózin-ózi gıpnozdaýdyń joǵarylaýy jáne/nemese kúdiktený bolýy múmkin.
2. Etımologıasy: aggravasıaá (lat. aggravatio) – "aýyrlaý", salmaqtaný".
3. Ózbek: beixtiyor aggravatsiya
4. Túrik: kasıtsız agravasyon/bilinçsiz agravasyon
5. Aǵylshyn: unintentional aggravation/unconscious aggravation.
6. Nemis: Unbeabsichtigte Aggravation nemese Unbewusste Aggravation.
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: –
10. Usynystar: atalǵan termınniń bekitilgen nusqasy, zańnamadaǵy qoldanysy ushyraspady. Saraptama qorytyndysy jan-jaqty qarastyra kele, usynýshy taraptyń "oılamaı aggravasıaálaý" termıni defınısıaány tolyq ashpaıdy. Bekitýge "beısanaly aggravasıaá" usynylady.
+1
3.агрессивный (пародонтит)ozbyr (parodontıt), agressıvti paradontıt
агрессивный (пародонтит)
ozbyr (parodontıt), agressıvti paradontıt
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)agresıa (lat. agressio) – «shabýyl».
Дефинициясы1. Ozbyr (parodontıt), agressıvti (paradontıt) – parodont tinderiniń qabyný aýrýy, ol joǵary agressıvtilikpen jáne jyldam progresıvti aǵymmen sıpattalady.
2. Etımologıasy: agresıa (lat. agressio) – «shabýyl».
3. Ózbek: agressiv parodontit
4. Túrik: agresif periodontit
5. Aǵylshyn: aggressive periodontitis
6. Nemis: Aggressive parodontitis
7. Bekitilgen nusqasy: agressıvti zattekter (2021)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Týrızm jáne sport mınıstriniń m.a. 2026 jylǵy 13 aqpandaǵy № 32 buıryǵy. ... agressıvti qysym, qarsy shabýyldar, pozısıalyq oıyn ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2020 jylǵy 22 jeltoqsandaǵy № QR DSM-313/2020 buıryǵy. ... sozylmaly agressıvti gepatıt ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Týrızm jáne sport mınıstriniń 2025 jylǵy 14 shildedegi № 129 buıryǵy. ... agressıvti shyǵýǵa jaýap ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2023 jylǵy 9 qańtardaǵy № 4 buıryǵy. ... Agressıvti naýqastardy qadaǵalap-qaraýdyń ...
10. Usynystar: 1. usynylǵan "ozbyr" sózi - syn esim, termındik sıpatqa ıe bola almaıdy; 2. tilimizde "ozbyr" sózi adamnyń minez-qulqyna baılanysty qoldanylatyn sóz (Ozbyr adam - zorlyq kórsetýshi, jábirleýshi (adam)). Medısına salasyndaǵy termındik tirkesterde "agressıvti" túrinde berilgen. Sol sebepti "ozbyr" sózin alyp tastaý nemese "paradontıt" termınimen tirkestirý arqyly "agressıvti paradontıt" dep bekitý usynylady.
-1
4.анальная инконтиненцияanýstyń ustaı almaýy, artqy ótistiń ustamaýy, anýstyń álsizdigi, anal ınkontınensıaásy, analdy ınkontınensıaá
анальная инконтиненция
anýstyń ustaı almaýy, artqy ótistiń ustamaýy, anýstyń álsizdigi, anal ınkontınensıaásy, analdy ınkontınensıaá
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)anýs (lat. anus (annus) – «saqına, sheńber, anýs»; ınkontınensıaá (lat. incontinentem) – "shektelmegen, ustamaıtyn, ózin ustamaıtyn".
Дефинициясы1. Artqy ótistiń ustamaýy – toq ishektegi nájisti erikti ustaýdyń ishinara nemese tolyq buzylýy, naýqastyń dáret alý áreketin basqara almaýymen sıpattalatyn buzylys.
2. Etımologıasy: anýs (lat. anus (annus) – «saqına, sheńber, anýs»; ınkontınensıaá (lat. incontinentem) – "shektelmegen, ustamaıtyn, ózin ustamaıtyn".
3. Ózbek: anal inkontinentsiya/najas tutolmaslik
4. Túrik: anal inkontinans-gaita inkontinansı
5. Aǵylshyn: anal incontinence/fecal incontinence
6. Nemis: Anale Inkontinenz (Stuhlinkontinenz)
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2025 jylǵy 17 aqpandaǵy № 9 buıryǵy. ... Artqy ótis arnasynyń qaterli isigi ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2023 jylǵy 7 maýsymdaǵy № 106 buıryǵy. ... Tik ishektiń, artqy ótistiń jáne artqy ótis ózeginiń joǵaryda ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń m.a. 2025 jylǵy 6 qarashadaǵy № 138 buıryǵy. ... Analdyq [artqy ótistiń] irińdik ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2024 jylǵy 5 sáýirdegi № 12 buıryǵy. ... aınalshyqtyń [anýstyń] jáne aınalshyq kanalynyń joǵaryda kórsetilgen ...
5) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2023 jylǵy 20 naýryzdaǵy № 41 buıryǵy. ... Artqy ótis jolyn kesýdiń basqa túrleri ...
10. Usynystar: saraptama qorytyndysy usynýshy taraptyń termınderiniń ishinen (anýstyń ustaı almaýy, artqy ótistiń ustamaýy, anýstyń álsizdigi, anal ınkontınensıaásy, analdy ınkontınensıaá) defınısıaáǵa sáıkes keletin "artqy ótistiń ustamaýy" termınin bekitýge usynady.
0
5.антидотantıdot, ýqaıtarǵy (2005)
антидот
antıdot, ýqaıtarǵy (2005)
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)antıdot (ej. grek. ἀντίδοτον) – "qarsy berilgen".
Дефинициясы1. Antıdot, ýqaıtarǵy – aǵzaǵa túsken ýdy nemese toksındi zalalsyzdandyrýǵa qabiletti, onyń zıandy áserin boldyrmaıtyn nemese aıtarlyqtaı álsiretetin dári.
2. Etımologıasy: antıdot (ej. grek. ἀντίδοτον) – "qarsy berilgen".
3. Ózbek: antidot/ziddizahar)
4. Túrik: antidot/panzehir
5. Aǵylshyn: antidote
6. Nemis: Antidot/Gegengift
7. Bekitilgen nusqasy: ýqaıtarǵy (2005), gomeopatıalyq antıdot (2021)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń 2020 jylǵy 7 shildedegi № 360-VI QRZ Kodeksi. ... hımıalyq zattardyń (vaksınalardyń, antıdottardyń) áseriniń ...
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 1999 jylǵy 24 maýsym N 398-I. ... medısınalyq antıdottar men emdeý quraldary ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2019 jylǵy 30 qyrkúıektegi № 721 qaýlysy. ... bıologıalyq jáne hımıalyq zattardyń (vaksınalar, antıdottar) áseriniń ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2010 jylǵy 25 aqpandaǵy № 123 Qaýlysy. ... Ovsúgen ekstra, e.k. (fenoksapropp-petıl+antıdot) ...
5) Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2019 jylǵy 30 mamyrdaǵy № 291 buıryǵy. ... bos ydystardy ýqaıtarǵyshtarmen óńdeý ...
10. Usynystar: zańnamalyq qujattarda "antıdot" termıni belsendi qoldanylǵan. Buryn bekitilgen, defınısıaáǵa tolyq sáıkes kelip turǵan "ýqaıtarǵy" termıni qoldanysqa túspegen deýge bolady. Sol sebepti "antıdot" termınin bekitýdi nemese "ýqaıtarǵy" termınin qaldyrýdy mamandarmen talqylaý usynylady.
+1
6.аортокоронарное шунтированиеkoronarlyq arterıany shýnttaý
аортокоронарное шунтирование
koronarlyq arterıany shýnttaý
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)koronarlyq (lat. corona) – "táj", "sheńber"; arterıa (grek. ἀρτηρία (artería) – "kúre tamyr"; shýnt (aǵylsh. shunt) – "aınalma jolǵa burý", "buryp jiberý".
Дефинициясы1. Koronarlyq arterıany shýnttaý – júrek bulshyqetine qan jetkizetin tamyrlar tarylǵan nemese bitelgen kezde jasalatyn operasıa.
2. Etımologıasy: koronarlyq (lat. corona) – "táj", "sheńber"; arterıa (grek. ἀρτηρία (artería) – "kúre tamyr"; shýnt (aǵylsh. shunt) – "aınalma jolǵa burý", "buryp jiberý".
3. Ózbek: Koronar arteriyani shuntlash
4. Túrik: koroner arter baypas ameliyatı
5. Aǵylshyn: Coronary artery bypass grafting

6. Nemis: Koronare Bypass-Operation
7. Bekitilgen nusqasy: koronaroangıoplastıka (2017)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2025 jylǵy 9 qańtardaǵy № 152-VIII QRZ. ... koronarlyq stentter ...
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2025 jylǵy 14 shildedegi № 206-VIII QRZ. ... arterıalyq gıpertonıany, júrektiń ıshemıaályq aýrýyn ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2008 jylǵy 24 qazandaǵy N 983 Qaýlysy. ... shýnttaýshy reaktor salýǵa ...
10. Usynystar: termınge berilgen defınısıaány, bekitilgen termınderdi, basqa tildegi aýdarmalaryn eskere kele, "koronarlyq arterıany shýnttaý" termınin bekitýdi usynamyz.
-1
7.ассоциированные клинические состоянияassosırlengen klınıkalyq jaǵdaılar, aralas klınıkalyq jaǵdaılar
ассоциированные клинические состояния
assosırlengen klınıkalyq jaǵdaılar, aralas klınıkalyq jaǵdaılar
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)assosırlengen (lat. associatio) – "biriktirý", "qosý", "baılanystyrý"; klınıkalyq (grek. klinikē (τέχνη) – "naýqastyń tósegi janyndaǵy (emdeý óneri)".
Дефинициясы1. Assosırlengen klınıkalyq jaǵdaılar, aralas klınıkalyq jaǵdaılar – belgili bir negizgi aýrýmen patogenetıkalyq, etıologıalyq nemese statısıkalyq turǵydan baılanysty, sol aýrýdyń aǵymynda nemese nátıjesinde damıtyn qatar júretin patologıalyq jaǵdaı.
2. Etımologıasy: assosırlengen (lat. associatio) – "biriktirý", "qosý", "baılanystyrý"; klınıkalyq (grek. klinikē (τέχνη) – "naýqastyń tósegi janyndaǵy (emdeý óneri)".
3. Ózbek: assotsiatsiyalangan klinik holatlar
4. Túrik: ilişkili klinik durumlar
5. Aǵylshyn: associated clinical conditions
6. Nemis: Assoziierte klinische Zustände
7. Bekitilgen nusqasy: klınıkalyq ólim (2023)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2022 jylǵy 24 naýryzdaǵy № QR- DSM-27 buıryǵy. ... Eresekterdiń T-jasýshaly leıkozy/leıkemıaásy (HTLV-1-assosırlengen) ...
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2018 jylǵy 28 jeltoqsandaǵy № 208-Vİ QRZ ... klınıkalyq mamandyqqa jáne olardy klınıkalyq praktıkaǵa ...
3) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2020 jylǵy 7 shildedegi № 361-VI QRZ ... klınıkalyq zertteýler júrgizý ...
10. Usynystar: basqa tildegi aýdarmalaryna nazar aýdara otyryp, "assosırlengen klınıkalyq jaǵdaılar" termınin bekitýdi usynamyz.
-1
8.биопотенциалы фоновыеsaldarlyq bıoqarymdar, saldarlyq bıopotensıaálar, fondyq bıopotensıaldar
биопотенциалы фоновые
saldarlyq bıoqarymdar, saldarlyq bıopotensıaálar, fondyq bıopotensıaldar
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)bıopotensıa (grek. bios (βίος) – "ómir", (latyn. potentia) – "kúsh", "qýat", "múmkindik", "qabilet".
Дефинициясы1. Saldarlyq bıoqarymdar, saldarlyq bıopotensıaálar, fondyq bıopotensıaldar – aǵzanyń tynyshtyq kúıinde nemese aıqyn syrtqy titirkendirgishsiz tirkeletin, turaqty ne baıaý ózgeretin bazalyq bıoelektrlik belsendilik.
2. Etımologıasy: bıopotensıa (grek. bios (βίος) – "ómir", (latyn. potentia) – "kúsh", "qýat", "múmkindik", "qabilet".
3. Ózbek: fon biopotensiallari
4. Túrik: arka plan biyopotansiyeller

5. Aǵylshyn: background biopotentials
6. Nemis: Biopotenziale im Hintergrund
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy 2002 jylǵy 3 qańtar N 1 ... sebep-saldarlyq baılanysty ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2017 jylǵy 1 shildedegi № 409 qaýlysy ... Memlekettik Eltańbasynyń fondyq beınesi salynǵan ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2015 jylǵy 3 sáýirdegi № 196 qaýlysy ... fondyq ekologıalyq zertteýlerdi uıymdastyrý ...
10. Usynystar: termınge berilgen defınısıaá men basqa tilderdegi aýdarmalaryn eskere otyryp, "fondyq bıopotensıaldar" termınin bekitýdi usynamyz.
+1
9.бледностьqýqyldaný, bozǵylt, bozarý, qýańqylyq
бледность
qýqyldaný, bozǵylt, bozarý, qýańqylyq
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)–
Дефинициясы1. Qýqyldaný, bozǵylt, bozarý, qýańqylyq – teri nemese shyryshty qabat túsiniń qalyptydan ashyq, sarǵysh nemese surǵylt reńkke aýysýy; qan aınalymynyń nemese gemoglobın deńgeıiniń tómendiginen paıda bolýy múmkin.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: oqarish
4. Túrik: solgunlaşma
5. Aǵylshyn: paleness
6. Nemis: Rötung, Blässe
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń 2004 jylǵy 3 aqpandaǵy N 525 Zańy ... bozǵylt-qyzyl súrekti ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2010 jylǵy 19 qarashadaǵy N 1219 Qaýlysy ... teriniń tússizdenýi/bozarýy ...
Eýrazıalyq ekonomıkalyq komısıa Keńesiniń 2020 jylǵy 4 qyrkúıektegi № 67 sheshimi ... teriniń bozarýyna bıoanalız ...
Qazaqstan Respýblıkasy İshki ister mınıstriniń 2022 jylǵy 18 mamyrdaǵy № 355 buıryǵy ... bozarýy ...
10. Usynystar: termınge berilgen anyqtamany negizge ala otyryp, "bozarý" nusqasyn bekitýdi usynamyz.
+1
10.блокада, блокаторtejegish, bógegish, toqtatqysh, bógeme
блокада, блокатор
tejegish, bógegish, toqtatqysh, bógeme
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)–
Дефинициясы1. Tejegish, bógegish, toqtatqysh, bógeme – belgili bir júıke ımpúlsiniń, fızıologıalyq ótkizgishtiktiń nemese reseptorlyq áserdiń ýaqytsha ne turaqty túrde bógelýi nemese tejelýi.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: tormoz, to‘siq, to‘xtatgich
4. Túrik: fren, engelleyici, duraklatıcı
5. Aǵylshyn: brake, stop, obstacle
6. Nemis: Hemmer, Blocker, Stopper
7. Bekitilgen nusqasy: gıdratqa qarsy tejegishter (2024), diriltoqtatqysh (2019), Blokada, qorshaý (tarıh) (1971)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Ónerkásip jáne qurylys mınıstriniń m.a. 2026 jylǵy 14 qańtardaǵy № 10 buıryǵy ... Joǵary jıilikti bógegish ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Ónerkásip jáne qurylys mınıstriniń 2026 jylǵy 6 sáýirdegi № 148 buıryǵy ... Joǵary jıilikti bógegish ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2014 jylǵy 30 mamyrdaǵy № 582 qaýlysy. ... tejegish júıeni, gıdrotirkeýdi salý jáne aıdaý ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2023 jylǵy 21 qyrkúıektegi № 821 qaýlysy. ... ot bógegishpen jabdyqtalǵan ...
5) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy 2001 jylǵy 26 jeltoqsan N 1707. ... Toqtatqysh bólshekteriniń R4-080 j-m 50 jınaqtaýyshy ...
10. Usynystar: zańnamadaǵy qoldanysyn, basqa tilderdegi aýdarmasyn, anyqtamasyn eskere kelip, "bógegish" nusqasyn bekitýdi usynamyz.
-1
11.бляшкаbláshka, túıinshe, túımedaq, túıindaq, túıirtpek (2005), túıin (2024)
бляшка
bláshka, túıinshe, túımedaq, túıindaq, túıirtpek (2005), túıin (2024)
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)–
Дефинициясы1. Bláshka, túıinshe, túımedaq, túıindaq, túıirtpek, túıin – shyryshty qabatta, teride nemese qan tamyrlary qabyrǵasynda shektelgen, kóterińki ornalasqan, tyǵyz nemese ınfıltratıvti túzilis túrinde baıqalatyn patologıalyq ózgeris.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: blyashka, tuguncha, tuganak, tuguncha, tuguncha
4. Túrik: plak, düğüm, papatya, düğüm, düğüm, düğüm
5. Aǵylshyn: plaque, nodule, chamomile, nodule, knot
6. Nemis: Plaque, Knoten, Kamille, Knoten, Knoten, Knoten, Knoten
7. Bekitilgen nusqasy: túıirtpek (2005)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2024 jylǵy 24 shildedegi № 257 buıryǵy. ... Bláshka-quraýshy ...
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Strategıalyq josparlaý jáne reformalar agenttigi Ulttyq statısıka búrosy Basshysynyń 2026 jylǵy 22 qańtardaǵy № 5 buıryǵy ... túıinshekteý quraldarynyń ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2025 jylǵy 14 mamyrdaǵy № 339 qaýlysy. ... túıirtpektelýimen júredi ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2026 jylǵy 30 naýryzdaǵy № 106 buıryǵy ... Dárilik túımedaq ...

10. Usynystar: termınge berilgen anyqtamaǵa, zań mátinderindegi qoldanysyna súıene otyryp, "túıirtpek" nusqasyn bekitýdi usynamyz.
-1
12.бронхиальная астмаbronhty astma, bronhylyq demikpe, bronhtyq demikpe, bronh demikpesi (2017)
бронхиальная астма
bronhty astma, bronhylyq demikpe, bronhtyq demikpe, bronh demikpesi (2017)
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)bronhy (grek. βρόγχος (brónkhos) – "keńirdek", "tynys joly"; astma (grek. ἆσθμα (ásthma) – "entigý", "tynystyń tarylýy", "tunshyǵý".
Дефинициясы1. Bronhty astma, bronhylyq demikpe, bronhtyq demikpe, bronh demikpesi – ımýndyq-qabynýlyq mehanızmderge negizdelgen, bronh qabyrǵasynyń isinýi, tegis bulshyqetteriniń túıilýi jáne shyryshtyń artyq bólinýi nátıjesinde tynys joldarynyń ýaqytsha tarylýymen ótetin sozylmaly aýrý.
2. Etımologıasy: bronhy (grek. βρόγχος (brónkhos) – "keńirdek", "tynys joly"; astma (grek. ἆσθμα (ásthma) – "entigý", "tynystyń tarylýy", "tunshyǵý".
3. Ózbek: bronxial astma
4. Túrik: bronşiyal astım
5. Aǵylshyn: bronchial asthma
6. Nemis: Asthma bronchiale
7. Bekitilgen nusqasy: balalar bronh demikpesi (2019)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2026 jylǵy 3 sáýirdegi № 120 buıryǵy ... kásiptik astma jáne basqa da aýrýlar ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2020 jylǵy 6 qarashadaǵy № QR DSM-185/2020 buıryǵy ... demikpesi - aýyr nysan; bronhoektatıkalyq aýrý ...
3) Astana qalasy máslıhatynyń 2025 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy № 373/48 sheshimi ... Bronh demikpesi Dıspanserlik esepte turǵan azamattardyń barlyq sanattary Jeke kóteralmaý ...
4) Eýrazıalyq ekonomıkalyq komısıa alqasynyń 2020 jylǵy 14 qańtardaǵy № 1 usynymy ... bronh demikpesin jáne eresekterde ókpeniń sozylmaly obstrýksıaályq aýrýyn emdeý ...
10. Usynystar: basqa tilderdegi aýdarmalaryn, zańnama mátinderindegi qoldanysyn, bekitilgen termınderdi eskere otyryp, bekitilgen "bronh demikpesi" nusqasyn qaldyrýdy usynamyz.
+1
13.бронхоэктатическая болезньbronhoektatıkalyq aýrý, bronh keńeıýi, bronhektazıaályq aýrý, bronhektazdyq aýrý
бронхоэктатическая болезнь
bronhoektatıkalyq aýrý, bronh keńeıýi, bronhektazıaályq aýrý, bronhektazdyq aýrý
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)bronh (grek. βρόγχος (brónkhos) – "keńirdek", "tamaq", "tynys joly"; ektaz (gr. ἔκτασις (éktasis) – "keńeıý", "sozylý".
Дефинициясы1. Bronhoektazdyq aýrý, bronh keńeıýi, bronhektazıaályq aýrý, bronhektazdyq aýrý – bronh qabyrǵasynyń qabyný-destrýktıvtik ózgeristeri saldarynan olardyń turaqty, qaıtymsyz keńeıýimen sıpattalatyn, irińdi qaqyryqtyń bólinýi, sozylmaly jótel jáne tynys jetkiliksizdigimen ótetin ókpeniń sozylmaly aýrýy.
2. Etımologıasy: bronh (grek. βρόγχος (brónkhos) – "keńirdek", "tamaq", "tynys joly"; ektaz (gr. ἔκτασις (éktasis) – "keńeıý", "sozylý".
3. Ózbek: bronxoektatik kasallik
4. Túrik: bronşektatik hastalık
5. Aǵylshyn: bronchiectatic disease
6. Nemis: Bronchiektasen
7. Bekitilgen nusqasy: bronhtar (2023)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2022 jylǵy 23 aqpandaǵy № QR DSM-17 buıryǵy. ... Bronhoektatıkalyq aýrý ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2020 jylǵy 6 qarashadaǵy № QR DSM-185/2020 buıryǵy. ... bronhoektatıkalyq aýrý - aýyr, gormonǵa táýeldi nysan ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2025 jylǵy 17 aqpandaǵy № 9 buıryǵy. ... bronhylar týberkýlezi ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Kólik mınıstriniń m.a. 2026 jylǵy 4 aqpandaǵy № 35 buıryǵy ... bronh demikpesiniń ustamalaryn basý úshin ...
5) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2026 jylǵy 6 qańtardaǵy № 2 buıryǵy ... bronhoskopıaá kabınetteri ...
10. Usynystar: termınge berilgen anyqtamany, basqa tildegi aýdarmalaryn, zańnama mátinindegi qoldanysyn eskere otyryp, "bronhoektatıkalyq aýrý" nusqasyn bekitýdi usynamyz.
-1
14.вегетацияósindi, ósip óný, vegetasıa (2017)
вегетация
ósindi, ósip óný, vegetasıa (2017)
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)vegetasıa (latyn. vegetare) – "jandandyrý", "tiriltý", "kúsh berý".
Дефинициясы1. Ósindi, ósip óný, vegetasıa – organızmniń (kóbinese ósimdiktiń) ósýi men damýyn qamtamasyz etetin tirshilik áreketteriniń jıyntyǵy.
2. Etımologıasy: vegetasıa (latyn. vegetare) – "jandandyrý", "tiriltý", "kúsh berý".
3. Ózbek: o‘sish, vegetatsiya
4. Túrik: bitkileşme
5. Aǵylshyn: growth, vegetation
6. Nemis: Vegetation
7. Bekitilgen nusqasy: vegetasıa (2017)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń m.a. 2026 jylǵy 27 qańtardaǵy № 34 buıryǵy ... vegetasıalyq kezeń ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń m.a. 2025 jylǵy 15 sáýirdegi № 108 buıryǵy ... vegetasıa kezeńinde ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Sý resýrstary jáne ırrıgasıaá mınıstriniń m.a. 2025 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy № 334-NQ buıryǵy ... osy vegetasıalyq kezeń ishinde ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2021 jylǵy 23 jeltoqsandaǵy № 923 qaýlysy. ... kadrlardyń ósip-ónýine qol jetkiziledi ...
5) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2009 jylǵy 17 shildedegi N 1087 Qaýlysy. ... jasyl jelekterdiń ósip-ónýine áser etetin topyraqtyń quramy qatty buzylǵan ...
6) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2005 jylǵy 25 naýryzdaǵy N 267 Qaýlysy. ... birqalypty ósip-óný deńgeıine deıin qalpyna keltirý ...
10. Usynystar: termınge berilgen anyqtamany negizge ala otyryp, qazaq tilindegi "ósip óný" nusqasyn bekitýdi usynamyz.
-1
15.венозное давлениеvenozdy qysym, venalyq qysym
венозное давление
venozdy qysym, venalyq qysym
Medısına (terapıa) salasy termınderi (QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan)vena (latyn. vena) – "kóktamyr", "qan tamyry".
Дефинициясы1. Venozdy qysym, venalyq qysym – kóktamyrlardaǵy qannyń tamyr qabyrǵasyna túsiretin qysymy. Bul qysym júrekke qaıtyp keletin venalyq qan aǵysynyń deńgeıin jáne júrektiń oń júrekshesine qannyń tolýyn sıpattaıdy.
2. Etımologıasy: vena (latyn. vena) – "kóktamyr", "qan tamyry".
3. Ózbek: venoz bosim
4. Túrik: venik basınç
5. Aǵylshyn: venous pressure
6. Nemis: Venöser Druck
7. Bekitilgen nusqasy: uńǵytúp qysymy (2025), venalyq jetispeýshilik (2024)
8. Qoldaný salasy: Medısına
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2026 jylǵy 24 aqpandaǵy № 18 buıryǵy ... Venozdy qandy, qan plazmasyn alý ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2025 jylǵy 9 qyrkúıektegi № 90 buıryǵy ... venozdyq qandy ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2025 jylǵy 21 shildedegi № 476 buıryǵy ... Pedıatrıalyq ortalyq venozdyq kateter ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2007 jylǵy 25 jeltoqsandaǵy N 1283 Qaýlysy. ... Qysymdy deńgeılestirýshiler ...
5) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2005 jylǵy 26 tamyzdaǵy N 884 Qaýlysy. ... Ishki valúta rynogyna kórsetilgen qysym ...
10. Usynystar: bekitilgen termınderdi, basqa tildegi aýdarmalardy, anyqtamany eskere otyryp, "venalyq qysym" nusqasyn bekitýdi usynamyz.
+1
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Eskertý! Habarlama qaldyrý úshin saıtqa kirý kerek.