Ұсыныстар беру үшін сайтқа орналастырылған терминдер туралы
1) бейнесигнал - видеосигнал
Видео деген сөзге байланысты түсіндірмелерге тоқталсақ:
1) Толығырақ ...бейнеақпараттарды сақтаумен, көрсетумен байланысты және бейнефильмдер шығару және прокатқа беруге қатысты өнер саласы;
2) бейнемагнитофон, ДВД-плеер;
3) бейнефильм; кез келген бейнежазба;
4) ақпараттың техникалық құралдармен өңдеуге қажетті түрде берілген визуалды нұсқасы. Кейінгі жылдары «бейнебаян», «бейне түсірілім» сияқты көптеген сөздің құрамындағы «бейне» сөзі «video» орнына қатар қолданылып жүр (Қазақ тілінің кірме сөздер сөздігі / Құрастырғандар: Ш. Құрманбайұлы, С.Исақова, Б.Мизамхан және т.б. Алматы: «Ұлттық аударма бюросы» қоғамдық қоры, 2019. – 596 б.).
Сайтта ұсынылған бейнесигнал деген баламасын қолдаймын;
2) қарама-қарсы мәмілелер немесе екіжақты мәмілелер - встречная сделка:
Қазақша-орысша сөздікте ол «ыңғайласпа мәміле" деп аударылған (https://sozdik.kz/ru/)" target="_blank">https://sozdik.kz/ru/);
Еліміздің Азаматтық процестік кодексінде ұқсас термин "встречный иск» кездеседі. Оның аудармасы - қарсы талап қою;
Кейбір дереккөзде оған мәмілеге сәйкес өтелмеген бөлігінен келетірілетін шығынды азайту мақсатында кері мәміле жасау деп анықтама берілген. Яғни жасалған мәмілеге қарсы шарт қоя отырып, оны қайта бастау.
Алаңда ұсынылған баламасын қарсы мәміле деп алған дұрыс.
Qaıyrly kún. Osy vıdeoǵa qatysty ortaq pikir joq. Biraq halyq ony beıne dep qabyldap ketkeli qashan. Sondyqtan mamandardyń tolyq maǵynasyn ashpaıdy degenine qaramastan beıne dep qoldanǵan durys dep oılaımyn. Sosyn sıgnal-dabyl emes pe?
Maral Júnisbekqyzy atap ótkendeı, sıgnal termıniniń dabyl dep bekitilgen nusqalary bar. 2006 jyly dabyl (qaýipsizdik) — sıgnal dep bekitilse, 2008 jyly dabyl (ekon.qylmys) — trevoga dep bekitilgen. 2015 jyly analogty Tolyǵyraq ...dabyl — analogovyı sıgnal dep bekitilgen. Al beınedabyl sózine toqtalsaq, mádenıet jáne óner kategorıasynda beınedabyldy óshirý — gashenıe vıdeosıgnala, beınedabyldy retteý — regılýrovka vıdeosıgnala, beınedabyldy jazý — zapıs vıdeosıgnala degen sıaqty nusqada usynylǵan.
Alaıda bir bekitilgen termın qaıta bekitilip jatqan jaǵdaı da kezdesedi. Mysaly, analogovyı sıgnal 2015 jyly analogty dabyl dep bekitilgenimen, 2022 jyly dál osy termın analogti sıgnal dep qaıta bekitilipti. Birese dabyl, birese sıgnal dep bekitilip júr.
Tól tilimizge sińisip kele jatqan beıne sózi durys aýdarma dep oılaımyn.Al sıgnaldy nege aýdarmasyn ıakı dabyldy qoldanbasqa?! Tilge jeńil hám jaqyndyq bar.