| 1. | автониппель | автоемік | автониппельавтоемікДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)авто (көне грек. αὐτός) – "өзі". Дефинициясы1. Автоемік – спорттық техникалар мен жабдықтардың (велосипед, автокөлік шинасы, кейбір спорттық доптар) камераларына ауа жіберуге арналған әмбебап, қысымды жақсы ұстайтын клапан түрі.
2. Этимологиясы: авто (көне грек. αὐτός) – "өзі".
3. Өзбек: avtomobil shinalari nipeli
4. Түрік: araba lastik supabı
5. Ағылшын: car tire valve
6. Неміс: Autoreifenventil
7. Бекітілген нұсқасы: автотартқыш (2024)
8. Қолдану саласы: Жеңіл және тоқыма өнеркәсібі, Дене тәрбиесі және спорт, Электроника, радиотехника және байланыс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2020 жылғы 26 маусымдағы № 348-VI ҚРЗ ... халықаралық автомобиль ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... ниппельді қосынды нақышты ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... сым мен ниппельдер ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер (аударма, түсіндірме, заңнамадағы қолданысы) басшылыққа алынып, «автоемік» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 2. | аргинин | аргинин | аргининаргининДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)аргинин (гр. ἀργός) – "жылтыр", "ақ".Дефинициясы1. Аргинин – азот оксидінің түзілуін стимуляциялау арқылы қан айналымын және бұлшықет жұмысын қолдауға бағытталған спорттық қоспаларда қолданылатын амин қышқылы.
2. Этимологиясы: аргинин (гр. ἀργός) – "жылтыр", "ақ".
3. Өзбек: arginin
4. Түрік: arjinin
5. Ағылшын: arginine
6. Неміс: Arginin
7. Бекітілген нұсқасы: –
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің 2020 жылғы 9 қарашадағы № 612 бұйрығы ... Триптофан, Валин, Аргинин, Аланин ...
2) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2019 жылғы 15 шілдедегі № ҚР ДСМ-104 бұйрығы ... Глутаргин, Аргинин ...
3) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2022 жылғы 1 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-150 бұйрығы ... Аргинин ...
10. Ұсыныстар: терминнің қолданысы, заңнамада берілуі, басқа тілдердегіа аудармалары басшылыққа алынып, «аргинин» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 3. | ботинки для конькового хода | конькилік жүріске арналған бәтеңке | ботинки для конькового ходаконькилік жүріске арналған бәтеңкеДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)коньки (көне слав. конёк) – "ат". Дефинициясы1. Конькилік жүріске арналған бәтеңке – скейтинг техникасындағы итеріліс пен тұрақтылықты арттыру үшін жасалған қатты табанды және жоғары бүйірлік қолдауы бар арнайы шаңғы аяқ киімі.
2. Этимологиясы: коньки (көне слав. конёк) – "ат".
3. Өзбек: konki uchish etiklari
4. Түрік: kayak pateni botları
5. Ағылшын: skate ski boots
6. Неміс: Schlittschuhe
7. Бекітілген нұсқасы: жүрісжолының аяқталуы (2022), шаңғы бәтеңкесi (2019), гравитациялық бәтеңкелер (2019)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс, Ауыл шаруашылығы
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 3 ақпандағы N 525 Заңы ... доңғалақты конькилер ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... бекiтiлген конькилерi бар ...
3) Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 3 қарашадағы № 346-IV Заңы ... конькилер ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, «конькилік жүріске арналған бәтеңке» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 4. | ботинки забродные | өткел бәтеңкесі | ботинки забродныеөткел бәтеңкесіДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)ботинка (фр. botte) – "етік". Дефинициясы1. Өткел бәтеңкесі – су айдындарының таяз бөліктерінде жүруге арналған, су өткізбейтін не тез құрғайтын материалдан жасалған, табаны таймайтын, арнайы забродтық костюммен бірге қолданылатын берік аяқ киім.
2. Этимологиясы: ботинка (фр. botte) – "етік".
3. Өзбек: suvga kirish etiklari
4. Түрік: su geçiş botu
5. Ағылшын: wading boots
6. Неміс: Watstiefel
7. Бекітілген нұсқасы: шаңғы бәтеңкесi (2019), өткел (2021)
8. Қолдану саласы: Көлік және қатынас жолдары, Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Атырау облысы Атырау қалалық мәслихатының 2011 жылғы 12 мамырдағы N 281 және Атырау қалалық әкімдігінің 2011 жылғы 10 мамырдағы N 708 бірлескен шешімі мен қаулысы ... № 1 өткелге ...
2) Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 шілдедегі N 55-IV Заңы ... Теміржол өткелдерінен ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... шаңғы бәтеңкелері ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректерді (қолданысын, аудармаларын) басшылыққа ала отырып, «өткел бәтеңкесі» нұсқасын ұсынамыз.
| 0 |
| 5. | бриджи | бриджи | бриджибриджиДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)бриджи (ағыл. breeches) – "тізеге дейінгі шалбар". Дефинициясы1. Бриджи – спортта тізеге дейін немесе сәл төмен түсетін, қозғалыс еркіндігін қамтамасыз ететін, жеңіл әрі созылмалы матадан тігілген қысқа спорттық шалбар түрі.
2. Этимологиясы: бриджи (ағыл. breeches) – "тізеге дейінгі шалбар".
3. Өзбек: bridjilar
4. Түрік: briç
5. Ағылшын: breeches
6. Неміс: Reithosen
7. Бекітілген нұсқасы: –
8. Қолдану саласы: Жеңіл және тоқыма өнеркәсібі, Дене тәрбиесі және спорт
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 21 шілдедегі № 441 қаулысы ... бриджилер және шолақ шалбарлар ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... бриджилер және шолақ шалбарлар ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2025 жылғы 9 қаңтардағы № 152-VIII ҚРЗ ... шалбарлар және бриджи ...
10. Ұсыныстар: сөздің өзбек, түрік, ағылшын және неміс тілдеріндегі аудармаларын ескере отырып, қазақ тілінде «бриджи» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 6. | брюки вратарские | қақпашы шалбары | брюки вратарскиеқақпашы шалбарыДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)брюки (фр, "bragues", көне герм."brōka") – "шалбар", "аяққа киілетін киім".Дефинициясы1. Қақпашы шалбары – қақпашыларға арналған, соққылардан, құлаудан және сырғанаудан қорғау үшін арнайы жұмсартылған төсемдері бар, серпімді әрі берік материалдан жасалған спорттық шалбар.
2. Этимологиясы: брюки (фр, "bragues", көне герм."brōka") – "шалбар", "аяққа киілетін киім".
3. Өзбек: darvozabon shimlari
4. Түрік: kaleci pantolonu
5. Ағылшын: goalkeeper pants
6. Неміс: Torwart-Hose
7. Бекітілген нұсқасы: голкипер;қақпашы (2019), кеңбалақ шалбар (индустрия) (2015)
8. Қолдану саласы: Жеңіл және тоқыма өнеркәсібі, Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрінің 2025 жылғы 9 маусымдағы № 82 бұйрығы ... Қақпашыға арналған свитер ...
2) Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2025 жылғы 16 шiлдедегi № 524 қбпү бұйрығы ... Қақпашы киім нысаны ...
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 19 наурыздағы № 7-1/247 бұйрығы. ... Шалбары бар парадтық китель ...
4) Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 3 ақпандағы N 525 Заңы ... төменгi бөлiгiне арналған және шалбар ...
10. Ұсыныстар: өзбек, түрік, ағылшын және неміс тілдеріндегі аудармалары мен заңнамадағы қолданысы ескеріліп, «қақпашы шалбары» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 7. | брюки-шорты | шорт-шалбар | брюки-шортышорт-шалбарДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)брюки (фр. "bragues", көне герм. "brōka") – "шалбар"; шорт (ескі ағылш. sceort) – "қысқа". Дефинициясы1. Шорт-шалбар – спортта қолданылатын, тізеден жоғары немесе тізе деңгейінде аяқты еркін қозғалтуға мүмкіндік беретін қысқа шалбар, көбінесе жеңіл және серпімді матадан тігілген, жаттығу немесе жарыс кезінде қозғалысқа икемділік беретін спорттық киім.
2. Этимологиясы: брюки (фр. "bragues", көне герм. "brōka") – "шалбар"; шорт (ескі ағылш. sceort) – "қысқа".
3. Өзбек: short-shim
4. Түрік: şort-pantolon
5. Ағылшын: shorts-pants
6. Неміс: Shorts-Hose
7. Бекітілген нұсқасы: кеңбалақ шалбар (индустрия) (2015)
8. Қолдану саласы: Жеңіл және тоқыма өнеркәсібі, Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 3 ақпандағы N 525 Заңы ... юбка-шалбар ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... пиджактар, блайзерлер, шалбарлар, көкірекшесі ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2025 жылғы 9 қаңтардағы № 152-VIII ҚРЗ ... шалбарлар және бриджи ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректерді басшылыққа ала отырып, тура аударманың орнына жеңіл және тоқыма өнеркәсібінде қолданысқа ие "келтекей" сөзі ұсынылады.
| 0 |
| 8. | булава гимнастическая | гимнастикалық ұршық | булава гимнастическаягимнастикалық ұршықДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)гимнастика (гр. γυμναστική) – "жаттығу өнері", "денені жаттықтыру".Дефинициясы1. Гимнастикалық ұршық– көркем гимнастикада жұппен орындалатын техникалық және көрсетілімдік элементтерге арналған арнайы спорттық снаряд.
2. Этимологиясы: гимнастика (гр. γυμναστική) – "жаттығу өнері", "денені жаттықтыру".
3. Өзбек: gimnastik tayoqcha (bułava)
4. Түрік: ritmik jimnastik topuzu
5. Ағылшын: rhythmic gymnastics club
6. Неміс: Gymnastikkeule
7. Бекітілген нұсқасы: гимнастика (2019), ат үстіндегі гимнастика (2022), ұршық тәрізді (2017)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Мәдениет және өнер
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 21 шілдедегі N 306 Заңы ... гимнастикалық снарядтарды ...
2) Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 3 қарашадағы № 346-IV Заңы ... гимнастика жабдықтары ...
3) Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 7 желтоқсандағы N 220-IV Заңы ... Гимнастика (FIG) ...
10. Ұсыныстар: өзбек, түрік, ағылшын және неміс тілдеріндегі аудармалары ескеріліп, "гимнастикалық ұршық" нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 9. | валенки | пима, киіз байпақ | валенкипима, киіз байпақДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)–Дефинициясы1. Пима – қой, сиыр, ешкі, қоян, түйе жүнінің қоспасынан және басқа жануарлардың жүнінен немесе жасанды жүннен басылған жылы киіз етік. Құрғақ қармен жүру үшін пайдаланылады. Пима мен валенкидің айырмашылығы: (валенки) қой жүнін (көбіне табиғи жүн) бу, қысым және ысқылау арқылы біртұтас етіп жасайтын, тігіссіз, киізден дайындалатын дәстүрлі қысқы аяқкиім; пима – жүннен (қой жүні немесе аралас талшықтар) өндірістік киізден тігілетін немесе қалыпқа келтірілетін, табаны бөлек жасалатын, валенкіге ұқсас, бірақ конструкциялық тұрғыда күрделірек қысқы аяқкиім.
2. Этимологиясы: –
3. Өзбек: kiyiz etiklar
4. Түрік: keçe çizmeler
5. Ағылшын: felt boots
6. Неміс: filzstiefel
7. Бекітілген нұсқасы: –
8. Қолдану саласы: Жеңіл және тоқыма өнеркәсібі, Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2025 жылғы 16 шiлдедегi № 524 қбпү бұйрығы ... Табаны резеңке пима ...
2) Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2025 жылғы 14 мамырдағы № 188 бұйрығы ... Пима ...
3) Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 12 наурыздағы № 118 бұйрығы. ... пима, кроссовкалар ...
10. Ұсыныстар: "пима" мен "валенки" бірдей емес, олар ұқсас болады, бірақ технологиясы, материалы және қолданылу аймағы жағынан айырмашылығы бар екі түрлі аяқкиім түрі. Сондықтан берілген дефиницияға сәйкес салалық сөздіктерде берілген "киіз байпақ" нұсқасын бекітуді қолдаймыз. Комиссия мен сала мамандарының пікірі қажет.
| 0 |
| 10. | вейвборд | уэйвборд | вейвбордуэйвбордДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вейвборд (ағылш. wave+board) – "толқын+тақта".Дефинициясы1. Уэйвборд – екі дөңгелекті, буындалған платформадан тұратын, толқын тәрізді қозғалыс арқылы жүретін спорттық тақтай.
2. Этимологиясы: вейвборд (ағылш. wave+board) – "толқын+тақта".
3. Өзбек: veýbord
4. Түрік: wakeboard
5. Ағылшын: wakeboard
6. Неміс: wakeboard
7. Бекітілген нұсқасы: –
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт
9. Заңнамадағы қолданысы: –
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, «уэйвборд» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 11. | вейдерсы | уэйдерс | вейдерсыуэйдерсДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вейдерсы (ағыл. waders) – "су кешу". Дефинициясы1. Уэйдерс – суға кіріп орындалатын балық аулау және су спорты әрекеттерінде денені судан қорғауға арналған су өткізбейтін етік-комбинезон.
2. Этимологиясы: вейдерсы (ағыл. waders) – "су кешу".
3. Өзбек: veyderlar (suv shimlari)
4. Түрік: tulum çizme
5. Ағылшын: waders
6. Неміс: Wathosen
7. Бекітілген нұсқасы: –
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрінің 2023 жылғы 18 сәуірдегі № 126 бұйрығы ... жартылай комбинезоннан тұрады ...
2) Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрінің 2025 жылғы 9 маусымдағы № 82 бұйрығы ... резеңке етік жұп ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректерді басшылыққа алынып, «уэйдерс» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 12. | вейксерф | уэйксерф | вейксерфуэйксерфДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вейксерф (ағыл. wake+surf) – "кеменің артынан қалған толқын ізі+толқында жүру". Дефинициясы1. Уэйксерф – қайық тудырған толқында арқансыз серфинг жасауға негізделген су спорты.
2. Этимологиясы: вейксерф (ағыл. wake+surf) – "кеменің артынан қалған толқын ізі+толқында жүру".
3. Өзбек: veytsörf
4. Түрік: wakesurf
5. Ағылшын: wakesurf
6. Неміс: wakesurf
7. Бекітілген нұсқасы: кайт серфинг (2019)
8. Қолдану саласы: Су шаруашылығы, Дене тәрбиесі және спорт
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 3 қарашадағы № 346-IV Заңы ... серфингке арналған тақтайлар ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... серфингке және виндсерфингке ...
3) Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 3 ақпандағы N 525 Заңы ... виндсерфингтерге арналған ...
10. Ұсыныстар: терминнің басқа тілдердегі аудармалары, заңнамадағы қолданысы мен қолданылу саласы ескеріле отырып, «уэйксерф» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 13. | велоботинки | велобәтеңке | велоботинкивелобәтеңкеДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вело (лат. velox) – "жылдам".
Дефинициясы1. Велобәтеңке – велосипедшіге арналған, педальмен тиімді күш беруді және аяқтың тұрақты бекітілуін қамтамасыз ететін, қатты табанды, арнайы құлып-механизмі (шип) бар спорттық аяқ киім.
2. Этимологиясы: вело (лат. velox) – "жылдам".
3. Өзбек: velobutin / velosiped etiklari
4. Түрік: bisiklet ayakkabısı
5. Ағылшын: cycling shoes
6. Неміс: Fahrradschuhe
7. Бекітілген нұсқасы: шаңғы бәтеңкесi (2019)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2019 жылғы 19 сәуірдегі № 248-VІ ҚРЗ. ... былғары бәтеңке жұп ...
2) Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 3 ақпандағы N 525 Заңы ... конькилер бекiтiлген бәтеңкелер ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2025 жылғы 7 наурыздағы № 168-VIII ҚРЗ. ... Бәтеңке, құмға арналған ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, «велобәтеңке» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 14. | велобриджи | велобриджи | велобридживелобриджиДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вело (лат. velox) – "жылдам"; бриджи (ағыл. breeches) – "тізеге дейінгі шалбар". Дефинициясы1. Велобриджи – велосипед тебуге арналған, тізеге дейін немесе сәл төмен түсетін, созылмалы және демалатын матадан тігілген, кейде жөргекше жастықшасы (памперсі) бар, ыңғай мен қозғалыс еркіндігін қамтамасыз ететін спорттық қысқа шалбар.
2. Этимологиясы: вело (лат. velox) – "жылдам"; бриджи (ағыл. breeches) – "тізеге дейінгі шалбар".
3. Өзбек: velobridjilar
4. Түрік: bisiklet briçi
5. Ағылшын: cycling breeches
6. Неміс: Rad-Breeches
7. Бекітілген нұсқасы: велотриал (2019)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 3 ақпандағы N 525 Заңы. ... бриджи немесе шорты (сулық денежабымдардан басқа) ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... шалбарлар бриджилер және шолақ шалбарлар ...
3) Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 3 ақпандағы N 525 Заңы ... көкірекшесі және бауы бар шалбарлар бриджилер ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, «велобриджи» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 15. | веложилетка | велокеудеше | веложилеткавелокеудешеДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вело (лат. velox) – "жылдам"; жилетка (фр. gilet) – "жеңсіз көйлек".
Дефинициясы1. Велокеудеше – велосипедшіге арналған, жеңіл әрі жел өткізбейтін немесе жылы ұстайтын материалдан тігілген, денені қорғап, аэродинамиканы жақсартатын спорттық жеңсіз сырт киім.
2. Этимологиясы: вело (лат. velox) – "жылдам"; жилетка (фр. gilet) – "жеңсіз көйлек".
3. Өзбек: velo jilet
4. Түрік: bisiklet yeleği
5. Ағылшын: cycling vest
6. Неміс: Fahrradweste
7. Бекітілген нұсқасы: велокросс (2019), жарық-сигналды кеудеше (2021)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрінің 2025 жылғы 9 маусымдағы № 82 бұйрығы ... Велокеудеше, дана, адам ...
2) Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 12 ақпандағы № 168 бұйрығы. ... сигналдық кеудеше ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2019 жылғы 19 сәуірдегі № 248-VІ ҚРЗ ... броньды кеудеше ...
10. Ұсыныстар: терминнің аудармасы, дефинициясы мен заңнамадағы қолданысы ескеріліп, «велокеудеше» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 16. | велокомпьютер | велокомпьютер | велокомпьютервелокомпьютерДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вело (лат. velox) – «жылдам»; компьютер (лат. computare) – "біріктіру, санау, есептеу".
Дефинициясы1. Велокомпьютер – велосипедке орнатылатын, спортшының қозғалыс көрсеткіштерін (жылдамдық, қашықтық, уақыт, каденс, жүрек соғу жиілігі, GPS деректері) өлшеп, көрсетіп отыратын электрондық спорттық құрылғы.
2. Этимологиясы: вело (лат. velox) – «жылдам»; компьютер (лат. computare) – "біріктіру, санау, есептеу".
3. Өзбек: velokompyuter
4. Түрік: bisiklet bilgisayarı
5. Ағылшын: bike computer
6. Неміс: Fahrradcomputer
7. Бекітілген нұсқасы: велоэргометр (2019), компьютерлік графика (2023)
8. Қолдану саласы: Статистика, стандарттау және зияткерлік меншік, Дене тәрбиесі және спорт, Информатика және есептеуіш техника
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2023 жылғы 29 маусымдағы № 12-VIII ҚРЗ ... велосипед, шағын электр ...
2) Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 31 желтоқсандағы № 237-IV Заңы ... «велосипед» термині кемінде ...
3) Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 10 қаңтардағы № 382-IV Заңы ... велосипедті немесе аспалы қозғалтқышы бар ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, «велокомпьютер» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 17. | велокресло | велокресло | велокресловелокреслоДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вело (лат. velox) – "жылдам"; кресло (польш. krzesło) – "орындық".Дефинициясы1. Велокресло – велосипедке бекітілетін, баланы немесе жолаушыны қауіпсіз әрі ыңғайлы тасымалдауға арналған арнайы спорттық отырғыш.
2. Этимологиясы: вело (лат. velox) – "жылдам"; кресло (польш. krzesło) – "орындық".
3. Өзбек: velokreslo
4. Түрік: bisiklet çocuk koltuğu
5. Ағылшын: bike child seat
6. Неміс: Fahrradsitz
7. Бекітілген нұсқасы: жолаушы креслосы (2016)
8. Қолдану саласы: Көлік және қатынас жолдары, Дене тәрбиесі және спорт
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 2 шілдедегі N 460-ІІ Заңы ... Кресло - 4 дана ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2015 жылғы 3 желтоқсандағы № 433-V ҚРЗ ... кезекші кресло-арбасының болуы ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2014 жылғы 19 қыркүйектегі 237-V ҚРЗ ... стоматологиялық креслолар ...
10. Ұсыныстар: терминнің ағылшын, өзбек, түрік және неміс тілдеріндегі аудармалары ескеріліп, «велокресло» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 18. | веломаска | веломаска | веломаскавеломаскаДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вело (лат. velox) – "жылдам"; маска (фр. masque) – "елес". Дефинициясы1. Веломаска – велосипедші тыныс алуын қорғану үшін қолданатын, шаңнан, желден, суықтан немесе зиянды бөлшектерден сүзгілеп қорғайтын арнайы спорттық маска.
2. Этимологиясы: вело (лат. velox) – "жылдам"; маска (фр. masque) – "елес".
3. Өзбек: velo niqob
4. Түрік: bisiklet maskesi
5. Ағылшын: bike mask
6. Неміс: Fahrradmaske
7. Бекітілген нұсқасы: қалқа (тех.) (2004), сүңгуір бетпердесі (2024), бергамаска (2019), велотур (2023), жол велосипедi (2019)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Информатика және есептеуіш техника, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 21 шілдедегі N 295 Заңы ... өткізгішті топография/маскалар ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2025 жылғы 7 наурыздағы № 168-VIII ҚРЗ. ... қорғаныс маскасы, комбинезон, қолғап ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... қорғаныс маскалары ...
10. Ұсыныстар: терминнің ағылшын, орыс, неміс және өзбек тілдеріндегі аудармалары мен заңнамадағы қолданысы ескеріле отырып, «веломаска» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 19. | велониппель | велоемік | велониппельвелоемікДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вело (лат. velox) – "жылдам"; ниппель (нем. Nippel) – "кіші шығыршық". Дефинициясы1. Велоемік – велосипед спорты мен тренингтерінде қолданылатын, тұрақты қуат өндіруді (механикалық энергияны) өлшейтін, велосипедке орнатылатын немесе бөлек құрылғы түріндегі өлшеу аспабы.
2. Этимологиясы: вело (лат. velox) – "жылдам"; ниппель (нем. Nippel) – "кіші шығыршық".
3. Өзбек: velonippel
4. Түрік: bisiklet sibobu
5. Ағылшын: bike valve
6. Неміс: Fahrradventil
7. Бекітілген нұсқасы: велотур (2023)
8. Қолдану саласы: Көлік және қатынас жолдары, Дене тәрбиесі және спорт, Машинажасау, Мәдениет және өнер
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2014 жылғы 17 сәуірдегі № 194-V ҚРЗ ... велосипедті, электр самокатты ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... сым мен ниппельдер ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2023 жылғы 29 маусымдағы № 12-VIII ҚРЗ ... велосипед жүретін жолақ ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, «велоемік» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 20. | велопедаль | велопедаль | велопедальвелопедальДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)вело (лат. velox) – "жылдам"; педаль (фр. pédale) – "аяқ". Дефинициясы1. Велопедаль – велосипедтің қозғалыс күшін тудыратын, спортшы аяғымен басып айналдыратын негізгі жетек элементі.
2. Этимологиясы: вело (лат. velox) – "жылдам"; педаль (фр. pédale) – "аяқ".
3. Өзбек: velo pedal
4. Түрік: bisiklet pedalı
5. Ағылшын: bicycle pedal
6. Неміс: Fahrradpedal
7. Бекітілген нұсқасы: велобол (2019)
8. Қолдану саласы: Көлік және қатынас жолдары, Дене тәрбиесі және спорт, Машинажасау, Мәдениет және өнер
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрінің 2025 жылғы 8 шiлдедегi № 127 бұйрығы ... педальдау кезінде бұлшықеттері басым ...
2) Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 31 желтоқсандағы № 236-IV Заңы ... педальдардың немесе тұтқалардың ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2025 жылғы 9 қаңтардағы № 152-VIII ҚРЗ. ... педальдар және айналмақшы тетік ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, «велопедаль» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 21. | велосипед горный | тау велосипеді | велосипед горныйтау велосипедіДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)велосипе́д (фр. vélocipède) – "жылдам", "аяқ". Дефинициясы1. Тау велосипеді – қиын жолдарда спорттық жарыстар мен жаттығуларға арналған берік, амортизациялы, кең шиналы спорттық велосипед.
2. Этимологиясы: велосипе́д (фр. vélocipède) – "жылдам", "аяқ".
3. Өзбек: tog‘ velosipedi
4. Түрік: dağ bisikleti
5. Ағылшын: mountain bike
6. Неміс: Mountainbike
7. Бекітілген нұсқасы: велосипед (көлік) (2014), тау жынысы (2023), жарыс велосипедi (2019)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2023 жылғы 29 маусымдағы № 12-VIII ҚРЗ ... армақша "велосипедті," деген ...
2) Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 10 қаңтардағы № 382-IV Заңы ... велосипедті немесе аспалы қозғалтқышы бар ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2024 жылғы 3 қазандағы № 130-VIII ҚРЗ ... велосипед – екі немесе одан көп дөңгелегі ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, «тау велосипеді» нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 22. | велосипед городской | қала велосипеді | велосипед городскойқала велосипедіДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)велосипед (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".Дефинициясы1. Қала велосипеді – қала ортасында күнделікті пайдалану үшін жасалған, ыңғайлы және қауіпсіз велосипед.
2. Этимологиясы: велосипед (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".
3. Өзбек: shahar velosipedi
4. Түрік: şehir bisikleti
5. Ағылшын: city bike
6. Неміс: Citybike
7. Бекітілген нұсқасы: велосипед (көлік) (2014), қалалық жол (көлік ж/е қат. жол.) (2015)
8. Қолдану саласы: Көлік және қатынас жолдары, Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 10 қаңтардағы № 382-IV Заңы ... велосипедті қолмен жетелеп ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2024 жылғы 3 қазандағы № 130-VIII ҚРЗ ... велосипед – екі немесе одан көп дөңгелегі бар ...
3) Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 28 ақпандағы N 410-IV Заңы ... Велосипедшілерге арналған өтпелер ...
4) Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 28 ақпандағы № 411-IV Заңы ... Астана қаласы мен Бішкек қаласында ...
10. Ұсыныстар: терминнің қолданысы, басқа тілдердегі аудармалары мен бекітілген нұсқасы ескеріліп, "қала велосипеді" нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 23. | велосипед детский | балалар велосипеді | велосипед детскийбалалар велосипедіДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)велосипе́д (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".Дефинициясы1. Балалар велосипеді – балаларға арналған, олардың бойы мен жасына сәйкес жасалған спорттық немесе ойын велосипеді.
2. Этимологиясы: велосипе́д (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".
3. Өзбек: bolalar velosipedi
4. Түрік: çocuk bisikleti
5. Ағылшын: kids’ bicycle
6. Неміс: Kinderfahrrad
7. Бекітілген нұсқасы: велосипед (көлік) (2014), балалар акселерациясы (2025)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Медицина, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 4 шілде N 219-II Заңы ... тұтынушылардың балаларды саудалауға ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2023 жылғы 29 маусымдағы № 12-VIII ҚРЗ ... велосипед жүретін жолақ болған кезде ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2024 жылғы 3 қазандағы № 130-VIII ҚРЗ ... Велосипед жүргізушілерге жолдың жүру ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, "балалар велосипеді" нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 24. | велосипед подростковый | жасөспірімдер велосипеді | велосипед подростковыйжасөспірімдер велосипедіДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)велосипе́д (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ". Дефинициясы1. Жасөспірімдер велосипеді – физиологиялық ерекшеліктері мен қауіпсіздік талаптарына сай, шамамен 10–16 жас аралығындағы балаларға арналған, дөңгелек диаметрі, рама өлшемі, тежегіш және беріліс жүйелері жасөспірімнің бойына, салмағына және басқару дағдыларына бейімделген велосипед түрі.
2. Этимологиясы: велосипе́д (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".
3. Өзбек: o‘smirlar velosipedi
4. Түрік: genç bisikleti
5. Ағылшын: teen bicycle
6. Неміс: Jugendfahrrad
7. Бекітілген нұсқасы: велосипед (көлік) (2014), жоғарғы сыныптық жас, жасөспірім шақ (мед.) (2006)
8. Қолдану саласы: Көлік және қатынас жолдары, Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс, Биология
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2024 жылғы 3 қазандағы № 130-VIII ҚРЗ ... Велосипед жүргізушілерге ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2014 жылғы 17 сәуірдегі № 194-V ҚРЗ ... велосипед жолы – велосипедтердің жүруіне арналған ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2024 жылғы 3 қазандағы № 130-VIII ҚРЗ ... Велосипед жүргізушілерге жолдың жүру бөлігінің ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, "жасөспірімдер велосипеді" нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 25. | велосипед складной | жиналмалы велосипед | велосипед складнойжиналмалы велосипедДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)велосипед (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ". Дефинициясы1. Жиналмалы велосипед – рама, руль, педаль немесе дөңгелек бөліктері арнайы бүктелу тетіктері арқылы ықшам өлшемге келетін, тасымалдауға және шағын кеңістікте сақтауға ыңғайлы етіп жасалған велосипед түрі.
2. Этимологиясы: велосипед (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".
3. Өзбек: buklanadigan velosiped
4. Түрік: katlanır bisiklet
5. Ағылшын: folding bike
6. Неміс: Klapprad
7. Бекітілген нұсқасы: велосипед (көлік) (2014), жарыс велосипедi (2019)
8. Қолдану саласы: Көлік және қатынас жолдары, Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2002 жылғы 6 мамыр N 318-ІІ ... жиналмалы сатылар немесе баспалдақтар ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2017 жылғы 25 желтоқсандағы № 122-VI ҚРЗ ... Жиналмалы-қалқанды ...
3) Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 31 желтоқсандағы № 237-IV Заңы ... велосипедтер мен аспалы қозғалтқышы бар ...
10. Ұсыныстар: терминнің беретін дефинициясы, түрік, өзбек, ағылшын және неміс тілдеріндегі аудармалары ескеріле отырып, "жиналмалы велосипед" нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 26. | велосипед шоссейный | тас жол велосипеді | велосипед шоссейныйтас жол велосипедіДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)велосипе́д (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ". Дефинициясы1. Тас жол велосипеді – асфальт жолдарда максималды жылдамдық пен тиімділікке арналған арнайы спорттық велосипед.
2. Этимологиясы: велосипе́д (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".
3. Өзбек: yo‘l velosipedi
4. Түрік: yol bisikleti
5. Ағылшын: road bike
6. Неміс: Rennrad
7. Бекітілген нұсқасы: су велосипеді (2019), велосипед (көлік) (2014)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2014 жылғы 10 қаңтардағы № 157-V ҚРЗ ... тасжолды техникалық ...
2) Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 2 шілдедегі № 114-V Заңы ... тасжолды техникалық күтіп-ұстап ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2023 жылғы 29 маусымдағы № 12-VIII ҚРЗ ... жанында велосипед жолы ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, "тас жол велосипеді" нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 27. | велосипедная корзина | велосипед себеті | велосипедная корзинавелосипед себетіДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)велосипед (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ". Дефинициясы1. Велосипед себеті – велосипедпен жүру кезінде жеңіл заттарды тасымалдауға арналған арнайы бекітілетін жүксалғыш аксессуар.
2. Этимологиясы: велосипед (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".
3. Өзбек: velosiped savati
4. Түрік: bisiklet sepeti
5. Ағылшын: bicycle basket
6. Неміс: Fahrradkorb
7. Бекітілген нұсқасы: велосипед спорты (2019), себет (ауыл шар.) (1971)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс, Ауыл шаруашылығы
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2023 жылғы 29 маусымдағы № 12-VIII ҚРЗ ... велосипед жүргізушілердің ...
2) Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 10 қаңтардағы № 382-IV Заңы ... қозғалтқышы бар велосипедті ...
3) Қазақстан Республикасының 2005 жылғы 15 желтоқсандағы N 101 Заңы ... Ең төмен тұтыну себеті ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, "велосипед себеті" нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 28. | велосипедная подножка | велосипед тірегіші | велосипедная подножкавелосипед тірегішіДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)велосипе́д (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ". Дефинициясы1. Велосипед тірегіші – велосипедті тұрақты жағдайда тік ұстап тұруға арналған арнайы тірек.
2. Этимологиясы: велосипе́д (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".
3. Өзбек: velosiped tayanch oyoq
4. Түрік: bisiklet ayağı
5. Ағылшын: bike kickstand
6. Неміс: Fahrradständer
7. Бекітілген нұсқасы: велосипед (көлік) (2014)
8. Қолдану саласы: Көлік және қатынас жолдары, Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... байламды бөлігінде жүк түсіретін тірегіш ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2023 жылғы 29 маусымдағы № 12-VIII ҚРЗ ... жанында велосипед жолы ...
3) Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 31 желтоқсандағы № 236-IV Заңы ... "велосипед" термині кемінде ...
10. Ұсыныстар: терминнің аудармалары, оның заңнамадағы қолданысы мен дефинициясы ескеріліп, "велосипед тірегіші" нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 29. | велосипедная сумка | велосипед сөмкесі | велосипедная сумкавелосипед сөмкесіДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)велосипе́д (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".
Дефинициясы1. Велосипед сумкасы – спорттық сапарлар мен жаттығуларда қажетті заттарды тасымалдауға арналған ыңғайлы, қауіпсіз және арнайы бекітілетін сөмке.
2. Этимологиясы: велосипе́д (фр. velox+pes) – "жылдам+аяқ".
3. Өзбек: velosiped sumkasi
4. Түрік: bisiklet çantası
5. Ағылшын: bike bag
6. Неміс: Fahrradtasche
7. Бекітілген нұсқасы: велосипед (2014)
8. Қолдану саласы: Дене тәрбиесі және спорт, Әскери іс
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 31 желтоқсандағы № 236-IV Заңы ... «велосипед» термині ...
2) Қазақстан Республикасының Заңы 2024 жылғы 3 қазандағы № 130-VIII ҚРЗ ... велосипед – екі немесе одан көп ...
3) Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 24 ақпандағы № 461-V ҚРЗ ... қаптар және сөмкелер ...
10. Ұсыныстар: ағылшын, орыс, неміс, түрік және неміс тілдеріндегі аудармалары ескеріліп, "велосипед сөмкесі" нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
| 30. | велосипедные перчатки | велосипед қолғабы | велосипедные перчаткивелосипед қолғабыДене тәрбиесі және спорт саласының терминдері (Спортмастер)велосипе́д (фр.velox+pes) – "жылдам+аяқ".
Дефинициясы1. Велосипед қолғабы – велосипедпен жүру кезінде қолды қорғауға, рульді тұрақты ұстауға және дірілді азайтуға арналған арнайы спорттық перчаткалар.
2. Этимологиясы: велосипе́д (фр.velox+pes) – "жылдам+аяқ".
3. Өзбек: velosiped qo‘lqoplari
4. Түрік: bisiklet eldiveni
5. Ағылшын: cycling gloves
6. Неміс: Fahrradhandschuhe
7. Бекітілген нұсқасы: велосипед (көлік) (2019), боксшы қолғабы (2019)
8. Қолдану саласы: Көлік және қатынас жолдары, Дене тәрбиесі және спорт
9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2023 жылғы 29 маусымдағы № 12-VIII ҚРЗ ... велосипед жолымен ...
2) Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 31 желтоқсандағы № 236-IV Заңы ... Велосипедшілерге арналған өтпелер ...
3) Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 18 қазандағы № 344-IV Заңы ... БЛ-Ім қорғаныш қолғап ...
10. Ұсыныстар: жоғарыда берілген деректер басшылыққа алынып, "велосипед қолғабы" нұсқасы ұсынылады.
| 0 |
