array(0) { }
Qupıa sózdi umyttyńyz ba?
nemese áleýmettik jeli arqyly kirińiz
nemese tirkelińiz
Tirkelý
Pochtańyzǵa qupıa sózdi qalpyna keltirýge arnalǵan silteme jiberiledi.
Сағидолла Мүтиғоллаұлы Баймұрат
3 jyl burynСілтеме
Túrik tilinde samokat "tekerlekli kızak" dep atalady. Bul "dóńgelekti shana" degen maǵyna beredi. Keıinnen scuter (scooter) degen sóz de paıda boldy. Biraq halyq kóbine ulttyq tanymyna jaqyn uǵym retinde dóńgelekti Tolyǵyraq ...shana maǵynasyndaǵy ataýdy keńirek qoldanyp júr. Al samokat orys tilinen keledi. Eger joq bolmaıdy jastar osylaı qoldanyp júr deıtin bolsańyzdar muny samokat túrinde emes "samakat" dep jazý kerek. Túrki tilderiniń barlyǵynda sóz qalaı oqylsa solaı jazylady. /o/ men jazyp /a/ men oqý sıstemi orys tilinen kelgen. Osy erejeden Latynǵa kóshý barysynda qutylyp alsaq ári termınderdi soǵan qaraı yńǵaılasaq jón bolar edi. Alash ǵalymdary "jat sózder" tilimizge enetin bolsa olardy tym quryǵanda ózimizdiń dybystyq sıstemimizge yńǵaılaýymyz kerek degen erejeni bostan bosqa alǵa tartqan joq qoı.
"Ózi dóńgeleıdi, ózi jyljıdy" degen maǵynany orystar jaqsy qysqartypty. Biz basqa sóz tapsaq jaqsy bolar edi. Mysaly, ushaq sózi samolettiń ornyna jaqsy sińip ketti. Ǵylym tilinde de qınalmaı qoldanamyz. Ony Tolyǵyraq ...Sherhan Murtaza Túrkıaáǵa barǵanda, ucak sózin estip alǵash qoldanypty deıtinder de bar. Biraq túrikterde -cak, -cek jurnaqtary keler shaqty bildiredi ǵoı. Ucak qazaqsha ushar bolady bizdiń yńǵaıǵa salsaq. Sondyqtan tildiń ortaq zańdylyqtarynan báribir alystamaǵanymyz jón. Oıdan sóz qurastyrmaı, kónergen nemese sırek qoldanatyn sózder sózdiginen balama izdep kóreıik.
"Samokat" sóziniń orysshalyǵy kórer kózge aıqyn kórinedi. Ádette orys tilinen (orys tili arqyly emes) engen sózder aýdarýǵa beıim keledi. Sol dástúrden jańylmaǵan durys. Birneshe balama sózderdiń ishinen tańdap alatyndaı múmkindik týdyrý qajet dep esepteımin.
Басқа пікірлерді көрсету
Лингвистикалық сараптама жасау Ережесі
Barlyq qatysýshylar
Отырыс материалдары
Barlyq paıdalanýshylar
Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі Тіл саясаты комитетінің тапсырмасы бойынша Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы әзірледі.
Túrik tilinde samokat "tekerlekli kızak" dep atalady. Bul "dóńgelekti shana" degen maǵyna beredi. Keıinnen scuter (scooter) degen sóz de paıda boldy. Biraq halyq kóbine ulttyq tanymyna jaqyn uǵym retinde dóńgelekti Tolyǵyraq ...shana maǵynasyndaǵy ataýdy keńirek qoldanyp júr. Al samokat orys tilinen keledi. Eger joq bolmaıdy jastar osylaı qoldanyp júr deıtin bolsańyzdar muny samokat túrinde emes "samakat" dep jazý kerek. Túrki tilderiniń barlyǵynda sóz qalaı oqylsa solaı jazylady. /o/ men jazyp /a/ men oqý sıstemi orys tilinen kelgen. Osy erejeden Latynǵa kóshý barysynda qutylyp alsaq ári termınderdi soǵan qaraı yńǵaılasaq jón bolar edi. Alash ǵalymdary "jat sózder" tilimizge enetin bolsa olardy tym quryǵanda ózimizdiń dybystyq sıstemimizge yńǵaılaýymyz kerek degen erejeni bostan bosqa alǵa tartqan joq qoı.
"Ózi dóńgeleıdi, ózi jyljıdy" degen maǵynany orystar jaqsy qysqartypty. Biz basqa sóz tapsaq jaqsy bolar edi. Mysaly, ushaq sózi samolettiń ornyna jaqsy sińip ketti. Ǵylym tilinde de qınalmaı qoldanamyz. Ony Tolyǵyraq ...Sherhan Murtaza Túrkıaáǵa barǵanda, ucak sózin estip alǵash qoldanypty deıtinder de bar. Biraq túrikterde -cak, -cek jurnaqtary keler shaqty bildiredi ǵoı. Ucak qazaqsha ushar bolady bizdiń yńǵaıǵa salsaq. Sondyqtan tildiń ortaq zańdylyqtarynan báribir alystamaǵanymyz jón. Oıdan sóz qurastyrmaı, kónergen nemese sırek qoldanatyn sózder sózdiginen balama izdep kóreıik.
"Samokat" sóziniń orysshalyǵy kórer kózge aıqyn kórinedi. Ádette orys tilinen (orys tili arqyly emes) engen sózder aýdarýǵa beıim keledi. Sol dástúrden jańylmaǵan durys. Birneshe balama sózderdiń ishinen tańdap alatyndaı múmkindik týdyrý qajet dep esepteımin.
Басқа пікірлерді көрсету