ҚОР ТОЛЫҚТЫРУ
#Орысша нұсқасыҚазақша нұсқасыРейтинг
1.АГРОЭКОСИСТЕМЫАГРОЭКОЖҮЙЕЛЕР
Саласыэкология
Этимологиясыеж.грек. ἀγρός «егістік, жыртылған жер; ауыл», әрі қарай еж. үнді-еур. *aǵro- «егістік» + (еж. грек. οἶκος — «мекен, баспана, үй, мүлік» + еж. грек. σύστημα «бөлшектерден құралған бүтін; бірігу») (ауылшаруашылық экожүйелер, мәдени бірлестіктер
Дефинициясыадамның ауылшаруашылық қызметі (жер жырту, шөп шабу, жайылым) нәтижесінде пайда болатын жасанды экожүйелер
Рейтинг
+3
2.АДАПТАЦИИ МОРФОЛОГИЧЕСКИЕМОРФОЛОГИЯЛЫҚ БЕЙІМДЕЛУ
Саласыэкология
Этимологиясы
Дефинициясыорганизм құрылысындағы өзгерістер. Мысалы, шөл далада өсетін өсімдік жапырақтарының түрлерінің өзгеруі
Рейтинг
+3
3.АДАПТИВНАЯ РАДИАЦИЯБЕЙІМДЕЛЕТІН РАДИАЦИЯ
Саласыэкология
Этимологиясы
Дефинициясыәртүрлі жерлерді мекендейтін әртүрлі форманың көпшілігінің бастапқы формаға жататын біреуінің эволюциясы. Бейімделетін радиацияның классикалық мысалы ұрықжолдасты сүтқоректілердің эволюциясы бола алады. Терминді американдық ғалым Г. Осборн 1915 ж. ұсынған болатын, алайда бейімделетін радиация туралы ойды бұрындары Ч. Дарвин сөз еткен болатын, бұл процесті ол дивергенция деп атаған.
Рейтинг
+3
4.АНТИГЕНЫАНТИГЕНДЕР
Саласыэкология
Этимологиясыағылш. antigen antibody-generator — «антидене өндіру»
Дефинициясықанда және басқа тіндерде антиденелердің құрылуына әсер ететін, организм үшін бөтен заттар
Рейтинг
+3
5.АНТРОПОГЕННОЕ ВОЗДЕЙСТВИЕАНТРОПОГЕНДІ ӘСЕР
Саласыэкология
Этимологиясы
Дефинициясыадамзаттың қоршаған ортаға тікелей (қырып-жою, тасып әкелу және акклиматизация) және жанама (ландшафтты және оның жеке компоненттерін өзгерту, жерді жырту, өнеркәсіптік игеру және т.б.) әсер етуі
Рейтинг
+3
6.АДАПТАЦИИ ФИЗИОЛОГИЧЕСКИЕФИЗИОЛОГИЯЛЫҚ БЕЙІМДЕЛУ
Саласыэкология
Этимологиясы
Дефинициясыорганизмдердің физиологиясындағы өзгерістер. Мысалы, түйенің май қорын қышқылдау арқылы организмін сумен қамтамасыз ете алу қабілеті
Рейтинг
+3
7.АЛЛЕРГЕНЫАЛЛЕРГЕНДЕР
Саласыэкология
Этимологиясыеж. грек. ἄλλος «басқа өзге» + ἔργον «іс, жұмыс»
Дефинициясыаллергияны тудыратын факторлар. Ауру тудыратын және ауру тудырмайтын микробтар, үйдегі шаң-тозаң, жануарлардың жүні, өсімдіктердің тозаңы, дәрілік препараттар, бензин, хлорамин, ет, көкөніс, жемістер, жидектер және т.б. аллерген бола алады
Рейтинг
+3
8.БИОЛОГИЧЕСКАЯ ПРОДУКЦИЯ (ПРОДУКТИВНОСТЬ)БИОЛОГИЯЛЫҚ ӨНІМ (ӨНІМДІЛІК)
Саласыэкология
Этимологиясы
Дефинициясыуақыт бірлігі ішінде құрылған экожүйедегі биомассаның өсуі. Ол бірінші және екінші өнімге бөлінеді
Рейтинг
+3
9.БИОСФЕРНЫЕ ЗАПОВЕДНИКИБИОСФЕРАЛЫҚ ҚОРЫҚТАР
Саласыэкология
Этимологиясы
Дефинициясыбиосфералық процестерге аялық мониторинг жасау үшін қолданылатын бірқатар мемлекеттік табиғи қорықтардың құрамдас бөліктері.
Рейтинг
+3
10.АНАЭРОБЫ ОБЛИГАТНЫЕОБЛИГАТТЫ АНАЭРОБТАР
Саласыэкология
Этимологиясы
Дефинициясыоттегі бар ортада тіршілік ете алмайтын организмдер (кейбір бактериялар)
Рейтинг
+2
11.АНАЭРОБЫ ФАКУЛЬТАТИВНЫЕФАКУЛЬТАТИВТІ АНАЭРОБТАР
Саласыэкология
Этимологиясы
Дефинициясыоттегі бар ортада да, оттегі жоқ жерде де тіршілік ете алатын организмдер (кейбір бактериялар мен грибоктар)
Рейтинг
+2
12.АНТРОПОСФЕРААНТРОПОСФЕРА
Саласыэкология
Этимологиясыгрек. anthropos — «адам» + sphaira — «шар»
Дефинициясыадамзат тіршілік ететін және уақытша кіретін (жерсеріктер және т.б. арқылы) Жер сферасы. «Антропосфера» ұғымын адамзаттың және оның шаруашылық қызметінің кеңістіктегі жағдайын сипаттау үшін қолданады.
Рейтинг
+2
13.АУТВЕЛЛИНГАУТВЕЛЛИНГ
Саласыэкология
Этимологиясыағылш. out — «тыс» + well — «сау ете түсу»
Дефинициясытұщысу және теңіз экожүйелері (эстуарий, қойнау, өзеннің сағасы, жағалау маңындағы мүйіс және т.б.) арасындағы экотондар түрінде болып келетін биогенді элементтерді құрлықтан жағалау маңындағы су қоймаларына қосу
Рейтинг
+2
14.АЦИДОФИЛЫАЦИДОФИЛДЕР
Саласыэкология
Этимологиясылат. acidus – "қышқыл" + грек. fileo «жақсы көру»
ДефинициясырН < 6,7 тең топырақта өсетін өсімдіктер
Рейтинг
+2
15.АККЛИМАТИЗАЦИЯАККЛИМАТИЗАЦИЯ
Саласыэкология
Этимологиясылат. ac (ad) – «арналған» және еж. грек. κλίμα «полюс бағыты бойынша экватордан көлбеу, төмендеу (Жерден)», κλίνω «еңкейтемін»
Дефинициясыорганизмдер тобын, популяцияны тұрақты түрде көбейтуге байланысты аумақтық, жасанды немесе табиғи түрде орындарын ауыстырғаннан кейін организмдердің жаңа жағдайға бейімделуі; акклиматизацияның жеке жағдайы реакклиматизация болып табылады, яғни, адамның шаруашылық қызметі нәтижесінде дербес организмдердің және осы организм түрінің бастапқы ареалының уақытша қысқаруынан (анағұрлым ұзақ мерзімде) кейін олардың санын қалпына келтіру.
Рейтинг
+2
Айгул Досмаилова, Бауыржан Жонкешов, Анар Сағынтаева және 2
  • Бақытгүл Ысқақова 5 ай бұрын

    "Акклиматизация" сөзінің дефинициясында "организмдер тобын, популяцияны тұрақты түрде көбейтуге байланысты аумақтық, жасанды немесе табиғи түрде орындарын ауыстырғаннан кейін организмдердің жаңа жағдайға бейімделуі" деген анықтама берілген. Ал көшпелі қазақ мұны ежелден Толығырақ ...жерсіну, егер адамдардың қатысымен бейімдеу болса, жерсіндіру деп атайды. Қазақ әдеби тілінің сөздігінде: "Жерсін -ет. Өсімдіктің, жануарлардың жаңа орта табиғатына бейімделуі. Бір жерден екінші жерге аударғанда қой жылдам жерсінеді (М. Ермеков, Қазақст.)" 2014 жылы шыққан "Қазақша-орысша ауылшаруашылығы сөздігінде: "Акклиматизация-жерсіндіру, жерсіну" делінген. Олай болса, терминнің дефинициясын толық аша алатын, сөздікте берілген қазақша атау тұрғанда, оның басқа тілдегі нұсқасы неге ұсынылғаны түсініксіз.

Барлық қатысушылар